کد خبر: ۳۵۸۴۶۳۴

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۳۹۶ - ۰۹:۱۷

به مناسبت میلاد امام باقر(ع)؛

خلأ آثار داستانی درباره پرچمدار نهضت علمی تشیع

گروه ادب: عضو هیئت مدیره انجمن قلم ایران با اشاره به خلأ وجود اثر درباره امام باقر(ع) که پرچمدار نهضت علمی تشیع هستند، عنوان کرد: بی‌دغدغگی نویسندگان، کوتاهی و بی‌برنامگی سازمان‌های مسئول و عدم استفاده از تاریخ مسلم و مسجل کتب تاریخی از جمله دلایل این فقدان به شمار می‌آید.

رضا رسولی، عضو هیئت مدیره انجمن قلم ایران در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، با تایید این موضوع که دچار کمبود اثر درباره ائمه معصومین(ع) به ویژه امام باقر(ع) هستیم،‌ افزود: متاسفانه درباره اهل بیت عصمت و طهارت آثار اندکی در حوزه ادبیات داستانی خلق شده و کتاب‌هایی نیز که در این باره به چاپ رسیده است ضعیف هستند و حتی در بین آنها کتاب‌هایی وجود دارد که به عرفی‌سازی مسائل مقدس می‌پردازد و با این اقدام، شخصیت‌های ائمه معصومین را مخدوش می‌کنند یا سبب ایجاد وهم شخصیت معصومین(ع) می‌شوند که نمونه آن را می‌توان در کتاب «دوازدهم» مشاهده کرد که با کم‌لطفی مفرط درباره زندگانی مادر امام زمان(عج) نوشته شده است.

این نویسنده در ادامه این مطلب افزود: البته این رویکرد در حوزه کودک و نوجوان اوضاع بهتری دارد و کتب داستانی فراوانی دیده می‌شود که البته متاسفانه در کنار رفع کمبود اثر در این باره،‌ از نظر قوت ادبی چندان چنگی به دل نمی‌زنند. وقتی از قوت ادبی صحبت می‌کنیم،‌ در واقع از یک نیاز واقعی صحبت می‌کنیم؛ چرا که وقتی داستان خلق می‌کنیم باید از جذابیت،‌ ساختار و ویژگی ادبی در حوزه ادبیات داستانی برخوردار باشد که اگر چنین نباشد نمی‌توان عنوان داستان را بر آن نهاد.

وی درباره امام باقر(ع) و پرداخت ادبی به زندگی این امام همام در عرصه ادبیات داستانی دینی عنوان کرد: متاسفانه تاکنون اثر ادبی داستانی درباره وجود مبارک امام پنجم شیعیان که میراث‌دار کربلا بوده و در دوران خفقان خلفای ظلم زندگی کردند، اولین پرچمدار نهضت علمی اسلام بوده و در اصل می‌توان از ایشان به عنوان امامی یاد کرد که نهضت علمی تشیع را علمداری کردند دیده نشده است.

رسولی با بیان این مطلب،‌ به ویژگی‌های شخصیتی امام باقر و نهضت ایشان پرداخت و گفت: ویژگی مهم این امام همام بحث تربیتی ایشان بود که صدها شاگرد تراز اول را در عرصه علمی تربیت کردند و زندگی شاگردان ایشان هم می‌تواند دستمایه ده‌ها داستان و رمان بلند باشد. علاوه بر اینکه به زندگی‌نامه امام پرداخته نشده است، نویسندگان‌ به زندگی انبوهی از شاگردان ایشان نیز نپرداخته‌اند.

عضو هیئت مدیره انجمن قلم با تاکید بر این موضوع که دست ما در حوزه ادبیات داستانی دینی به ویژه با موضوع اهل بیت(ع) بسیار خالی است،‌ تصریح کرد: امیدوارم که سازمان‌های مسئول و ناشران به جای اینکه به سفارش آثار بی‌هدف،‌ ضعیف و غیر مرتبط در حوزه فرهنگ دینی بپردازند،‌ نسبت به تولید آثار داستانی درباره ائمه معصومین(ع) تلاش جدی و اثرگذار داشته باشند.

رسولی همچنین درباره آسیب‌هایی که حوزه ادبیات داستانی با موضوع اهل بیت عصمت و طهارت با آن مواجه است عنوان کرد: بخشی از آسیب‌هایی که در این حوزه بروز پیدا می‌کند به سیاستگذاری سازمان‌های فرهنگی باز می‌گردد که در برخی از موارد از جمله نگارش زندگی‌نامه نویسی ائمه معصومین کوتاهی کرده‌اند.

وی در ادامه توضیحاتش به دیگر آسیب موجود در این حوزه اشاره کرد و گفت: در این باره باید به بی‌دغدغگی نویسندگان اشاره کرد که اگر نویسنده‌ای در این حوزه دغدغه داشته باشد،‌ به صورت خودجوش وارد این حوزه شده و به کار نگارش اثر می‌پردازد. وقتی گفته می‌شود که نویسندگان در این حوزه دچار محدودیت هستند و دستشان بسته است،‌ باید گفت که این بسته بودن دست در قالب‌های سینما و تلویزیون با موضوع ائمه اطهار(ع) بسیار زیاد است و برخی از محدودیت‌های بصری را شاهد هستیم، اما در حوزه ادبیات داستانی بسته بودن دست وجود ندارد که نویسنده نتواند به زندگی ائمه اطهار(ع) بپردازد یا بخواهد اقدام به تحریف این حوزه کند.

عضو هیئت مدیره انجمن قلم اظهار کرد: آنچه که به عنوان تاریخ مسلم و مسجل کتب تاریخی ما نوشته شده و در اختیار قرار دارد می‌تواند به عنوان منبع تحقیق مورد استفاده نویسندگانی قرار گیرد که به حوزه نگارش اثر درباره ائمه معصومین(ع) علاقه‌مند هستند و نویسنده می‌تواند در کنار نگارش اصل زندگی امام معصوم، با خلق شخصیت موازی، جلوه‌ها و فرازهای زندگی اهل بیت(ع) را نوشته و به چشم مشتاق خواننده تقدیم کنند.

رسولی همچنین به لزوم برنامه‌ریزی در این حوزه اشاره کرد و افزود: بخشی از اقدامات که در این حوزه می‌توان انجام داد به برنامه‌ریزی در این باره بر می‌گردد، به این معنی که سازمان‌های فرهنگی که در حوزه نشر فعالیت می‌کنند یا انتشاراتی در زیرمجموعه خود دارند همچون حوزه هنری و آموزش و پرورش یا سازمان تبلیغات اسلامی که حوزه هنری و انتشارات سوره مهر را در زیرمجموعه خود دارد،‌ برنامه مشخصی برای تدوین زندگی ائمه معصومین(ع) همچون برنامه‌های فراوانی که در حوزه‌های مختلف دارند داشته باشند.

وی گفت: بخشی از تاثیرگذاری در نگارش اثر درباره ائمه معصومین(ع) نیز به اقدامات حمایتی برمی‌گردد؛ به این صورت که نهاد مسئول به صورت مستقیم به سفارش اثر نپردازد و فضایی را برای نویسنده ایجاد کند و برنامه‌هایی را به اجرا درآورد و برای نویسنده‌ای که به صورت خودانگیخته کتابی درباره ائمه می‌نویسد، فعالیت معرفی و تبلیغات را برعهده بگیرد یا فراهم‌سازی زمینه فروش اثر را ایجاد کند.