کد خبر: ۳۵۹۹۷۸۵

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۴

صنعت فیلم و سریال ترکیه، در خدمت اهداف سیاسی اردوغان

نیویورک تایمز نوشت: صنعت بسیار موفق فیلم و سریال سازی ترکیه، در خدمت اهداف سیاسی 'اردوغان' رئیس جمهوری این کشور قرار گرفته و در کاملا هم کامیاب عمل کرده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) ایرنا نوشت: روزنامه آمریکایی دیروز (یکشنبه) گزارشی را در این مورد چنین آغاز کرد: 'رجب طیب اردوغان' رئیس جمهوری ترکیه این هفته در کاخ سفید با 'دونالد ترامپ' رئیس جمهور آمریکا دیدار خواهد کرد. در آستانه این سفر یک سری اخبار رسمی در رسانه های دولتی ترکیه راجع به آن مطرح می شود. اما واقع مسئله چیز دیگری است.
نیویورک تایمز در ادامه گزارش خود افزود: هم اکنون یک سریال تاریخی از تلویزیون ترکیه در حال پخش است که بشدت مورد توجه مردم واقع شده است.
این سریال تلویزیونی که 'رستاخیر: اَرطغرل' (Dirilis: Ertugrul) نام دارد، به مبارزه ترکها در قرون وسطی با دشمنان مسیحی اشاره دارد. فیلم شرح زندگی و مبارزات 'ارطغرل' پدر سلطان 'عثمان' بنیانگذار امپراطوری عثمانی در قرن 13م میلادی است .
این فیلم بشدت مورد استقبال مخاطبان تلویزیون ترکیه قرار گرفته است و پربیننده ترین سریال تلویزیون ترکیه است. شعار فیلم 'بیداری یک ملت' نام دارد.
مقطع زمانی که این سریال تلویزیونی در ترکیه نمایش داده می شود کاملا سنجیده انتخاب شده است.
کودتای نافرجامی که پارسال در ترکیه اتفاق افتاد، عزم اردوغان را در برانگیختن احساسات ملی گرایانه و شعار 'دشمنی دشمنان داخلی و خارجی با ملت' جزم کرد و او را تشویق کرد با یک انرژی مضاعف در زمینه برگزاری رفراندوم اصلاح قانون اساسی اقدام کند. اردوغان در این همه پرسی که آوریل امسال برگزار شد برنده شد.
ترکیه کشوری است که برنامه ها و سریالهای تلویزیونی نقش بسزایی در جهت دهی روحیه ملی مردم دارند.
مصداق این فرض اتفاق مشابهی است که چند سال پیش افتاد و روحیه اعتماد به نفس مردم ترکیه ناگهان بشدت بالا رفت. علت آن چیزی نبود جز اثرگذاری یک سریال فوق العاده موفق با نام 'قرن باشکوه' (حریم سلطان).
این فیلم بر اساس داستان زندگی سلطان 'سلیمان' ساخته شده بود. سلطان سلیمان موفقترین سلطان عثمانی بود و این امپراطوری را در قرن 16م میلادی به اوج قدرت و شکوفایی رساند.
قرن باشکوه داستان لیاقت ها و توانمندی ها و در عین حال دسیسه ها درون دربار عثمانی بود. این فیلم در سطح بین الملل هم مخاطبان بیشماری را جذب خود کرد .
از سال 2002 که 'حزب عدالت و توسعه ' قدرت را در ترکیه به دست گرفت، صنعت فیلم و سریال سازی در ترکیه رونق فوق العاده ای پیدا کرده و به یکی از منابع عظیم صادرات و ارزآوری ترکیه بدل شده است. در آن زمان تا حال نزدیک به 150 سریال تلویزیونی به بیشتر از 100 کشور در خاورمیانه، اروپای شرقی، آمریکای جنوبی و آسیای جنوبی فروخته شده است. پارسال درآمد ارزی حاصل از فروش این فیلم ها 300 میلیون دلار بود.
