کد خبر: ۳۵۹۲۹۳۵

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۹

مبعث در قرآن چگونه بیان شده است

مبعث در قرآن در آیات مختلفی مورد بحث قرار گرفته است. آیاتی که در قرآن به مبعث می پردازد هدف مبعث را تکمیل دانش بشر و تعلیم او دانسته است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، مجله اینترنتی ستاره نوشت: یکی از اهداف پیامبران و یا به تعبیر دیگر یکی از علل بعثت آنان، همان موضوع تعلیم بشر و تکمیل عقل و دانش ناقص اواست، و این حقیقت به عبارت های مختلف در قرآن واحادیث وارد شده است.
مبعث در قرآن از دیدگاه آیت الله خامنه ای
پيام مبعث را می شود در قرآن، در بخش هاى برجسته اى جستجو كرد. من دو قسمت از اين پيام عظيم را اشاره مى ‏كنم كه ببينيد چقدر براى ما مسلمان ها مهم است و چطور در مقابل ما برنامه و راه قرار می دهد:
يكى اين پيام است كه در آياتى از قرآن، به آن اشاره شده است؛ از جمله اين آيه كه مى ‏فرمايد:
«بسم ‏اللَّه ‏الرحمن ‏الرحيم كتابٌ انزلناه اليك لتخرج الناس من الظلمات الى ‏النور»
پيام خروج از ظلمت و ورود به نور...
در آيات متعددى از قرآن، اين مضمون تكرار شده است؛ يعنى يك تحول در زندگى انسان، از لحاظ اجتماعى، از لحاظ هدف گيرى و از لحاظ فردى، از همه جهت.
بعثت در قرآن هدف از بعثت انبیا چیست؟
يك نقطه برجسته ديگر، مسأله اخلاقيات و تزكيه نفوس است؛ كه آن هم در آياتى از قرآن مورد تأكيد قرار گرفته است، و در حديث نبوى معروف بين همهى فِرَق اسلامى هم هست كه «بُعِثتُ لِاُتَممّ مكارم الاخلاق». ببينيد، در آن جامعه ‏اى كه خلقيات (اخلاق حسنه و مكارم اخلاقى) رايج باشد، انسانها از اخلاق نيكو (از گذشت، برادرى، احسان، عدل. علم و حق‏طلبى) برخوردار باشند، انصاف بين آنها باشد، صفات رذيله در ميان آنها حاكم و رايج نباشد، در چه بهشتى زندگى خواهند كرد!
اهداف پایه ای مبعث در قرآن
با بررسی آیات قرآن و روایات پیامبر (ص) و امامان (ع) به دست می‏آید كه انگیزه بعثت و اهداف آن در دو پایه خلاصه می‏ شود:
1- نفی معبودهای باطل و عوامل سقوط.
2- پیمودن راه‌های تكامل در ابعاد گوناگون كه اساس آن اعتقاد به یكتایی و بی‏ همتایی خداست.
بعثت در قرآن مبعث در قرآن اهداف پیامبران در قرآن
انگیزه های مبعث در قرآن
در پرتو تجزیه و تحلیل آیات و روایات، می‏توان به ده انگیزه و هدف از اهداف و انگیزه‏های بعثت اشاره كرد كه عبارتند از:
1- اتمام حجّت
چنان كه در آیه 165 سوره نساء می‏خوانیم: «رُسُلاً مُبَشِّرینَ وَ مُنْذِرینَ لِئَلاّ یَكُونَ لِلنّاسِ عَلَی اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ»؛ «پیامبرانی كه بشارت دهنده و بیم دهنده بودند، تا بعد از این پیامبران، حجّتی برای مردم بر خدا باقی نماند و بر همه اتمام حجّت شود.»
2 ـ رفع اختلاف
چنان كه در آیه 213 سوره بقره می‏خوانیم: «كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِیینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرینَ وَ اَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِیَحْكُمَ بَیْنَ النّاسِ فیَما اخْتَلَفُوا فِیهِ»؛ «مردم در آغاز یك دسته بودند و تضادی در میان شان وجود نداشت، به تدریج جوامع و طبقات پدید آمد و اختلافات و تضادهایی در میان آن‏ها رخ داد در این حال خداوند پیامبران را برانگیخت، تا مردم را بشارت و بیم دهند و كتاب آسمانی كه به سوی خود دعوت می‏كرد، با آنها نازل نمود، تا در میان مردم در آن‏چه اختلاف داشتند، داوری كند.»
