کد خبر: ۳۵۵۷۲۸۱

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۵ - ۱۰:۵۹

مجید قناد:

آموزه‌های قرآنی؛ الگویی برای استانداردسازی برنامه‌های کودک و نوجوان در تلویزیون

گروه هنر: با وجود ایجاد شبکه‌های متعدد تلویزیونی که برخی از آنها هم به شکل تخصصی برای کودک و نوجوان طراحی شده‌اند اما از آنجا که در ایده‌پردازی برای تولید معمولاً از مراجعی همچون آموزه‌های قرآنی و سخنان بزرگان دین غفلت می‌شود، لذا برنامه روی آنتن ویژه کودک و نوجوان نمی‌تواند نیازهای روحی، روانی و فرهنگی آنها را تأمین کند.

مجید قناد، پیشکسوت تئاتر و تلویزیون در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) گفت: مسئله در مورد مخاطبان کودک و نوجوان و برنامه‌سازی تلویزیونی و نمایشی برای آنها این است که روز به‌روز سطح معلومات و دانش این قشر سنی به سبب گسترش و ارتقای کیفی ابزار و وسایل ارتباط جمعی، اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌ساز، بالا رفته و لذا دیگر نمی‌توان برطبق مدل برنامه‌سازی گذشته پیش رفت و توقع این را داشت که همچنان رسانه ملی بتواند مخاطبان خود را با حجم چشمگیری حفظ نماید.

نبود محتوایی مناسب برای الگوهای متعارف تربیتی و اخلاقی

وی ادامه داد: خوشبختانه زمینه و بستر فراوانی در رسانه ملی برای ارائه مجموعه برنامه‌های مورد نیاز کودک و نوجوان به وجود آمده است و با شبکه‌های تلویزیونی متنوعی مواجه هستیم اما مشکل اساسی در این روند نبود محتوایی مناسب برمبنای الگوهای متعارف تربیتی و اخلاقی در جامعه به عنوان مظروف برای ظرف ایجاد شده است.

قناد تصریح کرد: به عنوان یک فعال و برنامه‌ساز تلویزیونی برای کودک و نوجوان نمی‌توانم در مواجهه با این پدیده که به طور مثال رسانه ملی صرفاً درصدد ایجاد تعداد متنوعی شبکه در تلویزیون بوده و قرار است به طور تخصصی و مجزا، باکسی را برای پخش برنامه‌های کودک و نوجوان در نظر بگیرد سکوت اختیار کنم، چراکه در عمل شاهد هستیم که تمامی اجزای برنامه‌های پخش شده از شبکه‌های تخصصی مناسب حال این گروه سنی نیست و مثلاً در خلال پخش یک برنامه کودک و نوجوان از تلویزیون یک دفعه شاهد پخش تبلیغات بازرگانی برای اطلاع‌رسانی بزرگسالان هستیم.

پیروی از داشته‌های فرهنگی براساس باورهای دینی

مجری و تهیه‌کننده سابق برنامه «فیتیله، جمعه تعطیله» گفت: اینکه چرا تولید و پخش برنامه‌های کودک و نوجوان  نباید برایند تعامل میان سه رأس مرتبط با این قشر از جامعه شامل آموزش و پرورش، خانواده و سازمان صدا و سیما باشد؛ همچنان برای من جای سؤال دارد چرا که برای تأثیرگذاری بیشتر برنامه‌های پخش شده  از رسانه ملی و فرهنگ‌سازی در میان کودکان و نوجوانان ابتدا باید به دنبال آسیب‌شناسی بود و پس از آن با توجه به نیازهای مطرح شده از سوی کودکان و نوجوانان در کانون خانواده و مدرسه، به تولید برنامه‌ای درخور به سبب رفع نیازهای کودک و نوجوان پرداخت که باز تأکید می‌کنم برای این مهم باید به دنبال پیروی از داشته‌های فرهنگی خود براساس باورهای دینی و اعتقادی بود.