از جمله مخاطبان همیشگی این فیلم و سریال های ترکیه ای، ایرانیان و اعراب هستند. این دو قومیت آنقدر پای تماشای این فیلم ها و سریال های ترکیه ای می نشینند که کاملا با تمام شرایط جغرافیایی و حال و هوای ترکیه آشنایی دارند و حین سفر به این کشور تمامی اماکنی که در ترکیه بازدید می کنند برایشان آشناست .
اما فیلم 'رستاخیز: ارطغرل' عمدتا برای جذب مخاطب داخلی ساخته شده است. این فیلم از شبکه تلویزیون دولتی TRT 1 پخش می شود و عمیقا احساسات ملی گرایانه و انزواطلبی را به مخاطب ترک القا می کند؛ بخصوص در این برهه زمانی که ترکها بعد از کودتای نافرجام پارسال احساس می کنند بشدت توسط دشمنان داخلی و خارجی کوبیده شده اند.
فصل اول این سریال مربوط به مبارزه ترک ها با صلیبی ها در آناتولی، فصل دوم سریال هم مربوط به مبارزه ترکها با مغول ها و فصل سوم هم مربوط به جنگ با 'بیزانسی' های (رُم شرقی) مسیحی است.
فیلم علی الظاهر تاریخی اما در واقع کاملا سیاسی است.
تاکید موکد و نمایان فیلم، القای حس ملی گرایی در مسلمانان است؛ یعنی همان روحیه ای که اردوغان دائما آن را تبلیغ می کند و نشر می دهد و تبلور آن هم همه پرسی اخیر بود که اردوغان آن را 'مبارزه هلال با صلیب' می نامید.
سریال های تلویزیونی نقش بسزایی در شکل دهی فرهنگ و نوع تفکر مردم ترکیه ایفا می کنند.
'موسسه آمار ترکیه' در سال 2015 گزارش داد که 94.6 درصد از ترکها می گویند که تماشای تلویزیون کار مورد علاقه آنهاست.
'شورای عالی رادیو و تلویزیون' ترکیه هم گزارش داده است که شهروندان ترک بطور میانگین در شبانه روز 5.5 ساعت پای تماشای تلویزیون می نشینند که در سطح جهان بالاترین آمار است .
صد البته که سریالها معمولا بازتاب دهنده تفکرات سیاسی حاکمیتند.
بعد از کودتای نافرجام پارسال و نیز با دورنمای مبارزه با 'داعش' و مبارزه با 'حزب کارگران کردستان' (پ ک ک)، موجی از سریالهای تلویزیونی جدید از شبکه های تلویزیون ترکیه پخش شد که همه آنها سربازان و ماموران عملیات اطلاعاتی را در حال جنگ و مبارزه با دشمنان داخلی و خارجی را به تصویر می کشید.
پخش سریال 'رستاخیز: ارطغرل' هم بی چون و چرا در همین راستاست و فیلم در مقطعی پخش می شود که جنگ فرهنگی میان محافظه کاران متدین و نخبگان فرهنگی غالبا سکولار کشور در جریان است .
'سموهی سینان اوغلو' محقق ترک در این باره شرح می دهد 'سریال های تلویزیونی در حقیقت یک فناوری سیاسی هستند و مشروعیت برای رژیم حاکم سیاسی کشور می خرند. در این فیلم ها از دشمن ملت صحبت می شود و این دشمن هم کاملا عینیت دارد، اما نام واقعی دشمن مورد نظر تغییر داده می شود. این دشمن ولو آنکه مربوط به دوران قبل از بنیانگذاری حکومت عثمانی است، اما کاملا منطبق با تاریخ امروز است. در فیلم، هدف این دشمنان تفرقه افکنی و نابودی کشور است. این دشمنان عوامل و ایادی داخلی هم دارند که در قالب تفکرات جهان وطنی حضور دارند و برای نیل به اهداف شخصی دست به هر نوع خیانتی می زنند'.
