کد خبر: ۳۵۶۹۱۸۸

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۹۵ - ۲۳:۱۱

در برنامه «رصد» سیمای قرآن تشریح شد؛

از اولین برنامه‌های قرآنی جهاد دانشگاهی تا آفاق پیش روی بزرگترین مجموعه قرآنی کشور

گروه فعالیت‌های قرآنی: رئیس سازمان فعالیت‌های قرآنی دانشگاهیان کشور سه‌شنبه شب، 12 بهمن‌ماه با حضور در برنامه تلویزیونی «رصد» به تشریح فعالیت‌های قرآنی جهاد دانشگاهی پرداخت.

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، حمید صابر فرزام، رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور، با اشاره به اینکه جهاد دانشگاهی مولود انقلاب و یکی از نهادهای برخاسته از انقلاب است، گفت: مدتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی احساس شد فضای دانشگاه آماده همکاری با اهداف انقلاب اسلامی نیست، به همین خاطر در خردادماه سال 1359 و با دستور حضرت امام(ره) ستاد عالی انقلاب فرهنگی تأسیس شد. بعد از مدت کوتاهی با توجه به اینکه ستاد، شورایی متشکل از مسئولان و برنامه ریزان فرهنگی کشور بود، عملاً بازوی اجرایی نداشت، بر اساس این احساس نیاز، نهاد جهاد دانشگاهی در 16 مرداد سال 59 به عنوان بازوی اجرایی شورای عالی انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌ها تشکیل شد.
وی افزود: بر همین اساس جهاد دانشگاهی وظیفه بازگشایی دانشگاه‌ها و رسیدن به اهدافی که انقلاب اسلامی در دانشگاه ها را مد نظر داشت، بر عهده گرفت و در مدت کوتاهی این فعالیت‌ها توسط جوانان دانشجو و انقلابی انجام و دانشگاه‌ها بازگشایی شد. جهاد دانشگاهی بعد از بازگشایی هم در مدیریت دانشگاه سهم عمده ای داشت. در زمان جنگ نیز با توجه به نیازی که برای پشتیبانی جنگ وجود داشت و تحریم های مختلفی که به عمل آمده بود، بسیاری از دستاوردها و بحث های علمی در حوزه نظامی در اختیار کشور نبود، بنابراین در این موضوع نیز شاهد ورود جهاد دانشگاهی بودیم.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان تصریح کرد: با این احساس تکلیف، جهاد دانشگاهی به جز سهیم شدن در مدیریت دانشگاه و فعالیت های دانشگاهی، علمی و فرهنگی در حوزه پشتیبانی علمی از جبهه‌ها هم ورود کرد. با وجود اینکه جهادگران همچون بقیه آحاد ملت در جبهه ها حضور داشته و شهدای گرانقدری را تقدیم انقلاب کردند، اما فعالیت های مختلف علمی در حوزه تسلیحات نظامی و مسائل این چنینی داشتند، حتی دشمن کارگاه ها و مجتمع های جهاد دانشگاهی را مورد حمله قرار داد و عزیزانی در جهاد دانشگاهی صنعتی شریف و جهاد دانشگاهی دانشگاه تبریز حین انجام فعالیت های تحقیقاتی برای حمایت از جبهه‌ها به شهادت رسیدند. بعد از جنگ هم در بحث سازندگی در حد توان خود به عنوان حلقه رابط بین دانشگاه و بخش صنعت و جامعه فعالیت های مختلفی را انجام داد.
صابرفرزام در ادامه با تأکید بر اینکه در حال حاضر بعد از گذشت بیش از سه دهه از عمر جهاد دانشگاهی این نهاد به برکت انقلاب اسلامی یک نهاد گسترده ای است که فعالیت های متنوعی دارد، به دیدار اخیر اعضای جهاد دانشگاهی با مقام معظم رهبری(مدظله العالی) اشاره کرد و گفت: در این دیدار ایشان تعبیر قشنگی از جهاد دانشگاهی داشتند و جهاد را یکی از ستون های اصلی انقلاب معرفی کردند. یکی از عبارت های ایشان این بود که شاید در ابتدا تصور می شد، جهاد دانشگاهی یک گلخانه است که یک سری فعالیت های خاص را انجام می دهد اما در این دیدار مقام معظم رهبری تعبیر کردند که جهاد دانشگاهی گلستانی شده است که کل جامعه را عطرآگین کرده است.
