کد خبر: ۳۵۶۱۳۸۹

تاریخ: ۲۰ دی ۱۳۹۵ - ۱۵:۳۳

آيا وجوب بهشت برای زائر حضرت معصومه(س) مطلق است يا مشروط

امام صادق (ع) مى فرمايد: در آينده نزديك زنى از نسل من در اين جا دفن مى شود «فمن زارها وجبت له الجنّة»؛ البته «وجبت له الجنة» مطلق نيست يعني اين گونه نيست كه بهشت بر او واجب شده است و او هر كاري كه بخواهد مي تواند انجام دهد؛ بلكه وجوب جنت مشروط است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) پايگاه اطلاع‌رسانی حج نوشت: بر مبناي بعضي از روايات، امروز مصادف است با سالروز وفات حضرت معصومه سلام الله عليها،[1]كه رحلت ايشان در سال 201 بوده است از اين رو سن مبارك ايشان 28 سال بوده است[2]؛ حال با تأمل در زندگاني و نيز تعابير بي بديل زيارتنامۀ آن حضرت مي توان دريافت؛ حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها نزد خداوند مقام فوق العاده اي است و به صرف اينكه ايشان دختر، خواهر و عمۀ امام است بسنده نمي شود.[3]
* عظمت و مقام والاي حضرت معصومه سلام الله عليها
در زيارت حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها عرضه مي داريم «يا فاطمة اشفعى‏ لى فى الجنة، فان لك عند الله‏ شأناً من الشأن[4]؛ اى فاطمه مرا در بهشت شفاعت كن چرا كه در پيشگاه خدا داراى‏ جايگاه با عظمت هستى».[5]
اگر در حديثي پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله وسلم مي فرمايد؛ «پاره تن من در قم مدفون مي ‌شود و هر كس به زيارت او بيايد بهشت بر او واجب خواهد شد»؛ معلوم مي شود كريمۀ اهل بيت سلام الله عليها از مقام بسيار بالايي برخوردار است.[6]
* مقام علمي حضرت معصومه سلام الله عليها
مخصوصاً دربارۀ مقامات والاى علمى حضرت معصومه سلام الله عليها برخي روايات قريب به اين مضمون وارد شده است: در عصر امام كاظم عليه السلام جمعى از شيعيان وارد مدينه شدند تا خدمت آن حضرت رسيده و سؤالاتشان را از او بپرسند، اما حضرت در سفر بود. به ناچار سؤالات را تحويل خانواده حضرت دادند تا در فرصتى ديگر پاسخ‏ آن را بگيرند. به هنگام بازگشت به وطن براى خداحافظى به خانه حضرت رفتند. حضرت فاطمه معصومه‏ سلام الله عليها سؤالات‏ را به همراه جواب هايش به آنها داد. شادمان به سمت وطن حركت كردند. اتفاقا در مسير بازگشت امام كاظم عليه السلام را ملاقات كرده، و داستان را براى آن حضرت بازگو نمودند. امام نوشته را گرفت و مطالعه كرد. پاسخ‏ هاى حضرت معصومه عليها السلام همگى صحيح بود. امام سه بار فرمود:«فداها ابوها؛ پدرش به فدايش باد.»[7]،[8]
اين سخن و تعبير را پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله براي تجليل و قدرداني از دخترش زهرا عليهاالسلام و مقامات او، بارها بيان فرموده بود حال پدر بزرگوار حضرت معصومه سلام الله عليها ، امام كاظم عليه السلام ، نيز دربارۀ وي چنين جمله اي فرمودند.[9]
* قم؛ حرم اهل‏ البيت عليهم السلام‏
امام صادق عليه السلام فرمود: «ان لله حرما و هو مكة، وان‏ للرسول حرما وهو المدينة، وان لاميرالمؤمنين حرما و هو الكوفة، وان لنا حرما و هو بلدة قم، وستدفن فيها امرأة من‏ اولادى تسمى فاطمة، فمن‏ زارها وجبت له الجنة [10]؛ خداوند حرمى دارد كه مكه است، و براى پيامبر صلى الله عليه و آله هم حرمى است و آن مدينه است.[11] و حرم‏ اميرالمؤمنين عليه السلام كوفه است. و حرم ما اهل ‏البيت شهر قم است. و به زودى در قم، زنى از فرزندان من به نام فاطمه دفن مى‏ شود كه هر كس مرقد او را زيارت كند بهشت بر وى واجب مى‏ گردد».[12]