3- قیام به عدالت
چنان كه در آیه 25 حدید می‏خوانیم: «لَقَدْ اَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ اَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَالْمِیزانَ لِیَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ»؛ «ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنها كتاب (آسمانی) و میزان (شناسایی حق از باطل و قوانین عادلانه) نازل كردیم، تا مردم قیام به عدالت كنند.»
4- آزادی و آزادگی و رهایی از امور بیهوده و خرافات
چنان‏كه در آیه 157 سوره اعراف می‏خوانیم: «اَلَّذِین یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ... وَ یَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَ الاَغْلالَ الَّتی كانَتْ عَلَیْهِمْ»؛ «كسانی كه از فرستاده خدا پیامبر صلی الله علیه و آله پیروی می‏كنند... پیامبری كه بارهای سنگین و زنجیرهایی را كه بر آنها بود از دوش و گردنشان، برمی‏دارد.»
5ـ هدایت، امر به معروف و نهی از منكر و رهایی از ظلمت‏ها و كشیدن انسان‏ها به سوی نور
چنان‏كه در آیه 1 و 5 ابراهیم، و 16 مائده و 175 اعراف آمده، از جمله در آیه یك سوره ابراهیم می‏خوانیم: «الـر * كِتابٌ اَنْزَلْناهُ اِلَیْكَ لِتُخْرجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ اِلَی النُّورِ»؛ «این كتابی است كه بر تو ای پیامبر نازل كردیم، تا مردم را از تاریكی‏های (شرك و ظلم و جهل) به سوی روشنایی (ایمان، عدل و آگاهی) به فرمان پروردگارشان درآوری.»
6ـ آموزش كتاب و حكمت
چنان كه در آیه 2 سوره جمعه می‏خوانیم: «هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمِیّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَكّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَالْحِكْمَةَ»؛ «خداوند كسی است كه در میان جمعیّت درس نخوانده، رسولی از خودشان برانگیخت كه آیاتش را بر آنها می‏خواند، و آنها را تزكیه می‏كند، و به آنان كتاب (قرآن) و حكمت می ‏آموزد.»
مبعث در قرآن اهداف پیامبران در قرآن
7ـ تهذیب و پاك‏سازی
چنان كه در آیه 2 جمعه (آیه قبل) همین مطلب ذكر شده است.
8ـ آزادی انسان‏ها از زیر یوغ طاغوت‏ها و استكبار
چنان‏كه در آیه 36 نحل می‏خوانیم: «وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِی كُلِّ اُمَّةٍ رَسُولاً اَنِ اعْبُدُو اللّهَ وَاجْتَنِبُوا الطّاغُوتَ»؛ «ما در هر امّتی رسولی برانگیختیم كه خدای یكتا را بپرستید و از طاغوت اجتناب كنید.»
9ـ تقویت و ارتقاء تفكّر و اندیشه صحیح و والا
چنان كه امام كاظم علیه السلام فرمود: «مابَعَثَ اللّهُ اَنْبِیائَهُ وَ رُسُلَهُ اِلی عِبادِهِ اِلاّ لِیَعْقِلُوا عَنِ اللّهِ... وَاَكْمَلُهُمْ عَقْلاً اَرْفَعُهُمْ دَرَجَةً فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ»؛ «خداوند پیامبران و رسولان را به سوی بندگانش مبعوث نكرد، مگر این كه از جانب خدا تعقل كنند و بیندیشند و از این سو، بر معلومات و ارتقاء فكری خود بیفزایند.»
10- تكمیل و ارتقاء ارزش‏های اخلاقی
چنان كه رسول اكرم (ص) فرمود: «اِنَّما بُعِثْتُ لاُتَمِّمَ مَكارِمَ الاَخْلاقِ»؛ «همانا به پیامبری برانگیخته شده‏ام تا ارزش‏های اخلاقی را به كمال برسانم.»
در سخن دیگر فرمود: «اِنَّما بُعِثْتُ لاُتَمِّمَ حُسْنَ الاَخْلاقِ»؛ «همانا مبعوث شده‏ام تا نیكی اخلاق را به درجه عالی و كمال برسانم.»