وی در بخش دیگری از صحبت های خود خاطرنشان کرد: جهاددانشگاهی در حال حاضر 43 واحد استانی و دانشگاهی، سه پژوهشگاه، 25 پژوهشکده، 132 گروه علمی تخصصی، 120 مرکز خدمات تخصصی، دو پارک علم و فناوری، یک مرکز مجتمع تحقیقاتی، 20 مرکز رشد، سه خبرگزاری، هشت سازمان فرهنگی، دو دانشگاه، شش مؤسسه آموزش عالی، 50 مرکز علمی کاربردی و بیش از 100 مرکز آموزش تخصصی دارد.
صابر فرزام با تأکید بر اینکه همه این مراکز در خدمت نظام هستند، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی به عنوان یک نهاد عمومی تنها کمتر از 20 درصد بودجه خود را از دولت دریافت می کند و بیش از 80 درصد بودجه این نهاد توسط خود جهاد دانشگاهی تأمین می شود.
وی در ادامه این بخش از صحبت های خود به معرفی سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور به عنوان یکی از سازمان های فرهنگی جهاد دانشگاهی پرداخت و گفت: جهاد دانشگاهی در حوزه فرهنگی سه خبرگزاری فعال شامل ایسنا در حوزه اخبار عمومی، ایکنا در حوزه اخبار قرآنی و مذهبی و سینا، در حوزه اخبار علم و فناروی دارد. همچنین جهاد دانشگاهی دارای هشت مرکز و سازمان فرهنگی است که یکی از آنها سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور بوده که بزرگترین مجموعه فرهنگی نیز به شمار می رود.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور با اشاره به اینکه فعالیت های قرآنی جهاد دانشگاهی از همان ابتدا وجود داشته است، اذعان کرد: دانشجویان مؤمن و انقلابی در کنار فعالیت‌هایی که وظیفه آنها بوده است، بر اساس علاقه مندی به قرآن کریم، فعالیت های قرآنی را از سال 62 در جهاد دانشگاهی آغاز کرده‌اند. در واقع اولین برنامه رسمی قرآنی جهاد دانشگاهی که اولین برنامه قرآنی دانشگاه ها هم بود؛ با عنوان مسابقات قرآن دانشجویان در دانشگاه های تهران بود که بین هفت دانشگاه تهران به میزبانی جهاد دانشگاهی تهران برگزار شد.
وی با تقدیر از تلاش های صورت گرفته توسط دکتر منتظری، دکتر فرهمند، دکتر امین مقدسی که چنین فعالیت‌هایی را آغاز کرده‌اند، گفت: رفته رفته همه دانشگاه‌ها به مسابقاتی که توسط جهاد دانشگاهی پایه گذاری شده بود، پیوستند و جشنواره قرآنی دانشجویان کشور از سال 62 شکل گرفت. از آن زمان تا 25 سال بعد جهاد دانشگاهی برگزاری این مسابقات را بر عهده داشت.
صابر فرزام افزود: سال 1380 به این نتیجه رسیدیم که فعالیت های قرآنی جهاد دانشگاهی را در قالب یک مرکز تخصصی ارتقاء دهیم. بنابراین دبیرخانه مسابقات در سال 1380 در قسمت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی و در یک اتاق بسیار کوچک مستقر شده بود. زمانی که اسم مرکز بر این اتاق گذاشته شد، بسیاری از دیدگاه طنز به آن نگاه می کردند اما با جدیتی که همکاران در آن زمان داشتند و با مدیریت و تلاش دکتر رحیم خاکی و به برکت قرآن، الان آن اتاق و آن یک نفر نیرو، تبدیل به سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور شده است که اگر از نظر تعداد نیرو و تنوع فعالیت‌ها در سطح کشور، بگوییم بزرگترین مجموعه قرآنی کشور است؛ گزاف نگفته‌ایم.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور بیان کرد: این سازمان متشکل از پنج مرکز است که در تمام استان های کشور دفتر دارد. همچنین در عرصه بین‌المللی نیز فعالیت های مختلفی دارد. یکی از مراکز این سازمان خبرگزاری بین المللی قرآن است که جای بحث فراوانی دارد. این خبرگزاری اولین خبرگزاری تخصصی کشور بود که ایجاد شد و حتی در حال حاضر هم با وجود قلت منابع در بین خبرگزاری های متعدد تخصصی، دو سال متوالی حائز رتبه اول با فاصله بسیار زیاد از رقبا می شود. از نظر تنوع زبانی نیز پرزبان‌ترین خبرگزاری کشور است.