امام صادق عليه السلام اين سخن را قبل از تولد امام كاظم عليه السلام پدر بزرگوار حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها بيان كرد.[13] لذا روايات متعدّدى در مورد اهميّت قم وارد شده كه آن هم به دليل مدفن پاك حضرت معصومه سلام الله عليها و هم به دليل حضور شيعيان از صدر اسلام در اين شهر است كه عُش آل محمّد صلوات الله عليهم اجمعين بوده است.[14]
* بهشت، پاداش زائران حضرت معصومه سلام الله عليها
امام رضا عليه السلام در اين زمينه مي فرمايد: «إن للجنّة ثمانية ابواب و لأهل قم واحد منها فطوبى لهم ثم طوبى لهم ثم طوبى لهم[15]؛ بهشت هشت در دارد كه اهل قم يكى از آن درهاى هشت گانه را در اختيار دارند؛ خوشا به حال آنها، خوشا به حال آنها، خوشا به حال آنها».[16]
مى دانيم درهاى بهشت مثل درهاى اين دنيا نيست، بلكه درهاى بهشت اسبابى است كه انسان ها را به بهشت مى برد، حال امام رضا عليه السلام در اين روايت مى فرمايد يكى از درهاى بهشت در قم است، يعنى در اين سرزمين عاملى وجود دارد كه مى تواند مردم را به بهشت دعوت كند اما آن عامل همان قبر حضرت معصومه سلام الله عليها است كه امام صادق عليه السلام درباره آن مى فرمايد: در آينده نزديك زنى از نسل من در اين جا دفن مى شود «فمن زارها وجبت له الجنّة.»[17]،[18]
البته «وجبت له الجنة» مطلق نيست يعني اين گونه نيست كه بهشت بر او واجب شده است و او هر كاري كه بخواهد مي تواند انجام دهد بلكه وجوب جنت مشروط است. در ميان صحابه كساني بودند كه يك روز بهشت بر آنها واجب بود و يك روز هم عليه علي عليه السلام قيام كردند و بسياري را به كشتن دادند و خودشان هم كشته شدند و «وجبت لهم النار» شدند. از اين رو وجوب بهشت مشروط است.[19]
با اين تفاسير بايد گفت زيارت با اين همه ثواب كه در روايات براى آن بيان شده، يك زيارت ساده معمولى نيست بلكه زيارتى است كه عارفاً بحقّها باشد، يعنى وقتى به اينجا براى زيارت مى آيد در افعال خود باز نگرى كرده و با توبه به اصلاح خويشتن بپردازد كه اين سبب مى شود، اينجا درى از درهاى بهشت باشد.[20]
با اين اوصاف بايد قداست اين شهر حفظ شود و جهات دينى، بيشتر از جاهاى ديگر در آن رعايت شود چرا كه «لنا حرماً و هو قم»[21]. بايد در قم بيش از جاهاى ديگر مواظب باشند نبايد تبليغ كلاس هاى موسيقى بر در و ديوار اين شهر ديده شود، مسئله اعتياد در قم نبايد باشد و يا طلاق و پرونده هاى منكراتى در دادگاه هاى قم بايد از همه جا كمتر باشد، چون حرم اهل بيت عليهم السلام و عش آل محمد صلوات الله عليهم اجمعين محسوب مى شود و درى از درهاى بهشت در آن است و ما نبايد در مقابل اين مسائل بى تفاوت باشيم و همه مسئوليم و هر كسى به اندازه خودش مسئول است. بايد وسائل اطّلاع رسانى از قم بقدرى قوى باشد كه به تمام دنيا بتوانند اطّلاع رسانى كنند و فقط نبايد به ايّام تبليغى اكتفا شود.[22]
* آثار و بركات حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها در شكل گيري و توسعه حوزۀ علميه قم