این مفاهیم؛ تماما همان شعارهای همیشگی و فرضیه های توطئه است که در فرهنگ سیاسی ترکیه جا افتاده است .
و اما از منظری دیگر، محبوبیتی که این سریالهای تلویزیونی در میان مخاطبان ترکیه به دست می آورند خود جای بحث دارد و از یک واقعیت نهفته آگاهی می دهد، اینکه مردم ترکیه از وضع آشفته و افتضاح موجود بسیار ناراحتند و در رویای یک شرایط مطلوب خیالی به سر می برند.
ترکیه امروز یک کشور بشدت دوقطبی شده و گرفتار مشکل دعواهای اقتصادی و گرفتار جنگ سوریه است که در مرزهایش جریان دارد.
در این اوضاع و احوال، 'رستاخیز: ارطغرل' یک تسلای خاطر برای مخاطب است و سعی می کند با یادآوری مجد و عظمت تاریخی کشور، که صد البته هم مبالغه آمیز و نوعی چاپلوسی است، به مخاطب آزرده خاطر قوت قلب بدهد.
این درونمایه ها متاع ذیقیمتی برای دستورکار پوپولیست اردوغان اند.
سالهاست که اردوغان با ساخت ساختمانهای عظیم در واقع می خواهد به جنگ قدرتهای خارجی بدخواه برود که می خواهند جلوی ظهور و خیزش ترکیه را بگیرند.
اردوغان دچار کیش شخصیت شده است و خود را تنها تجسم حقیقی 'اراده ملی' جا می زند.
او در تمامی تجمعات عمومی به وفادارانش که عمدتا از متدینان جامعه به شمار می روند، می گوید که ترکیه در دوره حکومت او به سوی سرنوشتی مقدس پیش می رود و در راه احیای نقش تاریخیش به عنوان یک رهبر منطقه ای و یک قدرت جهانی گام بر می دارد.
البته که این شعارهای تبلیغاتی بسیار به درد اردوغان خورده است.
در مدت 15 سالی که حزب 'عدالت و توسعه' زمام امور را در ترکیه در دست دارد، اقتصاد کشور به یک ثبات منطقی رسیده و رفاه و آسایش مردم توسعه بی نظیری پیدا کرده است. بدیهی است که چنین پیشرفتهایی نظر خیلی از رای دهندگان را به خود جلب می نماید.
اردوغان با قوت قلبی که از خیل عظیم هوادارانش می گیرد، مدعی است که عظمت و شکوره ترکیه را به آن بازمی گرداند.
او در یکی از تجمعات مردمی قبل از همه پرسی گفت 'ما همه ملت در کنار همیم. ما با هم به پیش خواهیم رفت'.
او ادامه داد 'ما می گوییم یک ملت، یک پرچم، یک میهن، یک دولت. چه کسی جرأت آن را دارد که جلوی این وحدت، این همبستگی و این برادری بایستد؟'.
اردوغان ماهرانه این احساسات پاک و بی آلایش هوادارانش را جهت دهی می کند و به مردم خط مشی می دهد و به آنها القا می کند که راهی جز این ندارند و سرنوشت همه مشترک است.
همه پرسی قانون اساسی شاید مربوط به اصلاحات تکنیکی در قانون اساسی بوده باشد، اما آنچه که بسیارری از رای دهندگان ترکیه ای را مجاب به رای دادن به این اصلاحات کرد، احساسات درونیشان بود.
همه کسانی که خواستار اصلاح قانون اساسی هستند، پروژه 'ترکیه نوین' اردوغان را قبول دارند. بخشی از این پروژه شکل دهی مجدد راهی است که ترکیه آن را به گذشته خود تعبیر می کند.
این اندازه استقبال مردمی از سریال تلویزیونی 'رستاخیز: ارطغرل' که هفته هاست مردم را پای تلویزیون میخکوب می کند، تصدیق می کند که تیر اردوغان به هدف خورده و میلیونها ترک برای جامه عمل پوشاندن به اهداف او، آماده خدمت اند.