کد خبر: ۳۵۷۰۲۰۴

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۱:۱۵

فدایی‌منش عنوان کرد:

دو دهه تلاش برای رواج خط نستعلیق در قرآن

گروه ادب: یک کاتب و خوشنویس قرآن با اشاره به دو دهه تلاش برای رواج نستعلیق در قرآن گفت: در این راستا باید ذائقه مخاطبان تغییر یافته و این خط مورد حمایت مسئولان قرار گیرد.

مجید فدایی‌منش، کاتب قرآن در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) درباره کتابت قرآن گفت: حضرت علی(ع) نخستین کاتب قرآن بودند و به این موضوع اهمیت بسیاری می‌دادند، پس از آن دورانی را داشتیم که قرآن‌ها غالباً به خط کوفی بود و به شیوه‌های گوناگون کتابت می‌شد؛ پس از آن که سلسله ساسانی فرومی‌پاشد و اسلام وارد ایران می‌شود، کتابت قرآن نیز در ایران آغاز شد و این موضوع ادامه پیدا کرد و به‌تدریج قرآن به خط نسخ درآمد.

وی در ادامه دلایل رواج خط نسخ را مورد اشاره قرار داد و افزود: با توجه به اینکه قرآن‌ها باید سرعت نگارش پیدا می‌کرد، این خط کتابت می‌شد و بیش از پیش گسترش یافت، همچنین این خط سبب روان‌خوانی می‌شد به همین دلیل مورد اقبال خوبی از سوی مردم قرار گرفت و پس از آن خط نستعلیق شکل گرفت و به‌تدریج خوشنویسان به سمت نستعلیق رفتند، البته این کتابت گهگاه به‌صورت قطعه نوشته می‌شد.

فدایی‌منش ادامه داد: به‌عنوان‌ مثال میرعماد حسنی و عده‌ای دیگر قرآن کتابت کرده‌اند و پس از آن دیده نشد تا اینکه در زمان معاصر سیدحسین میرخانی کتابت کرد و دو بار کل قرآن را توفیق نگارش یافت و بار سوم آن را تا جزء 18 نگارش کرد. پس از آن سیف‌الله یزدانی به خط نستعلیق کتابت کرد و این قرآن قبل و پس از پیروزی انقلاب اسلامی چاپ شد.

وی تصریح کرد: پس از آن قرآن به شکل نستعلیق نداشتیم تا اینکه من در سال 1374 اولین قرآنم را به خط نستعلیق کتابت کردم. با این تفاوت که تمام تلاشم این بوده که قرآن سهل‌القرائه شود و در جهت اعراب‌پذیر کردن این خط در قرآن بوده است؛ از این‌رو این قرآن مورد توجه بسیاری از جمله مقام معظم رهبری قرار گرفت و بارها مرا مورد لطف خود قرار داده‌اند و پیام و هدایایی را به من دادند که بالاترین هدیه‌ها بود.

این خوشنویس در ادامه بیان کرد: تلاش می‌کردم این قرآن را به خط نستعلیق که عروس خط ایرانی است را رواج دهم و بشناسانم و تمام کاتبان کشور که به دنبال متن فارسی بودند، این خط را در قرآن توسعه دهم. البته من نیز پیش از قرآن 14 کتاب دیگری کتابت کرده بودم و قرآن پانزدهمین کارم بود و این کتابت را از شاهنامه فردوسی آغاز  کردم.

وی گفت: این اواخر دلم می‌خواست شکل نهضت را به این کار بدهم؛ از این‌رو همایش کتابت قرآن در یک روز را از طریق شبکه دو سیما حدود 17 سال پیش روز 21 ماه رمضان در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی نگارش کردیم و در این همایش 210 کاتب و خوشنویس قرآن از اساتید خط نستعلیق حضور داشتند و این کتابت به اجرا درآمد و پس از آن بیش از 400 نسخه قرآن به خط نستعلیق کتابت شده است که غالباً به منظور چاپ نبوده است.

