کد خبر: ۳۵۷۱۴۵۸

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۲

خداحافظ کوه بلقیس

برنامه‌های توسعه‌ای معدن انگوران، 13 هزار هکتار از منطقه امن کوه بلقیس استان زنجان را نشانه رفته‌است. منطقه‌ای که مردم محلی از تعلیف دام در آن بازداشته شده‌اند تا زیستگاهی محدود برای کل، بز، قوچ و میش باقی بماند، با تیغ معدنکاوان شکافته می‌شود و بکر بودن خود را از دست خواهد داد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) روزنامه صبح نو نوشت: معدن انگوران که یکی از معادن قدیمی استان زنجان است، با مجوز استاندار این استان در کمیسیون ماده 24، مجوز اکتشاف جدیدی در قلب منطقه حفاظت شده دریافت کرده‌است. این معدن در کوه بلقیس واقع شده و اکتشاف آن علاوه بر بروز خسارت برای حیات‌وحش و مردم محلی، منظر این کوه را به عنوان جاذبه‌ای تاریخی و گردشگری، با مشکل مواجه می‌کند.

معدن انگوران معدنی قدیمی است که به هیچ یک از تعهدات خود در قابل حفاظت از محیط‌زیست و منابع طبیعی عمل نکرده‌است. بر اساس ضوابط موجود باید حقوق عرفی مردم منطقه از آنها خریداری می‌شد تا با آغاز عملیات معدن‌کاوی در مراتع، فشار چرای دام جوامع محلی ازعرصه‌های طبیعی حذف شود اما صاحبان این معدن حقوق عرفی مردم را خریداری نکرده‌اند. مردم بومی منطقه گرد و غبار حاصل از معدن سرب و روی انگوران را تهدیدی برای سلامتی خود می‌دانند و معتقدند با شروع به کار این معدن، میزان علوفه دشت‌ها هم کاهش پیدا کرده‌است. حدود 15 روستا در حاشیه این معدن قرار دارند که تنها راه امرار معاش‌شان دامداری و کشاورزی سنتی است. با وجود تمام خساراتی که فعالیت‌هایی نظیر معدن‌کاوی بر سلامت و محیط‌زیست مردم منطقه تحمل می‌کند، استانداردهای روز دنیا در معادن ایران اعمال نمی‌شود و این مساله مخاطرات ناشی از فعالیت‌های معدنی در مناطق مختلف کشور را تشدید می‌کند. خسارات معدن قدیمی انگوران بی‌شمار است اما آنچه خانم فرشته وطن دوست مسوول کارگروه محیط‌زیست هیات کوهنوردی زنجان را نگران می‌کند، تحرکات اخیر متولیان معدن انگوران است.

وی می‌گوید: مردادماه امسال استاندار زنجان مجوز اکتشاف جدید را برای معدن انگوران صادر کرد و به محض صدور این مجوز وی معاون رییس‌جمهور شد. به گفته وطن‌دوست به منظور استخراج پنج فلز اساسی سرب، روی، مس، آهن و طلا در کمیسیون ماده 34 برای 13 هزار هکتار از منطقه حفاظت شده کوه بلقیس مجوز اکتشاف صادر شد اما از آنجا که تمام معادن برای فعالیت‌های خود باید از محیط‌زیست استعلام کنند، در نهایت کار بررسی این مجوز، به کمیسیون ماده 24 محول شد که رییس آن استاندار بود. وی ادامه داد: اگرچه استاندار وقت زنجان، برای یک معدن دیگر با فعالان محیط‌زیست همکاری کرده بود و دستور توقف کار این معدن را صادر کرده بود، اما این‌بار کاملاً در خفا و بدون توجه به خواست محیط‌زیست، مجوز اکتشاف جدید برای معدن انگوران صادر کرد. این معدن جدید، چهار روستا را تخریب می‌کند. کوه بلقیس به عنوان یک جاذبه گردشگری از بین می‌رود و چون این کوه مشرف به تخت سلیمان است و جاذبه‌های تاریخی دارد، میراث تاریخی منطقه نیز از بین خواهد رد. مسوول کارگروه محیط‌زیست هیات کوهنوردی زنجان اضافه می‌کند: این کوه هم مرز با آذربایجان غربی است. بنابراین تلاش می‌کنیم طوماری را که تهیه کرده‌ایم به امضای مردم استان مجاور و ساکنان شهر تکاب هم برسانیم تا به دفتر رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست ارسال کنیم. همچنین با ارسال نامه به سازمان‌های میراث فرهنگی، محیط‌زیست و صنعت، معدن و تجارت مراتب اعتراض خود را اعلام کرده‌ایم. تنها دلگرمی وی به توقف این عملیات مخرب، دستور اخیر رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره تهیه گزارش کاملی از فعالیت‌های معدن انگوران است.