وی عنوان کرد: مرکز فعالیت های قرآنی دانشجویی از دیگر مراکز سازمان فعالیت های قرآنی است که برگزاری مسابقات را بر عهده دارد، ما بعد از 25 دوره برگزاری مسابقات ملی دانشجویان و واگذار کردن آن به دیگر بخش‌ها در سال 1385 یک گام فراتر رفتیم و پایه گذار مسابقات بین‌المللی قرآن دانشجویان مسلمان شدیم، این مسابقات دو سالانه برگزار می شود و تا کنون پنج دوره آن برگزار شده است. این رقابتها تنها مسابقات دانشجویی است که به اسم کشور نیست و ویژه دانشجویان است و افتخار فعالیت اجرایی و دبیرخانه آن به ایران اختصاص یافته است. به حول و قوه الهی در تلاش هستیم تا ششمین دوره آن را بتوانیم در یکی از کشورها برگزار کنیم.
صابر فرزام در بخش دیگری از صحبت های خود مرکز مطالعات میان رشته ای قرآن کریم را یکی دیگر از مراکز فعال سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور عنوان کرد و گفت: این مرکز حدود یک سال است که فعالیت خود را آغاز کرده است. در حوزه پژوهش در زمینه فعالیت های قرآنی، آثار زیادی وجود دارد، اما به صورت تخصصی ارتباط بین قرآن و سایر علوم خصوصاً علوم انسانی پرداخته نشده است، بنابراین بر اساس نیاز و توانی که در جهاد دانشگاهی وجود دارد، این مرکز تشکیل شد. به دنبال این هستیم که استانداردهای لازم را کسب و آن را طی یک سال آینده تبدیل به پژوهشکده کنیم. این مرکز در حال حاضر با سه گروه علمی «قرآن و تربیت»، «قرآن و سلامت» و «قرآن و مسائل اجتماعی» در حال فعالیت است. یکی از برنامه های این مرکز که در اسفندماه امسال برگزار می شود، «همایش بین‌المللی مطالعات میان رشته ای قرآن کریم» است که به مدت سه روز برگزار خواهد شد و در آن سه روز بحث های قرآن و سلامت، روش شناختی مطالعات میان رشته ای قرآن کریم و بحث نظام سازی قرآنی دنبال خواهد شد. مقالات زیادی از داخل و خارج دریافت شده و از اساتید بین‌المللی متعددی دعوت شده است تا در این سه روز به ارائه مقالات خود بپردازند.
وی مرکز رشد و شکوفایی فناوری ها و هنر قرآنی را از جمله دیگر مراکز فعال سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان عنوان کرد و افزود: در کشور، مراکز رشد متعددی داریم که فعالیت دارند اما در حوزه فرهنگی بسیار کم هستند، این تعداد در حوزه مذهبی بسیار کمتر است و در حوزه قرآنی هم اصلاً مرکزی وجود نداشته است، بنابراین جهاددانشگاهی بر اساس احساس نیاز، اولین مرکز رشد فناوری‌ها و هنر قرآنی را تشکیل داد و محلی برای آن اختصاص داده شد که آماده ارائه خدمات است و کار خود را به صورت آزمایشی شروع کرده است. برنامه ای که در این مرکز پیگیری می شود، حمایت از فعالیت های کارآفرینی و ایده های قرآنی فارغ‌التحصیلان است؛ ایده های که قابلیت تبدیل شدن به یک محصول را دارند، اما به دلیل نبود حمایت و نداشتن مشاوره های مطلوب در حد همان ایده باقی مانده و به محصول تبدیل نشده است. این قبیل افراد می توانند با مراجعه به این مرکز هم مشاوره بگیرند و هم اگر فضای فیزیکی برای شرکت خود ندارند، فضا در اختیار بگیرند و در حد توان ما سرمایه در اختیارشان قرار بگیرد تا به تولید ایده خود بپردازند.
