کد خبر: ۳۵۹۹۸۵۹

تاریخ: ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۶:۴۴

اردوغان راهی واشنگتن شد/ سفری در سایه تنش و توقع

رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه امروز دوشنبه برای سفر رسمی سه روزه راهی ایالات متحده آمریکا شده است تا با دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا دیدار و مذاکره کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از ایرنا، این سفر که از جمله سفرهای پرحاشیه اردوغان محسوب می شود، در حالی آغاز شده که تنش در روابط دو طرف در بالاترین حد خود قرار دارد و توقع ترکیه از دولت آمریکا جامه عمل نپوشیده و چشم اندازی برای این امر نیز وجود ندارد.
مقامات دو طرف هر چند که در اظهارات خود خویشتنداری به خرج می دهند ولی شواهد نشان می دهد که نارضایتی ترکیه از دولت آمریکا این سفر را تحت الشعاع خود قرار داده و این نارضایتی در جریان مذاکرات دو طرف نیز نمایان خواهد شد.
استرداد فتح الله گولن روحانی ناراضی ساکن آمریکا و متهم ردیف اول کودتای 15 جولای سال گذشته ترکیه و نیز توقف حمایت آمریکا از گروه های کُردی شمال سوریه و عراق و خودداری واشنگتن از ارسال سلاح به حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) دو محور عمده این سفر از سوی آنکارا تعیین و اعلام شده است.
دولت ترکیه در هفته گذشته یک هیات بلند پایه شامل ارتشبد خلوصی آکار رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه، هاکان فیدان رئیس سازمان اطلاعات ملی و ابراهیم کالین سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه را برای فراهم کردن مقدمات سفر اردوغان در 25 اردیبهشت ماه به واشنگتن اعزام کرد و علاوه بر این، وزیر دادگستری ترکیه نیز عازم آمریکا شد تا با همتای آمریکایی خود در خصوص استرداد فتح الله گولن رایزنی کند.
هنوز از نتایج این سفرهای مقدماتی گزارشی منتشر نشده ولی موضع روز گذشته اردوغان در پکن نشان می دهد که سفر این مقامات بلندپایه ترکیه بدون نتیجه بوده است چرا که اردوغان روز گذشته در حاشیه مجمع سران اجلاس 'یک یک کمربند و یک راه' خطاب به ترامپ اعلام کرد که 'اگر به خواسته ترکیه در خصوص دو موضوع استرداد گولن و خودداری از تسلیح گروه های تروریستی توجهی نشود، ترکیه تصمیم مناسب را اتخاذ کرده و فکری به حال خود خواهد کرد.'
این اظهارات تهدید گونه نشان می دهد که مقامات ترکیه از اقناع طرف آمریکایی در هر دو مورد ناامید شده اند.

