کد خبر: ۳۵۹۷۸۸۱

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۷:۰۲

رئیس دانشگاه قرآن و حدیث:

اثبات وجود 300 آیه در مورد مهدویت نیازمند تحقیق میدانی است/ کلینی؛ محدثی تمام عیار

گروه حوزه‌های علمیه: رئیس دانشگاه قرآن و حدیث و رئیس انجمن حدیث حوزه با بیان اینکه آیات زیادی از قرآن قابل تأویل بر مهدویت و امامت است، گفت: اثبات وجود 300 آیه در مورد مهدویت که در برخی محافل بیان می‌شود، نیازمند تحقیق میدانی است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالهادی مسعودی خمینی، رئیس دانشگاه قرآن و حدیث امروز، 19 اردیبهشت ماه در نشستی علمی به مناسبت بزرگداشت شیخ کلینی در انجمن حدیث حوزه با اشاره به آیات ابتدایی سوره مبارکه قصص و ارتباط آن با مهدویت گفت: خداوند برای اینکه ثابت کند زمین را می‌تواند به ارث صالحان برساند، معجزه‌ای ارایه داده و آن بازگرداندن موسی به دامان مادر خویش است.

وی اظهار کرد: خداوند با ذکر این معجزه روشن، تحقق وعده آینده در تحقق حکومت صالحان به رهبری و امامت امام زمان(عج) را ثابت کرده است.

مسعودی خمینی با اشاره به روز بزرگداشت شیخ کلینی و تقارن آن با ایام نیمه شعبان تصریح کرد: شیخ کلینی بزرگتر از آن است که در چند خط تعریف شود؛ او یک محدث تمام عیار بود زیرا همه دانش‌های لازم برای روایت را فراگرفته بود؛ ادبیات عرب را در حد یک ادیب عربی فراگرفته بود و در تفسیر و کلام و ... نیز زبردست بود.

وی افزود: در میان کتب اربعه فقط کافی است که به مباحث عقیدتی، اخلاقی و ... مانند زیارت و دعا و ...  و همه مباحث فقه از طهارت و دیات پرداخته است در حالی که کتب اربعه دیگر هر کدام در یک یا چند موضوع بیان شده و ایشان همچنین در قامت یک متکلم تمام عیار ظاهر می‌شود.

این محقق و استاد حوزه عنوان کرد: ابتکار ایشان در یکی کردن مباحث نبوت و امامت در ذیل عنوان حجت، ابتکار بزرگ و نشان‌دهنده تسلط کلامی او است و وقتی در مباحث فقهی وارد می‌شود کل منشور ارث شیعه را در دو صفحه بیان کرده که نشان می‌دهد چه تسلطی بر این موضوعات دارد. کلینی همچنین در ابواب اخلاقی نیز کاملا یک دوره اخلاق حدیثی را در دید مخاطب می‌گذارد و در سایر مباحث نیز چیره‌دست است.

رئیس دانشگاه قرآن و حدیث با بیان اینکه روایات مهدویت در باب‌های متفرق در کافی بیان شده است اظهار کرد: در یکی از این باب‌ها در جلد اول، به تصریح و نص، ائمه را در وجود و امامت امام مهدی(عج) ثابت کرده است زیرا یکی از شیهات پیرامون امام، اصل تولد ایشان بوده است.

مسعودی خمینی افزود: عقیده شیعه این است که به دلیل والایی و اعتبار امامت، نمی‌توان تشخیص امام را بر عهده کسی غیر از خدا و حجت‌های خدا گذاشت و باید از امام قبل، نص صریح در امامت امام بعدی داشته باشیم؛ کلینی این باب را در عداد ابواب دیگر آورده و این نصوص را ذکر کرده است.

مسعودی خمینی با بیان اینکه راه دیگر اثبات امامت، کرامات ایشان است افزود: کلینی که در دوره غیبت صغری می‌زیسته و 31 روایت برای زمینه‌سازی غیبت امام آورده است همچنین در روایات کافی آمده است که در پاسخ به این سؤال که ما چگونه بفهمیم کدام مدعی کاذب است و یا کدام صادق راه آن ارایه کرامات دانسته و این روایات را بیان کرده است.