صابرفرزام با تأکید بر اینکه هم اینک هفت مرکز در مرکز رشد فناوری‌ها و هنر قرآنی مستقر است، گفت: در این مرکز می توانیم در بحث نرم افزارهای قرآنی، محصولات هنری مختلف و ... کمک کنیم. در حال حاضر حجم گردش مالی بازار محصولات دینی در کشور سالانه حدود 10 هزار میلیارد تومان است. این مایه تأسف است که ما بخواهیم یک محصول عادی را وارد یا تولید کنیم، اما هیچ سازمانی نقش حمایتی یا نظارتی در قبال آن نداشته باشد. این موضوع مخصوصاً در بحث محصولات قرآنی به هیچ وجه زیبنده نیست.  در حال حاضر در بازار این موارد تکنولوژی خاصی نیاز ندارد و جوانان خودمان می توانند به راحتی آنها را تولید کنند. اگر حمایت‌هایی که در بخش صنعتی می شود از این بخش صورت گیرد قطعا به نتیجه خواهد رسید. در زمینه نرم افزار و پویانمایی هم در صورت حمایت می توان فعالیت کرد.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور در ادامه صحبت های خود خاطرنشان کرد: مرکز آموزش، یکی دیگر از مراکز فعال سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان است، ما احساس کردیم که جای آموزش های تخصصی حرفه محور که باعث شود یک فرد یک شغل مرتبط با حوزه دین و قرآن را بر عهده بگیرد، در کشور خالی است؛ بنابراین این آموزشگاه شکل گرفته که در آن تنها آموزشهایی داده می شود که فارغ‌التحصیل بتواند پس از آن آموزش‌ها یک شغل در این حوزه را تصدی گری کند.
وی افزود: به عنوان مثال فارغ‌التحصیلان حوزه علوم تربیتی و روانشناسی برای اینکه بخواهند در مهدهای کودک جذب شوند، باید از طرف سازمان بهزیستی، آموزش‌هایی را ببینند و گواهی دریافت کنند، بر اساس تفاهمی که با سازمان بهزیستی انجام داده‌ایم؛ یکی از مراکز مجاز آموزش، دوره مربیگری مهدهای کودک به ما واگذار شده و فارغ‌التحصیلان این رشته‌ها برای گذراندن دوره‌ها به این مرکز مراجعه می کنند، در حوزه آموزش تذهیب، صحافی نسخ خطی و ... نیز چنین آموزش‌هایی برای هنرمندان، وجود دارد.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان با تأکید بر اینکه فلسفه جهاد دانشگاهی این است که همیشه کارهای بر زمین مانده را انجام دهد، گفت: متاسفانه کارهای زمین مانده زیادی وجود دارد، به همین خاطر هم همیشه سازمان های دیگر را دعوت کرده‌ایم که هر کدام از فعالیت های جهاد دانشگاهی را که می توانند ادامه دهند، حاضر به واگذاری آن بوده و تمام امکانات را نیز در اختیارشان می گذاریم.
صابرفرزام در بخش دیگری از صحبت های خود به تشریح فعالیت های خبرگزاری قرآن به عنوان یکی از مراکز سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور پرداخت و گفت: در خبرگزاری بین‌المللی قرآن روزانه حدود 600 خبر به 17 زبان مختلف تولید می شود، این خبرگزاری هشت سرویس فارسی دارد و در تمام 30 استان کشور نیز دارای شعبه است. علاوه بر آن در همه استان‌ها نیروی خبری داریم که به تولید اخبار می پردازند، در سطح بین‌المللی برای زبان‌ها رابطان خبری و خبرنگار و مترجم داریم، بنابراین تعداد بسیار زیادی نیرو انسانی دارد که شاید در ابتدا چندان به چشم نیاید به این دلیل که یکی از وظایف خبرگزاری قرآنی به جز بحث اطلاع رسانی آرشیوسازی فعالیت های قرآنی نظام نیز هست. همه این مطالب که توسط خبرگزاری تولید می‌شود، آرشیو نیز می شود.
مدیرعامل خبرگزاری قرآن در ادامه به بحث مشکلات مالی اشاره و اذعان کرد: متأسفانه در بحث مالی وضعیت چندان مطلوب نیست. وقتی سال 82 خبرگزاری قرآن در نمایشگاه بین‌المللی قرآن افتتاح شد، چند دستگاه رایانه در اختیار داشتیم که بعد از پایان نمایشگاه جایی برای افتتاح و اداره خبرگزاری نداشتیم. اما به حول و قوه الهی هیچ وقت متکی به بودجه خاص دولتی نبوده و نیستیم ضمن اینکه این موضوع نافی وظایف مسئولان نیست.