فدایی‌منش در ادامه اظهار کرد: همه قرآن‌هایی که کتابت کرده‌ام نستعلیق بوده و این خط، تخصص من است و تاکنون نیز سه قرآن به این خط نوشته‌ام و پس از آن قطعات قرآنی و کارهای نمایشگاهی را کتابت کرده‌ام؛ چرا که اکنون وضعیت چاپ و نشر خوب نیست و ناشران با این وضعیت ترجیح می‌دهند به سراغ خط‌هایی مانند عثمان‌طه بروند که رایگان است.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه یکی از انتقادهایی که نسبت به خط نستعلیق می‌شود، خوانش سخت آن است و با اعراب‌گذاری از زیبایی‌های آن کاسته می‌شود، آیا در خطی که نگارش کرده‌اید این مشکلات وجود نداشته است، عنوان کرد: اگر موضوع، زیبایی باشد نستعلیق بسیار زیباتر از نسخ است و این مسئله‌ای است که همه خوشنویسان حرفه‌ای به آن واقف هستند و به نظرم اگر اعراب‌گذاری از سوی یک استاد خط نستعلیق انجام شود، چندان سخت و پیچیده نیست. هر چند استاد حسین جعفری‌تبار نیز پس از من قرآن را به خط نستعلیق کتابت کرد که نظرش این بود که با اعراب‌گذاری زیبایی این خط مضاعف می‌شود.

فدایی‌منش افزود: به نظر می‌رسد کسانی که چنین انتقادهایی را مطرح می‌کنند بیشتر مربوط به ذائقه‌سازی و عادت‌ها باشد، قرآن من سال‌ها پیش در اختیار مقام معظم رهبری قرار گرفت و از آن استفاده می‌کنند و این برای من خیلی جالب است که با قرآن مأنوس هستند، این خط را پسندیده‌اند. خط ملی ما نستعلیق است و از نظر جمال بی‌بدیل است و حیف است که در اختیار کتابت قرآن و متون مذهبی نباشد.

وی ادامه داد: ما در دریافت مجوز از دارالقرآن نیز مشکلی نداشتیم؛ چرا که اگر خوانش آن مشکل بود و یا ایرادی در خط آن وجود داشت، این کار صورت نمی‌گرفت، به عنوان مثال برای خط‌های مرحوم میرخانی و یزدانی مجوز صادر نمی‌شود، مگر اینکه از نظر هنری چاپ شود که این کار در چاپ محدود انجام می‌شود، در حالی که قرآن با کتابت من، 15 میلیون تیراژ داشته است.

این کاتب قرآن عنوان کرد: یکی از توفیق‌هایی که من داشته‌ام، این است که قرآن من با خط نستعلیق به صورت هدیه در خودروها قرار می‌گیرد. از این رو اگر نشر این قرآن به صورت گسترده انجام شود ذائقه مردم نیز تغییر می‌یابد.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه ممکن است ناشران چندان دلگرم به عرضه این قرآن نیستند، گفت: ناشران ما عادت دارند که کتاب‌هایشان در انبار بماند؛ در حالی که این قرآن به هیچ عنوان چنین سرنوشتی نخواهد داشت؛ چرا که وقتی که ما این قرآن را در انتشارات برگ سبز به چاپ رساندیم، نه‌تنها ناشر در این زمین مشکلی نداشت، بلکه منشأ برکاتی نیز بود.

فدایی‌منش یادآور شد: من نمی‌گویم نشر قرآن را دولتی کنیم، اما معتقدم اگر نهاد و سازمان‌هایی از این کار حمایت کنند و چندین قرآن از بهترین خط‌ها و خوشنویسان شناسایی کرده و خریداری کنند و در اختیار ناشران قرار دهند، این کار شدنی است. آیا در این صورت هم ناشر خط عثمان‌طه را برای چاپ انتخاب می‌کند؟!