کد خبر: ۳۵۶۶۹۶۶

تاریخ: ۰۷ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۰:۴۸

حواشی بودجه‌ای یک حادثه/ درس‌هایی که باید از پلاسکو آموخت

گروه اقتصاد: اگر بودجه یک نهاد دینی یا مذهبی از بودجه آتش‌نشانی بیشتر بوده است، نباید کمبود بودجه آتش‌نشانی را به دلیل زیاد بودن بودجه آن بخش مذهبی معرفی کرد چراکه اساسا منبع تأمین بودجه این دو نهاد متفاوت است؛ هرچند خود بخش فرهنگی و مذهبی هم وضعیت بودجه‌ای مناسبی ندارد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، اتفاق ناگواری که در هفته اخیر با ریزش ساختمان پلاسکو و جان‌باختن تعدادی از آتش‌نشانان کشور همراه، بود همگان را بهت و حیرت فرو برد و موجبات تلخ‌کامی هموطنان را فراهم کرد اما همچنین این اتفاق زمینه‌ای شد تا برخی از جریانات سیاسی از این فرصت استفاده کرده و این حادثه را به ابزاری برای تخریب رقبای خود تبدیل کنند.
از جمله در شبکه‌های اجتماعی و بعضا در برخی از سایت‌های رسمی مشاهده می‌شود که دلیل وضعیت نابسامان بودجه‌ آتش‌نشانی این است که بودجه‌هایی که باید از سوی دولت و مجلس به چنین بخش‌های مهمی اختصاص داده شود، در اختیار نهادهای دینی و فرهنگی قرار می‌گیرد که قطعا چنین سخنانی مایه تعجب است.
هرچند حادثه ناگوار پلاسکو باید تبدیل به تجربه‌ای برای نهادهای مسئول شود که نسبت به مسئولیت خود در قبال چنین حوادثی عمل کنند اما وضعیت نابسامان بودجه آتش‌نشانی، نباید تبدیل به اهرمی در اختیار عده‌ای شود که بودجه نهادهای دینی و مذهبی را زیر سؤال ببرند و همچنین از این حادثه برای رسیدن به مقاصد سیاسی خود استفاده کنند.

نکته مهم ‌دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که منبع تأمین بودجه‌های آتش‌نشانی و بودجه نهادهای دینی و مذهبی، کاملا جداست و اساسا اشتباه است که وضعیت بودجه آتش‌نشانی را با بودجه دینی و مذهبی مقاسیه کنیم؛ چراکه تأمین بودجه آتش نشانی بر عهده شهرداری و تأمین بودجه بخش‌های دینی و مذهبی بر عهده دولت و مجلس است.
همچنین برای وضعیت بد امکانات آتش‌نشانی باید به دلایل دیگر هم اشاره کرد تا روشن شود قیاس بودجه این نهاد با مراکز دینی و فرهنگی، قیاسی مع‌الفارغ است؛ چراکه ممکن است شورای شهر به عنوان متولی تصویب این امر، بودجه لازم را تصویب کند اما شهرداری آن را تخصیص ندهد یا اینکه ممکن است دولت بدهی خود به شهرداری را پرداخت نکرده باشد و قس علی هذا؛ کما اینکه به گفته مسئولان شهرداری، هنوز بسیاری از بدهی‌هایی که دولت به شهرداری دارد، پرداخت نشده است؛ بنابراین مسئله تأمین بودجه این نهادها تبدیل به کلاف سردرگمی می‌شود که برای بررسی آن باید مراحل بسیاری را طی کرد.
مصداق روشن این دلایلی که اشاره شد، آمارهایی است که خبرگزاری ایکنا در مورد بودجه آتش‌نشانی تهران کسب کرده است.
براساس این گزارش، بودجه آتش‌نشانی تهران برای سال 95 در سه فصل است که یکی از این فصول، هزینه‌های جاری نام دارد که 395 میلیارد تومان است. همچنین 120 میلیارد تومان از عوارض دو درصد صدور پروانه و در فصل سوم 20 میلیارد تومان برای خرید تجهیزات اختصاص داده شده است که جمعا 535 میلیارد تومان است.