صدور مجوز اکتشاف غیر قانونی بود
اقدامات اکتشافی جدید معدن انگوران از سوی آقای رضا اقتدا معاون دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز در گفت‌وگو با «صبح‌نو» تأیید می‌شود. وی با تأیید سخنان مسوول کارگروه محیط‌زیست هیات کوهنوردی زنجان ادامه می‌دهد: شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (ایمیدرو) قصد اکتشاف جدید در منطقه امن کوه بلقیس را دارد؛ زیرا شنیده‌ام که ذخایر معدن قدیمی انگوران در حال اتمام است و این محدوده جدید، برای پشتوانه معدن سرب و روی انگوران به محدوده قدیمی ملحق می‌شود. به گفته اقتدا بر اساس تبصره پنج ماده 24 قانون معادن، یکسری اختیارات به استان‌ها داده شده که اگر بین اداره کل محیط‌زیست و سازمان صنعت و معدن استان‌ها اختلافی وجود داشت، این اختلافات در آن کارگروه بررسی و تعیین تکلیف شود. این تبصره اشاره‌ای نکرده که کمیسیون ماده 24 می‌تواند مجوز اکتشاف صادر کند. آنجا این اختیاررا داشتند که به روی ضرورت اکتشاف جدید نظر بدهند اما تعیین تکلیف معدن باید از طریق شورای‌عالی محیط‌زیست انجام می‌شد. زیرا قانون ما در مناطق چهارگانه خاص است و این قوانین همچنان به قوت خود پابرجاست.

وی اضافه می‌کند: متاسفانه استاندار دولت یازدهم، کار ضد محیط‌زیستی انجام داده و مجوز اکتشاف جدید برای این معدن صادر کرده‌است. فعلاً ما فقط توانسته‌ایم در کارگروه تعامل فعالیت‌های معدنی و محیط‌زیست که در سطح بالاتر از استان تشکیل می‌شود و کارگروهی مشترک بین سازمان حفاظت محیط‌زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) است، عملیات اکتشاف را محدود به ردیف یک و دو کنیم. یعنی فقط صاحبان معدن در منطقه پیاده‌روی کرده، سنگ جمع‌آوری کنند و آزمایش‌های ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی انجام دهند. حفر چاه گمانه و راه دسترسی جدید نباید توسط معدن‌کاوان انجام شود تا با پیگیری‌های بعدی، ببینم تصمیم نهایی چه خواهد شد. معاون دفتر زیستگاه‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست تاکید می‌کند: این سازمان حق دارد در دیوان عدالت اداری شکایت کرده و طرح موضوع کند.

اکتشاف معدن در گل سرسبد مراتع استان زنجان
ایمیدرو قصد دارد از ارتفاع سه هزار و 200 متر در منطقه امن کوه بلقیس کانی فلزی استخراج کند. منطقه‌ای که از نظر فون و فلور غنی‌ترین مراتع استان زنجان را داشته و به گفته معاون دفتر زیستگاه‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست زیستگاه کل، بز، قوچ، میش و پلنگ است. در حالی ایمیدرو قصد توسعه معدن قدیمی سرب و روی انگوران را دارد که بر اساس مکاتبات اداری متعدد دستگاه‌های اجرایی و نظارتی، تا کنون این مجموعه به تعهدات خود عمل نکرده‌است. این معدن برای حمل مواد معدنی از سیستم کابلی (تله‌کابین) استفاده می‌کند که بدون اخذ مجوز، از داخل عرصه‌های طبیعی آن را عبور داده‌است. در این معدن چندین برابر حریم تعیین شده، تخریب ایجاد شده و این مساله همواره مورد اعتراض جوامع محلی بوده‌است؛ اما آقای خلیل آقاجانلو مدیر کل منابع طبیعی استان زنجان در گفت‌وگو با «صبح‌نو» این تخریب‌ها را می‌پذیرد!

وی اضافه می‌کند: تمام مباحث توسعه‌ای با خود تخریب به‌همراه داشته و برای جوامع محلی مشکل ایجاد می‌کنند؛ اما ما تعامل خوبی با سازمان صمت استان داریم و خساراتی که از معدن دریافت می‌کنیم برای احیا و بازسازی منابع طبیعی استان هزینه می‌کنیم!

آقاجانلو بیان می‌کند: یک‌سری مشکلات برای بهره‌برداران به‌دلیل استخراج معدن ایجاد شده که نمی‌توان آن را نفی کرد. وقتی راهی از مناطق طبیعی می‌گذرد باعث تخریب می‌شود و ممکن است چشمه‌ها را بخشکاند. مهم این است که تعامل مناسبی بین بهره‌برداران، دستگاه‌های متولی و معدن‌داران ایجاد شود که این خسارات به حداقل برسد. وی درباره میزان خساراتی که معدن انگوران به عرصه‌های طبیعی منطقه وارد کرده اظهار نظر نمی‌کند و ارائه عدد و رقم را مشروط به ارسال درخواست کتبی به این اداره کل اعلام می‌کند. البته مدیر کل منابع طبیعی زنجان به این پرسش پاسخ نمی‌دهد که اگر خسارت‌های دریافتی از معدن انگوران کافی است چرا در طول دوره بهره‌برداری از این معدن، کیفیت مراتع استان سیر قهقرایی طی می‌کند و چرا اقدام خاصی برای بازسازی مناطقی که فعالیت معدنی در آن به اتمام رسیده، انجام نشده‌است؟