کد خبر: ۳۵۸۱۱۰۲

تاریخ: ۱۶ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۳

هر کدام از آیات قرآن ظاهر و باطنی دارد/ نظر علامه بعد از اتمام المیزان/ توسل ملاصدرا در قم

کانون خبرنگاران نبأ: آیت الله قرهی در جلسه هفتگی تفسیر خود گفت: آیات قرآن ظاهر و باطنی دارد که کسی جز معصوم و اهل بیت(ع) نمی‌تواند باطن آن را بگوید.

به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ،آیت الله روح الله قرهی، موسس و مدیر حوزه علمیه امام مهدی(عج) تهران، شامگاه یکشنبه 15 اسفندماه در جلسه هفتگی تفسیر خود در مسجد امام حسن مجتبی (ع) در ادامه مبحث چرا به تفسیر قرآن نیاز داریم؟ گفت: همانطور که در جلسه قبل بیان شد چون باطن قرآن عمیق است و از ظاهر قرآن نمی توانیم معنا و مفهوم آن را درک کنیم به تفسیر نیاز داریم.

وی به روایتی از امام علی (ع) که می‌فرماید: «وَ إِنَّ القُرآنَ ظَاهِرُهُ أَنِيقٌ، وَ بَاطِنُهُ عَمِيقٌ... » اشاره و گفت: امام می‌فرماید که ظاهر قرآن زیبا و باطن آن عمیق است. پس نمی‌توان به ظواهر قرآن اکتفا کرد باید به باطن قرآن ورود پیدا کرد.

باطن قرآن را مطهرون می‌دانند

آیت الله قرهی با بیان اینکه خود قرآن می‌فرماید: «لا يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ»، گفت: برای شناخت باطن قرآن باید به مطهرون مراجعه کرد، و خود قرآن هم مطهرون را معرفی کرده که مطهرون چه کسانی هستند؟ آنجا که می فرماید: «ولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا»، پس این طاهرین هستند که اجازه دسترسی به باطن قرآن را دارند.

تاکید اهل سنت بر باطن قرآن

این مفسر قرآن با بیان اینکه بحث باطن قرآن یک بحث کلی است که علاوه بر شیعه اهل جماعت سنت نیز آن را مطرح کرده‌‌اند، اظهار کرد: این نکته پیرامون باطن قرآن بسیار مهم است که علاوه بر شیعه اهل جماعت نیز آن را آورده‌اند.

آیت الله قرهی ادامه داد: سیوطی از علمای اهل سنت در کتاب تفسیر خود به این نکته مهم اشاره کرده است،که صحیح ابن حنان بیان می‌کند که پیامبر(ص) فرمودند: «انّ القرآن اُنزل علی سبعة احرف کلها شاف کاف »، این قرآن از هفت حرف نازل شده و برای هر آیه از این آیه ها یک ظاهر و باطن است.

وی افزود: سیوطی در جلد دوم تفسیر خود به نکته ای دیگر اشاره دارد و آن اینکه کتاب الله یک دریای عمیق است و فهمش هم خیلی دقیق است و کسی نمی‌تواند به فهم قرآن برسد مگر آن کسی که به تمام علوم تبحر دارد.

آیت الله قرهی ادامه داد: بزرگان ما هم چنین ادعایی که همه علوم را می‌دانند نداشته‌اند، پس چه کسی می‌تواند تبحر در همه علوم داشته باشد؟ کسی که عملش عمل به الله و الهی باشد، طوری باشد که موقعی که شبهه پیش آمد یک اطلاع دقیق داشته باشد و آن هم کسی جز معصوم و اهل بیت(ع) نیست.