استرداد گولن از آمریکا خواسته ترکیه از دولت سابق و فعلی آمریکا
دولت ترکیه مدعی است که فتح الله گولن با تشکیل گروهی موسوم به 'فتو' و با رخنه در تشکیلات قضایی، نظامی، آموزشی و ارکان دولتی، کودتای 15 جولای(25 تیرماه سال 1395) را سازماندهی کرده است.
فتح الله گولن از سوی دولت ترکیه متهم اصلی کودتای نافرجام 25 تیرماه سال گذشته اعلام شده و اعاده او که بیش از 15 سال است در ایالت پنسیلوانیای آمریکا ساکن است، جزو خواسته های دولت اردوغان از دولت اوباما بود که با مخالفت دولت قبلی آمریکا مواجه شده و موجب تیره شدن روابط دو کشور شد.
مقامات ترکیه در دیدار با همتایان خود، دولت جدید آمریکا را نیز تا کنون نتوانسته اند نسبت به اعاده و تحویل فتح الله گولن متقاعد کنند.
برای استرداد گولن دیدارهای مختلفی بین مقامات دولت جدید آمریکا با مقامات ترکیه انجام شد و اردوغان هفته گذشته قبل از سفر به چین، در مصاحبه با خبرنگاران، مذاکره در خصوص استرداد فتح الله گولن را از جمله اهداف سفر خود به آمریکا ذکر کرد و گفت: با ترامپ در این زمینه گفت و گو خواهم کرد و برخی اطلاعات و اسناد را نیز آماده کرده ایم که به مقامات آمریکایی ارائه خواهد شد و این مساله را تا آخر پیگیری خواهیم کرد.
بر این اساس، بکیر بوزداغ وزیر دادگستری ترکیه نیز برای استرداد فتح الله گولن به آمریکا سفر کرده و روز دوشنبه هفته گذشته با جف سشنز همتای آمریکایی خود دیدار کرد.
ارتشبد خلوصی آکار رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه، هاکان فیدان رئیس سازمان اطلاعات ترکیه و ابراهیم کالین سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه نیز که برای فراهم کردن مقدمات سفر 15 می(25 اردیبهشت) اردوغان به آمریکا سفر کردند، در خصوص استرداد گولن با مقامات آمریکا به رایزنی پرداختند.
دولت ترکیه بارها از دولت سابق و فعلی آمریکا خواسته است تا فتح الله گولن روحانی ناراضی ساکن پنسیلوانیا و متهم ردیف اول کودتای 15 جولای 2016(25 تیرماه 1395) را دستگیر کرده و به ترکیه مسترد کند.
مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه نیز در سفر دو ماه قبل خود به واشنگتن و در دیدار با جف سشنز وزیر دادگستری آمریکا موضوع بازداشت و استرداد فتح الله گولن را مطرح کرده و پرونده قضایی گولن و گروه منسوب به او(فتو) را به انضمام اسناد جدید در اختیار وی قرار داده بود.
در داخل ترکیه نیز محاکمه عوامل کودتای نافرجام 15 جولای ترکیه با کیفرخواست 2581 صفحه ای تنظیم شده در مرکز ستاد کل ارتش ترکیه علیه 221 متهم در مراجع قضایی ترکیه جریان دارد و در آن فتح الله گولن به عنوان متهم ردیف اول معرفی شده است.