وی افزود: باب دیگری که کلینی به آن پرداخته است باب کراهت توقیت یا تصریح بر تعیین زمان ظهور است و از این رو گفته‌اند چنین افرادی که برای ظهور وقت تعیین کنند دروغگو هستند لذا این روایات می‌تواند جلوی بسیاری از مدعیان دروغین مهدویت را سد کند.

مسعودی خمینی بیان کرد: کلینی همچنین بابی باز کرده است که به احساس روانی ما پاسخ می‌دهد و آن این است که اگر کسی منتظر واقعی و معرفت به امامت و امام زمان داشته باشد دیری و زودی امر فرج به او ضرری نمی‌رساند زیرا منتظر واقعی مانند کسی است که در رکاب حضرت می‌جنگد.

رئیس انجمن حدیث حوزه علمیه با بیان اینکه در روایت آمده کسی که امام را بشناسد و منتظر واقعی باشد گویی که در خیمه حضرت است افزود: باب دیگر باب مولد حضرت صاحب‌الامر یعنی زمان و مکان تولد ایشان است؛ کلینی در این باب بیش از 30 روایت ذکر کرده است که از هر امام دیگری بیشتر است و اکثر آن‌ها دلالت بر تولد، پیدایش و تکوین و کرامات آن حضرت دارد.

مسعودی خمینی اظهار کرد: در روایت آمده که فردی وجوهاتی را نزد امام فرستاد و امام در نامه‌ای که برای او نوشت فرمود ما نمی‌توانیم آن را قبول کنیم زیرا 400 درهم مال غیر در آن است؛ و وقتی بررسی کردند دیدند دقیقا همان که امام فرموده درست است بدون اینکه کسی خبری به امام داشته باشد از غیب خبر دادند.

این محقق و قرآن‌پژوه با اشاره به پدیده استعجال در ظهور عنوان کرد: خیلی از شیعیان خدمت ائمه می‌رسیدند و سؤال می‌کردند که ظهور کی رخ می‌دهد و گویی انتظار داشتند ظهور در همان اوایل رخ دهد؛ لذا استعجال این است که تسلیم امرالهی باشیم ولی این مسئله مخالف دعا کردن در تعجیل فرج نیست و باید از خدا بخواهیم هر چه زودتر این اتفاق رخ دهد زیرا منفعت ظهور فقط به شیعیان نمی رسد و برای کل هستی برکت دارد و عدالت در کل هستی حکمفرما خواهد شد.

مسعودی‌خمینی اظهار کرد: در روایات آمده است که ما از کنار شما دور نشده‌ایم مگر به جهت نابخردی و ظلم و ستم و کارهای زشت شما بنابراین اگر بخواهیم ائمه دوباره به ما رجوع کنند دوباره باید این چرخه ما به سوی اعمال صالح و محبت و عدالت و انصاف و ... برگردانده و اصلاح شود تا شاهد فراهم شدن مقدمه ظهور باشیم.

این استاد حوزه در پاسخ به سؤال ایکنا مبنی بر اینکه آیا اینکه گفته می شود بیش از 300 آیه قرآن در موضوع مهدویت است صحت دارد و بر فرض صحت چه میزان به صورت مستقیم قابل استناد است اظهار کرد: اکثر آیاتی که در قرآن به «کریمه» مشهور هستند به طور کلی در مورد حجج الهی و اهل بیت هستند که در پژوهشکده تفسیر اهل بیت در کتاب کرائم‌القرآن آورده‌ایم و جایزه رشد را هم گرفته است.

وی افزود: در خصوص حضرت، آیاتی تطبیقی بر ایشان و یاران امام داریم که از جمله در سوره قصص، در آیه 4 این سوره بیان شده است و دال بر این است که امام مهدی غیر از اینکه علوم را به ارث می‌برد زمین را هم به ارث خواهد برد.

این محقق قرآنی و حدیثی با اشاره به تعبیر «بقیت الله» در سوره مبارکه هود گفت: این تعبیر نیز منطبق بر آن حضرت است و می‌توان به صورت مستقیم این استناد را داشته باشیم.