و از جمله جاذبه هاي وجود حضرت معصومه سلام الله عليها اين است كه حوزۀ علميۀ بسيار مهم قم در كنار مدفن آن حضرت برقرار و تشكيل شده است، در سراسر جهان اسلام اعم از حوزه هاي علميۀ شيعي هم چون حوزه مهم نجف، كربلا، حوزۀ مشهد، اصفهان و شيراز..، و يا حوزه هاي عليمه اهل سنت هم چون الازهر، مكه، مدينه ... ليكن حوزه اي با اين وسعت و گستردگي وجود ندارد و عجيب اين است كه تحقق اين مسأله يكي از معجزات امام صادق عليه السلام است كه بروز و ظهور چنين مركز عظيم علمي در قم را پيشگويي كردند[23] و فرمودند:
«ستخلوا كوفة من المؤمنين و يأزر عنها العلم كما تأزر الحية فى جاجرها[24] ثم يظهر العلم ببلدة يقال‏ لها قم‏ و تصير معدنا للعلم و الفضل حتى لايبقى فى الأرض مستضعف فى الدين حتى المخدرات فى الحجال و ذلك عند قرب ظهور قائمنا ... فيفيض العلم منه إلى ساير البلاد فى المشرق و المغرب فيتم الله حجته على الخلق حتى لايبقى أحد على الأرض لم يبلغ إليه الدين و العلم ثم يظهر القائم عليه السلام؛[25]به زودى علم و دانش از كوفه برچيده مى‏ شود ... سپس در شهرى به نام «قم» آشكار مى‏ گردد و معدن علم و دانش مى ‏شود، تا در سراسر زمين افرادى كه از اسلام آگاهى ندارند، باقى نمانند، حتى زنانى كه به حجله مى‏ روند (و كم سن و سالند) و اين به هنگام نزديك شدن قيام رهبر انقلابى ماست ... علم و دانش از اين شهر به ساير شهرها در شرق و غرب جهان سرازير خواهد شد و خداوند بدين وسيله حجت خود را بر مردم تمام مى‏ كند، تا كسى روى زمين باقى نماند كه اين آگاهى به او نرسيده باشد، سپس آن قيام كننده قيام خواهد كرد».[26]
لازم به ذكر است ما در صدد تعيين وقت ظهور نيستيم، ليكن اين حديث نشان مي دهد ان شاءالله ظهور نزديك است، هم چنين امروزه مي توان مشاهده كرد مبلغان مبرز و مجرب از حوزه علميه قم به همه نقاط جهان مسافرت هاي متعدد تبليغي انجام مي دهند؛ به عنوان نمونه تا چند سال قبل در اندونزي آمار شيعيان بسيار اندك بود ليكن هم اكنون جمعيت شيعيان اندونزي به بيش از يك ميليون نفر مي رسد.[27]
هم چنين در آمريكاي جنوبي، استراليا و... شماري از مبلغان حوزۀ عليمه قم بدان نقاط سفر كرده اند، هم چنين كتاب هاي متعدد شيعي نيز به زبان هاي مختلف و در سراسر جهان منتشر مي شود و از آن هم مهمتر راه اندازي شبكه تلويزيوني ولايت است كه در قم احداث شده و به زبان فارسي و عربي تقريباً تمام دنيا را تحت پوشش قرار مي دهد؛ بي شك اين مسأله مهم تحقق كامل پيش بيني امام صادق عليه السلام است.[28]
از سوي ديگر امام صادق عليه السلام در روايتي مهم مى‌فرمايد: آگاه باشيد، براى بهشت هشت دراست؛ كه سه تاي آن به سوى قم‌ باز مى ‌شود. در آنجا بانويى قبض روح مى ‌شود. او از جمله‌ فرزندانم، و نامش فاطمه دختر موسى عليهماالسلام است؛ به شفاعت او همه شيعيان‌ داخل بهشت مى‌گردند.[29]
اين روايت را مي توان از اين منظر نگريست كه حوزۀ علميه، علم تفسير، علم فقه و علم كلام و عقايد دارد هر كدام از آن سه علم، دري از درهاي بهشت است و سه در از در هاي بهشت در آنجا گشوده مي شود.[30]
سخن آخر
در خاتمه بايد گفت به جهت اهميّت قم دشمن برنامه هاى خاص و بودجه هاى فراوانى براى آلوده كردن آن اختصاص داده است. بنابراين بايد بر روى برنامه ريزي هاى دشمن حسّاسيّت داشته باشيم.[31]