با این اوصاف، بودجه آتش‌نشانی تهران نسبت به سال‌های قبل افزایش بسیاری داشته است. به عنوان مثال در سال 91 بودجه آتش‌نشانی تهران 120 میلیارد تومان بوده و اکنون به این میزان رسیده است و براساس اطلاعاتی که به دست ما رسیده است، برای سال آینده به حدود 630 میلیارد تومان خواهد رسید.
بنابراین بودجه لازم برای آتش‌نشانی تهران در شورای شهر تصویب شده است اما تخصیص آن به شهرداری مربوط است و اینکه آیا شهرداری تخصیص داده است یا خیر، مسئله دیگری است.
اما فارغ از مسائل بودجه‌ای که به آن اشاره شد، در این ایام برخی بداخلاقی‌ها از جانب گروه‌ها و جناح‌های سیاسی با سوءاستفاده از این مسئله پدید آمد که موضوع بودجه‌ریزی و نسبت بودجه آتش‌نشانی با بودجه دینی و مذهبی را به ابزاری برای تخریب‌های سیاسی دیگران تبدیل کردند.
جهانبخش‌محبی‌نیا، نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌وگو با ایکنا ضمن اشاره به برخی بد‌اخلاقی‌های سیاسی در مورد ماجرای پلاسکو و سوء‌استفاده‌هایی که درباره بودجه‌ریزی‌ها صورت می‌گیرد، گفت: بنده معتقدم که ما راه انحرافی را در پیش گرفته‌ایم و در پیام مقام معظم رهبری هم تذکار شدیدی وجود داشت که اکنون به فکر نجات مصدومین و جمع‌آوری آوار باشید و علل حادثه، شما را از کمک به مصدومین باز ندارد.
وی افزود: متأسفانه ما عادت بسیار بدی داریم که بعد از هر حادثه‌ای، فیلمان یاد هندوستان می‌کند و دنبال علل جامعه‌شناختی، فنی، فرهنگی و بودجه‌ای اتفاقات می‌افتیم و چون این اقدام، با احساس و نگرش‌های نادرست آغاز می‌شود به نتایج خوبی هم‌ نمی‌رسد.

محبی‌نیا ادامه داد: این واقعیتی است که باید حادثه پلاسکو را با عنوان یک فاجعه فنی لحاظ کرده و علل و عوامل آن را فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی و با مسئولیت‌پذیری پیدا کرد. جواب‌هایی که اکنون از سوی برخی‌ها داده می‌شود، برای نجات خود و به دام انداختن دیگری است.
نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس یادآور شد: بنده معتقدم این طبیعی است که نهادهای مسئول باید پیگیر قضیه باشند و از برخورد با عوامل و مسببین کوتاهی نکنند و خدا را هم در نظر بگیرند چون در قیامت در مورد این اقدامات باید پاسخگو باشند.
وی افزود: این اقدام، هشداری برای آسیب‌شناسی نحوه اداره جامعه است. به دنبال این فاجعه دردناک که هر ایرانی، به نوعی برای این مسئله اشک از چشمانش جاری شده است باید ببینیم که چه کاری را باید انجام دهیم.
محبی‌نیا ادامه داد: گفته می‌شود اگر اتفاق غیرمترقبه مهمی در کشور رخ دهد، بیش از 20 درصد توان پاسخگویی نداریم اما من معتقدم که 5 درصد هم توان رفع مشکلات را نداریم چون بعد از این مدت طولانی هنوز نتوانسته‌ایم آوارهای این ساختمان را برداریم اما خدای ناکرده اگر اتفاقی در مقیاس وسیع رخ دهد، چگونه می‌خواهیم با آن برخورد کنیم؟
نماینده شاهین‌دژ، میاندوآب و تکاب در خانه ملت تأکید کرد: ما نیازمند آمادگی برای مقابله با چنین حوادثی هستیم که شرمنده مردم نشویم. باید به صورت اورژانسی برای مناطق فرسوده اقدامی انجام دهیم. چراکه فرسودگی ساختمان‌ها دلیل اصلی این فجایع است.