نظر علامه طباطبایی بعد از اتمام المیزان

مدیر حوزه علمیه امام مهدی(عج) به نظر علامه طباطبایی بعد از اتمام تفسیر المیزان اشاره و اظهار کرد: مرحوم موسوی همدانی مترجم تفسیر المیزان نقل می‌کند که علامه طباطبایی وقتی تفسیر المیزان را به پایان رساندند این جمله را بیان کردند که به خدا قسم بعد از اینکه آن را مرور کردم و می‌خواستم تنظیم کنم احساس می‌کنم که باید تفسیری دیگر بنویسم که این تفسیر آغازگر آن تفسیر است هر چند عمرم اجازه نمی‌دهد. و اگر عمری دوباره بیابم و باز تفسیر دیگری بنویسم باز هم احساس می‌کنم آن تفسیر مقدمه تفسیر دیگر است.

باطن آیه «بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»

این استاد درس خارج حوزه علمیه تهران به دانستن بطن قرآن اشاره و بیان کرد: این قرآن که نازل شده ظاهر است ولی یک بطن و باطنی هم دارد. مثلا یکی از چیزهایی که به گفته اهل جماعت از جمله سیوطی و بعضی از کتب دیگر این است که می گویند این آیه شریفه «بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ» هنوز اتفاق نیفتاده است. در صورتی که این آیه درباره وجود مقدس امام زمان (عج) است.

آیت الله قرهی با بیان اینکه چه کسی می‌تواند باطن قرآن را بداند‌، گفت: قرآن مثل خورشید و ماه در حال جریان و پرتو فشانی است و آن کسی که تمام این مطالب را می تواند داشته باشد بطن آن را می داند و آن هم اهل بیت (ع) هستند.

این استاد حوزه علمیه در معنی واژه ظهر و بطن بیان کرد: راغب اصفهانی زیر این واژه می‌گوید اصلی است که هنوز بیان نشده و کشف نشده است. بطن پیچیدگی است به این خاطر بطن می‌گویند و خصوصیت دوم آن ظاهر و معلوم نباشد و همه آن را نبینند.

خواندن آیه فقط ظاهر است باطن آن برای همه معلوم نیست

آیت الله قرهی با بیان اینکه قرآن برای همه معلوم نیست، گفت: اگر هم آیه ای را می خوانیم این فقط ظاهر آن است ولی باطن آن برای همه معلوم نیست. ما نمی توانیم به قرآن دست یابیم چون حسب فرمایش پیامبر(ص) قرآن ظاهر و باطنی دارد که اهل جماعت هم مانند شیعه این را می گویند.

حل مشکلات ملاصدرا توسط حضرت معصومه(س)

این استاد حوزه علمیه به توسلات ملاصدرا به حضرت معصومه(س) اشاره و افزود: زمانی که ملاصدرا در کهک قم تبعید بود شب های جمعه خدمت حضرت معصومه(س) می رسید. خود ایشان می گوید بعضی مطالبی که برایم مشکل بود و نمی توانستم آن را حل کنم جلوی قبر حضرت معصومه (س) می ایستادم و دو رکعت نماز می خواندم بعد برای من آن مسئله حل می شد.

منظور از هفتاد بطن آیات

آیت الله قرهی به نظر ملاصدرا پیرامون بطن قرآن اشاره و اظهار کرد: صدر المتالهین ملاصدرا در این باره نکته دارد و آن اینکه قرآن چون بطن دارد درجاتی هم دارد، بعد اشاره می‌کند به روایتی از پیامبر(ص) که فرمودند بدرستی که در این قرآن هر ظاهری باطنی تا هفتاد بطن دارد. منظور از این هفتاد بطن این است که این درجات مراتبی دارد که هر کس به فهم خودش می‌فهمد و همه این درجات را معصوم دارد و به دیگران فقط  به اندازه تقوایی که دارند می‌رسد.

آیت الله قرهی هنر مردان الهی را تقوا دانست و گفت: از خصوصیت و هنر مردان الهی داشتن تقوا است که توانسته‌اند بر فجور غلبه کنند و به تقوا برسند. تقوا یعنی از گناهان دور شدن و نسبت به دنیا و مافیای آن میل و تمایلی نداشتن است.

وی ادامه داد: کسی که اهل تقوا شد می تواند از این قرآن به اندازه تقوایی که کسب کرده در کنار تسلط به علوم قرآنی بهره برداری کند.

امیرمحسن سلطان احمدی