وی افزود: ما همیشه با کمک های جهاد دانشگاهی بوده است که روی پای خود ایستاده‌ایم، چند سالی بود که ردیفی در بودجه برای برنامه های جهاد دانشگاهی تحت عنوان حمایت از فعالیت های قرآنی و خبررسانی در نظر گرفته شده بود که سال به سال افزایش پیدا می کرد اما طی دو سال گذشته هر سال کاهش پیدا کرده به طوری که برای سال آتی کل عنوان برنامه از ردیف بودجه حذف شده است. البته مجموعه ریاست جهاد دانشگاهی به ما این قول حمایت را داده اند تا خبرگزاری بتواند فعالیت خود را ادامه دهد چرا که در عرصه بین‌المللی هیچ فعالیت مشابهی نداریم. قول‌هایی هم از سوی مجلس و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور داده شده است تا در اصلاحیه های مختلف این ردیف بودجه مجدد احصاء شود.
صابرفرزام با تأکید بر اینکه اگر دچار مشکل هم بشویم، فعالیت‌ها قطعاً ادامه پیدا خواهد کرد، گفت: با اینکه مسئولین به اهمیت کار واقف هستند اما از آنها می خواهیم که مقداری عنایت بیشتر داشته باشند. اخیراً سفری به روسیه داشتیم که در جلسه با شورای مفتیان روسیه بحث و فعالیت‌ها را عنوان می کردیم، تا اسم ایکنا در آن جلسه برده شد، معاون قرآنی مفتیان روسیه بسیار استقبال کرد به گونه ای که روال بحث در جلسه دگرگون شد. بنابراین ایکنا یک سرمایه فرهنگی برای کشور است و باید از آن حمایت شود.
وی با تأکید بر اینکه در حال حاضر هیچ سایتی در کشور در حوزه نشر معارف دینی و قرآنی وجود ندارد که تنوع و تعداد زبان های ایکنا را داشته باشد، گفت: این توانایی وجود دارد که حتی تعداد زبان‌ها به 45 زبان نیز برسد کما اینکه قبلا در این حد نیز بوده اما به خاطر قطع حمایت‌ها و مشکلات مالی از 45 زبان به 17 زبان رسیده است. امیدوارم با مشکلات بودجه ای مجبور نشویم برخی دیگر از زبان‌ها را تعطیل کنیم.
رئیس سازمان فعالیت های قرآنی دانشگاهیان کشور در بخش پایانی صحبت های خود به تشریح فعالیت های صورت گرفته در حوزه دانشجو معلم های قرآن کریم پرداخت و گفت: یکی از مشکلاتی که در کشور وجود دارد، این است که با وجود تلاش گسترده ای که در آموزش و پرورش صورت گرفته است و دانش آموزان از همان اوایل شروع به یادگیری قرآن می کنند، اما باید اذعان کرد که سواد قرآنی جامعه هنوز در سطح مطلوبی نیست که خروجی ها روی روخوانی و روانخوانی قرآن کریم توانایی داشته باشند. ما با مدلی که از روی بحث نهضت سوادآموزی الگو گرفتیم، با بسیج جوانان و دانشجویان از این ظرفیت دانشجویی استفاده کردیم تا دانشجویان علاقه مند و دارای توانایی را آموزش دهیم.
وی افزود: با طرحی که نوشته و مطالعه شد، اساتیدی همچون خاکی، خواجوی، حاجی شریف و ...کمک کردند تا این طرح آماده شود. در این طرح در سطح کشور در دانشگاه‌ها دانشجویانی که ورودی جدید هستند و توانایی خوبی در بحث روخوانی و روانخوانی قرآن دارند و از سویی علاقه مند نیز هستند، در دوره‌هایی حضور داشته و آموزش های فشرده ای را می بینند. در پایان و پس از آزمون به آنها مدرک داده خواهد شد تا در دانشگاه یا هر جای دیگری برای آموزش قرآن کریم اعم از روخوانی و روان خوانی، مفاهیم و حفظ وارد کار شوند. این برنامه حدود یک سال است که در سراسر کشور شروع شده و برکات خوبی داشته است. انتظار ما این نبود که در این سطح استقبال شود. علاقه مندان برای حضور در این طرح می توانند به دفاتر جهاد دانشگاهی در دانشگاه های سراسر  کشور یا پایگاه اطلاع رسانی ایسکا مراجعه کنند تا در دوره ها حضور یابند.