قناد افزود: بی‌اعتنایی برخی از برنامه‌سازان تلویزیونی کودک و نوجوان به آموزه‌های دینی و قرآنی و اقوال بزرگان دین که تصور می‌کنم این جمله از حضرت علی(ع) نقل به این مضمون باشد که فرزندان خود را متناسب با شرایط و موقعیت زمان خودشان تربیت کنید، در ارائه سوژه محتوایی برنامه‌های تلویزیونی آنها را دچار بلاتکلیفی کرده است و نتیجه اینکه تنها به تأمین برنامه برای پر‌کردن آنتن پخش می‌اندیشند و مخاطبان چون قادر نیستند نیازهای به‌روز خود را از طریق این رسانه تأمین کنند، این امر منجر به این نکته می‌شود که مخاطب کودک و نوجوان بنا به تخصص و اشرافی که به تکنیک‌های اطلاعاتی و رسانه‌ای پیدا کرده است، خوراک خود را از طرق دیگر همچون فضای مجازی و سایت‌های اینترنتی که اغلب هم محتوای مناسبی در اختیارشان قرار نمی‌دهند، روی بیاورند.

امروز کودک ایرانی اندیشه‌ای به غایت یک نوجوان پیدا کرده است

این مجری باسابقه برنامه‌های کودک و نوجوان رسانه ملی تأکید کرد: چند سال پیش از این وقتی فرزند یک خانواده بی سر و صدا در اتاقش به سر می‌برد پدر و مادر نگران می‌شدند که شاید او مشغول انجام کار خطرناکی است و ممکن است بلایی سر خود بیاورد، امروز وقتی چنین اتفاقی می‌افتد با مراجعه به اتاق او، مشاهده می‌کنند که مشغول کار با استفاده از کامپیوتر و تبلت است و خیالشان از این بابت راحت می‌شود که از نظر جسمی به خود آسیبی می‌رساند اما در حقیقت غافل از این نکته هستند که حواس و ذهن او مشغول دریافت محتوا و اطلاعاتی است که در اغلب اوقات برایش مناسب نیست، اطلاعات و محتوایی که می‌توانستند شکل سالم، پاک و سازنده آن را به واسطه به خدمت گرفتن برنامه‌سازان باسابقه کودک و نوجوان تلویزیون از رسانه ملی تماشا کنند اما به دلیل خلأ موجود هیچ‌کدام از آنها رضایتبخش نبوده و قادر نیست توقع و انتظارات آنها را برآورده سازد.

قناد گفت: به دلیل همان پیشرفتی که در علوم رسانه شاهد آن هستیم و میزان معلومات و اطلاعات ارائه شده در جامعه ارتقا یافته است لذا در این عرص و زمان معادلات در مورد تقسیم‌بندی رده سنی قشر کودک و نوجوان نیز دگرگون شده است و به جرئت می‌توانم بگویم که امروز کودک ایرانی اندیشه‌ای به غایت یک نوجوان پیدا کرده است و یک نوجوان نیز اندیشه بلندپروازانه همچون جوان جویای نام و موقعیت اجتماعی در سر دارد.

داور بیست و سومین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان در پایان گفت: برگزاری چنین جشنواره‌هایی می‌توان الگوی مناسبی برای مدیران فرهنگی به جهت ارائه برنامه فرهنگی و هنری متناسب با سطح نیازها و توقعات قشر کودک و نوجوان با اشراف بر موقعیت به‌روز شده اجتماعی که در آن زندگی می‌کنیم باشند به شکلی که مثلاً در سال‌های پیشین برگزاری این جشنواره صحبتی از خردسال به عنوان مخاطب هدف نبود اما امروز به ابتکار مسئولان برگزاری این جشنواره شاهد هستیم که این قشر پیش از رنج سنی کودک نیز با توجه به ذهن پویا و مترقی آنها آثاری متناسب با آنها نیز در نظر گرفته، تولید و به نمایش درمی‌آیند.

امیرسجاد دبیریان