متأسّفانه فساد در بعضى از جوانان نفوذ كرده، اگر چه كم است ولى كم آنها در قم زياد است. لذا پدران و مادران مراقب جوانانشان باشند و نيروى انتظامى و دستگاه قضايى، جمعيّت ناصحان، صدا و سيما، روزنامه ها و روحانيت بايد مراقب اين برنامه ها باشند.[32]
اميدواريم در سايه حضور حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها در قم، بتوانيم به وظايف شرعي خود عمل كنيم.[33]
پژوهش؛ تهيه و تنظيم؛ معاونت تحريريه خبر پايگاه اطلاع رساني
دفتر حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي makarem.ir
[1] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛ درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛11/11/1393.
[2] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛ درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛17/7/1389.
[3] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛ درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛11/11/1393.
[4] كليات مفاتيح نوين ؛ ص579.
[5] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي ؛حرم مطهر رضوي؛6/6/1393.
[6] همان.
[7] حضرت معصومه سلام الله عليها فاطمه دوم، ص 166.
[8] همراه زائران قم و جمكران ؛ ص61.
[9] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي ؛حرم مطهر رضوي؛6/6/1393.
[10] بحارالانوار، ج 60، ص 216، ح 41؛ ج 48، ص 317.
[11] همراه زائران قم و جمكران، ص: 58.
[12] همان.
[13] همان.
[14] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛21/8/1386.
[15] بحار الأنوار: ج60، ص215.
[16] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛25/9/1383.
[17] بحارالانوار، ج 102، ص 267.
[18] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛25/9/1383.
[19] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛17/7/1389.
[20] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛25/9/1383.
[21] بحارالانوار، ج 102، ص 267.
[22] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛25/9/1383.
[23] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي ؛حرم مطهر رضوي؛6/6/1393.
[24] از اين جمله چنين استفاده مى‏شود كه علم به كلى از كوفه( و اطراف آن) برچيده نمى‏شود، بلكه ‏محدود و جمع مى‏ گردد و از صورت يك واحد علمى جهانى به صورت يك واحد علمى محلى در مى ‏آيد.
[25] تاريخ قم، بنا به نقل بحار الانوار، ج 14، ص 338( تاريخ قم را در سال 378 هجرى« حسن بن محمد» به نام صاحب بن عباد تأليف كرد. در حال حاضر عربى آن در دسترس نيست تنها ترجمه فارسى آن كه در قرن نهم هجرى توسط حسن بن على بن حسن بن عبد الملك قمى ترجمه شده در دست است و از ترجمه آن نيز بيش از پنج باب كه جلد اول است باقى نمانده است).
[26] پيدايش مذاهب، ص: 122.
[27] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي ؛حرم مطهر رضوي؛6/6/1393.
[28] همان.
[29] همان.
[30] همان.
[31] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي؛درس خارج فقه؛ مسجد اعظم قم؛21/8/1386.
[32] همان.
[33] بيانات حضرت آيت الله العظمي مكارم شيرازي در ديدار مسئولين كنگره ملا آخوند كاشاني23/6/1392.