وی افزود: خداوند این آتش‌نشانان را رحمت کند که چنین جان خود را فدا کرده‌اند و مسئله دیگر این است که هم شهرداری، هم دولت و هم مجلس باید در زمینه بودجه‌ریزی برای آتش‌نشانی، سخاوتمندانه عمل کنند؛ چون با چنین حوادثی آسیب‌های اقتصادی فراوانی برای دولت و مردم پدید می‌آید.
محبی‌نیا ادامه داد: ما باید کشور را از بلاخیزی نجات دهیم. ما کشوری هستیم که به صورت گران اداره می‌شویم. در سیستم هوایی امنیت نداریم اما وقتی چند هواپیمای نو خریده می‌شود، عده‌ای معترض خواهند شد. در سیستم ریلی کشور هم شاهد چنین حوادثی هستیم.
وی ادامه داد: در جاده‌های کشور سالانه بیست و پنج هزار نفر تلفات می‌دهیم. اگر یک اردوی دانش‌آموزی برگزار می‌شود، تعدادی از دانش‌آموزان تلف می‌شود. اینها همگی مقولاتی هستند که باید برای آنها چاره‌ای اندیشید.
نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به اهمیت پرداختن به مقوله آموزش برای مقابله با این حوادث اظهار کرد: برای مقابله با چنین حوادثی باید آموزش را در اولویت قرار دهیم. آیا مسئولین نباید نگران این موضوع باشند که احتمال ریزش این ساختمان وجود دارد که ده‌ها آتش‌نشان را به داخل ساختمان می‌فرستند.
محبی‌نیا در پایان گفت: در همه کشورهای دنیا انتقاد صورت می‌گیرد اما در کشور ما باید حتما چند نفر کشته شوند تا آنگاه به فکر چاره‌ای برای حل این مشکلات باشیم؛ به جای اینکه به سمت آتش کینه و اختلاف و مقصر‌یابی باشیم چون به نظرم چنین اقداماتی، عامل فرار از صحنه هستند.
یک نماینده دیگر مجلس که دل پری از این ماجرا دارد و معتقد است مسئله صرفا زیاد بودن بودجه فرهنگی و مذهبی یا کم بودن بودجه‌ سازمان‌هایی همان آتش‌نشانی نیست، بلکه باید به فکر اصلاح ساختارهای سیاسی و اجتماعی کشور باشیم، غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده رشت در خانه ملت است.
جعفرزاده ایمن‌آبادی، در گفت‌وگو با ایکنا به وضعیت بودجه شهرداری اشاره کرد و گفت: شهرداری، یک نهاد غیر دولتی است و خودش منابع‌اش را تأمین می‌کند مگر در مواردی همانند مترو که دولت متعهد به تأمین بودجه آن است.
وی ادامه داد: اما بنده قصد دارم فراتر از این موضوعات و بودجه‌ها بحث کنم. خود بنده از منتقدان سر سخت شهرداری تهران هستم اما معتقدم الان بداخلاقی‌هایی در حال انجام است و عده‌ای می‌گویند الان بهترین فرصت است که شهرداري تهران را تخریب کنیم.

وی ادامه داد: چنین اقدامی با آموزه‌های دینی ما در تضاد است. شهرداري تهران نيز داراي محدودیت‌های اعتباری و محدودیت در کسب درآمد است؛ ضمن اینکه افرادی که چنین سخنانی را بر زبان می‌آورند، الان که باید به این آتش‌نشانان مدفون شده در زیر این گداخته‌های آهنین می‌پرداختند اما به فکر تسویه حساب سیاسی هستند.
جعفرزاده یادآور شد: ما باید از پلاسکو درس‌های بسیاری همانند ساختمان‌سازی، ایمن‌سازی ساختمان، مسائل صنفی و رفتارهای اجتماعی را بیاموزیم. بنده معتقدم ما در زمینه رفتارهای اجتماعی و سیاسی دارای مشکلات جدی هستیم، چون به جای اینکه فارغ از اینکه چه کسی شهردار است باید به فکر حل معضل می‌بودیم.
وی ادامه داد: بنده که منتقد اقای قالیباف هستم این سخنان را می‌گویم چون بی‌انصافی‌هایی رخ داده است. کدام شهرداری 100 درصد منابعش تأمین شده است که بگوئیم منابع را به خوبی اختصاص نداده است؟ اینجاست که شما به عنوان خبرنگار قرآنی باید به رسالت خود عمل کرده و مسائل اخلاقی را در جامعه رواج دهید.