وی افزود: آیات آخر سوره مبارکه فرقان نیز که به ویژگی عبادالرحمان پرداخته به صورت مستقیم به ویژگی یاران و پیروان واقعی آن حضرت اشاره دارد همچنین آیه« الذین ان مکناهم فی الارض قابل تطبیق بر دوره ظهور و امام است.

مسعودی خمینی در پاسخ به سؤالی در مورد ملاقات کلینی با نواب خاص امام زمان بیان کرد: حیطه کاری نواب، وکالت و جمع‌آوری اموال و رساندن سؤال مردم به امام و توقیعات امام به مردم بوده است و این دو حیطه کاری از یکدیگر جدا است.

رئیس دانشگاه قرآن و حدیث عنوان کرد: اداره وکلای زیردست در مناطق مختلف و پوشش دادن امور امام از دیگر کارهای این نواب بوده است ولی کار کلینی در حوزه علمی و حدیثی است لذا نمی‌توان مدعی ارتباط لزومی میان این افراد باشیم ولی چون کلینی در بغداد بود و نواب اربعه نیز در بغداد حضور داشتند احتمال دیدار بسیار زیاد است.

این حدیث‌پژوه در پاسخ به این سؤال که آیا کتاب کافی به امام زمان عرضه و تایید شده است بیان کرد: حجم کافی بزرگتر از آن است که عرضه شود زیرا 16 هزار روایت دارد و انتقال این حجم کاغذ و بررسی و برگرداندن موجب کشف بوده و قطعا این کار امکان‌پذیر نبوده است.

وی همچنین با اشاره به برخی ابتکارات کلینی در کافی اظهار کرد: ابتکار بزرگ کلینی در رودر رو قرار دادن باب عقل و جهل، یکی کردن باب نبوت و امامت و ... است.

وی با اشاره به سندیت کتاب اصول کافی نیز بیان کرد: آنچه ما را به کافی مطمئن می‌کند نقل علما در قرن 4 به بعد از ایشان است و در هر کتاب حدیثی و کلامی و حتی تاریخی می‌بینیم از کافی روایت نقل شده است و این بزرگترین ادله وجود کافی و اقبال به آن است و همه فهرست‌نگاران شیعه و سنی از کافی با اجزاء آن نام برده‌اند.

مسعودی خمینی تاکید کرد: البته نباید انتظار داشته باشیم که نسخه خطی ز کافی باقی مانده باشد زیرا با حمله مغولان و آتش سوزی‌های رخ داده در کتابخانه های شیعه و کمبودهای دوره وی ممکن نبوده است اما این مسئله دلیل بر عدم سندیت نیست.

وی تاکید کرد: در مورد روضه نیز با توجه به نسخه‌ها و روال کاری، نشان می دهد روضه نیز برای کافی است ولی روایات آن ضعیفتر است.

وی با بیان اینکه ایشان در باب مولد، روایات مرتبط با کرامت حضرت را آورده است زیرا در مورد حضرت، اثبات وجود خارجی بخش کوچکی از کار است به عنوان مثال اگر امام رضا فرزندی نداشته باشد و همه در شک بیفتند ولی در اواخر عمر شریف ایشان، امام جواد متولد شوند که با برکت ترین مولود است وجود خارجی امام در کنار روایت برای اثبات، کافی است ولی در مورد حضرت زمان چون همه نمی توانند ایشان را مشاهده کنند لذا در مورد ایشان نیازمند اثبات کراماتی منسوب به ایشان هستیم که تنها از یک امام می‌تواند سر بزند به همین دلیل برای اثبات روایات کرامات این مولود را آورده است.

این محقق ادامه داد: کلینی همچنین باب نهی از تسمیه را در کافی آورده به همین دلیل در این کتاب، اسم حضرت «م ح م د» نوشته شده و در این بخش نیز روایاتی در مورد کرامت آورده است.

مسعودی خمینی عنوان با بیان اینکه احادیث کلینی شاذ و نادر به صورت ناقص و تقطیع آورده شده است گفت: البته گاهی اختصار در آن وجود دارد همچنین وی در عنوان‌دهی بسیار زیبا و دقیق برخلاف بخاری عمل کرده است.