نماینده رشت در خانه ملت اظهار کرد: متأسفانه عده‌ای هم صرفا برای عکس گرفتن در آنجا حاضر شدند که با آوار پلاسکو عکس بگیرند که باید گفت چقدر بی‌انصاف بودند. ریزش این ساختمان، رئیس‌جمهور، رئیس مجلس و همه مقامات را به پای کار کشاند بنابراین باید درسی برای همه شود.
جعفرزاده یادآر شد: در این مدت بداخلاقی‌های بسیاری در حق شهرداری شد. هنوز جوانان ما در زیر آتش هستند و باید در این موارد همگی متحد شویم که برای حل مشکل چه اقدامی می‌توانیم انجام دهیم تا اینکه به فکر تخریب باشیم.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس درباره وضعیت بودجه بخش فرهنگی نسبت به بودجه آتش نشانی اظهار کرد: اگر بخواهیم منصفانه برخورد کنیم باید بررسی کرد که در کجای مملکت همه بودجه‌ها به خوبی اختصاص داده شد است و یا مثلا در همه شهرداری‌ها بودجه‌ها به خوبی تخصیص داده شده اما شهرداری تهران، این بودجه را تخصیص نداده است.
وی تأکید کرد: سال گذشته، همه سازمان‌ها وحتی بخش فرهنگی دارای مشکل بوده‌اند و شهرداری تهران هم یکی از این نهادهای دارای مشکل بوده است. این سخنان را بنده به عنوان عضو کمیسیون برنامه و بودجه اعلام می‌کنم که در جریان امور بوده‌ام.
عضو کمیسیون برنامه‌و بودجه مجلس در پایان گفت: باید یاد بگیریم که اخلاق سیاسی را رعایت کنیم و این حادثه که حدود یک هفته است درگیر آن هستیم برای ما تبدیل به یک تجربه و درس عبرت شود.
نکته‌ای که باید به آن اشاره کرد این است که حادثه پلاسکو دارای ابعاد مختلفی است و پیدا کردن مقصر در آن کار راحتی نیست و اساسا، نه یک شخص یا نهاد بلکه نهادها و مسئولان مختلفی در این زمینه دارای مسئولیت بوده‌اند بنابراین باید طرح این موضوعات و انتقادات به صورت کارشناسی و علمی صورت گیرد تا موجبات بی‌اعتمادی مردم و همچنین آزار خانواده‌های داغ‌دیده فراهم نشود.
همچنین باید گفت که مسئله بودجه‌نویسی و اختصاص بودجه‌ها فرآیند پیچیده‌ای دارد که از زمان تصویب تا اختصاص و در طی مراحل گوناگون، ممکن است بودجه یک نهاد، کم یا زیاد شود که این موضوع هم نیاز به بررسی کارشناسی و در صورت لزوم پیگیری‌های حقوقی دارد؛ بنابراین اگر مثلا بودجه یک نهاد دینی یا مذهبی از بودجه آتش‌نشانی بیشتر بوده است، نباید کمبود بودجه آتش‌نشانی را به دلیل زیاد بودن بودجه آن بخش مذهبی معرفی کرد چراکه اساسا منبع تأمین بودجه این دو نهاد متفاوت است؛ هرچند خود بخش فرهنگی و مذهبی هم وضعیت بودجه‌ای مناسبی ندارد.
در پایان باید گفت که هرچند داغ‌هایی که در پی حادثه پلاسکو بر دل‌ها نشست به این زودی‌ها فراموش نخواهد شد اما امیدواریم این حادثه تبدیل به درس عبرتی شود که تمام مسئولان کشور در هر نهادی، قبل از وقوع حوادث به فکر چاره‌جویی و اختصاص بودجه‌های مناسب و پیگیری آن باشند تا دیگر شاهد چنین اتفاقاتی و در پی آن رواج بی‌اخلاقی و سوء‌استفاده از فرصت‌ها برای پیگیری مقاصد سیاسی نباشیم.