نارضایتی ترکیه از ارسال سلاح از سوی آمریکا به گروه های کُردی سوریه
ترکیه در ماههای گذشته همواره آمریکا را به ارتباط با گروه های تروریستی سوریه از جمله حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) متهم کرده و مدعی است که آمریکا سلاح در اختیار آنها قرار می دهد.
دولت ترکیه همچنین مدعی است که این سلاح های آمریکایی عمدتا بر خلاف ادعای مقامات آمریکایی، به جای مبارزه با داعش و دولت سوریه، در اختیار گروه پ.ک.ک قرار می گیرد که خود این گروه در فهرست گروه های تروریستی ترکیه، اتحادیه اروپا و آمریکا قرار دارد.
آمریکا در ماه های گذشته منکر ارتباط با گروه های تروریستی بوده و تنها ارسال سلاح را برای گروه های مبارز علیه دولت سوریه و گروه داعش تایید می کرد ولی هفته گذشته دانا وایت سخنگوی پنتاگون اعلام کرد که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا دستور ارسال سلاح برای حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) را صادر کرده و وزارت دفاع را موظف کرده است که برای کسب موفقیت در مبارزه با داعش در رقه، عناصر کُرد وابسته به حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) مسلح شوند.
خبرگزاری آناتولی در این باره گزارش داد که وی همچنین مدعی شده است که نیروهای دموکراتیک سوریه و در راس آنها حزب کارگران کردستان(پ.ک.ک) و حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) تنها نیرویی هستند که در آینده نزدیک قادر خواهند بود رقه را تصرف کنند.
ارسال کمک های جدید تسلیحاتی در ماه های گذشته از آمریکا به گروه های کُردی از جمله حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) به بهانه مبارزه با داعش موجب نگرانی دولت ترکیه شده و باعث تیره تر شدن روابط واشنگتن و آنکارا شد و روابط را به سطح بحرانی سوق داد.
آمریکا که این روزها جای پای قبلی خود را در عراق و سوریه از دست داده، به شدت در صدد احیای نقش خود در سوریه است و با توجه به شرایط موجود منطقه، بدنامی داعش، دشمنی با دولت قانونی سوریه و نیز قبضه کامل عناصر ارتش به اصطلاح آزاد سوریه توسط دولت ترکیه، راهی جز نزدیک شدن به گروه های کُردی سوریه ندارد.
بر این اساس، دولت آمریکا که همواره در منطقه به دنبال ایجاد کانون های تنش بوده، مراودات خود را با دو گروه کُردی سوریه یعنی حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) زیادتر کرده و به بهانه مبارزه با داعش و در واقع برای دامن زدن به جنگ در خاک سوریه، تسلیحات نظامی در اختیار آنها قرار داده، ولی این تصمیم با مخالفت شدید دولت ترکیه و متحد آمریکا در پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو) واقع شده است.
دولت ترکیه، آمریکا را متهم به تسلیح و همراهی با گروه های تروریستی کرده و این دو گروه کُردی سوریه را شاخه سوری گروه های تروریستی پ.ک.ک می داند و مدعی است که این دو تشکیلات شبه نظامی کُردی، در صدد ایجاد کشور مستقل در شمال سوریه هستند و بر این اساس ترکیه به رغم دشمنی با دولت قانونی سوریه و تجاوز نظامی به خاک این کشور، همواره از تمامیت ارضی سوریه دفاع و اعلام کرده است که اجازه تاسیس دولت و یا تشکیلات خودگردان کُردی در شمال سوریه را نخواهد داد.
آمریکا تا کنون به این دغدغه ترکیه پاسخ مناسبی نداده و با معطل کردن دولت ترکیه و نیز با تقویت حضور نظامی خود در شمال سوریه، در صدد مستحکم تر کردن جای پای خود در منطقه است.
روزنامه های خبر ترک و ینی شفق ترکیه نیز هفته گذشته اعلام کردند که دولت آمریکا برای پشتیبانی و حمایت نظامی از گروه های حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و حزب کارگران کردستان(پ.ک.ک) در شمال شرق سوریه٬ یک کاروان نظامی متشکل از 48 دستگاه خودرو زرهی و 250 سرباز به شهرستان مالکیه در شرق استان حسکه اعزام کرده است.
این روزنامه ها در شماره روز جمعه هفته گذشته خود نوشتند: کمیته هماهنگی محلی سوریه گزارش داده است که یک کاروان نظامی ایالات متحده آمریکا متشکل از 48 دستگاه خودرو زرهی و 250 سرباز جهت پشتیبانی از گروه های پ.ی.د/پ.ک.ک در شمال شرق سوریه با عبور از دروازه مرزی سمالکا واقع در مرز سوریه و عراق وارد شهرستان مالکیه در شرق استان حسکه شده است.
به نوشته ینی شفق، بنا بر اعلام منابع محلی در استان حسکه، همچنین آمریکا در پی حمله هوایی ترکیه به مواضع گروه تروریستی پ.ک.ک در منطقه کاراچوک سوریه، برای حمایت از این گروه تروریستی 22 دستگاه تریلی حامل تسلیحات، مهمات و خودرو به این منطقه ارسال کرده است.
بر اساس تصاویری که از گروه های حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و حزب کارگران کردستان(پ.ک.ک) در شمال شرق سوریه منتشر شده، این گروه ها علاوه بر موشک های ضد تانک تاو، برخی دیگر از اسلحه ساخت آمریکا مانند راکت اندازهای مختلف، خمپاره اندازهای 80 و 120 میلیمتری، بمب انداز MK19، تفنگ پیاده نظام M16، خودروی نظامی هاموی، خودروی نظامی کوگار و پهپادهای کوچک را نیز در اختیار دارند.
گروه های پ.ی.د/پ.ک.ک که آمریکا آنها را متحد خود عنوان می کند، قصد تسلط بر خط مرزی واقع در فاصله بین استان حسکه سوریه تا امتداد مرز استان هاتای ترکیه را دارند.
اردوغان روز جمعه قبل از عزیمت به سفر چین در مصاحبه با خبرنگاران افزود: یک گروه تروریستی را نمی توان با گروه تروریستی دیگر نابود کرد.
وی بیان کرد: هم اکنون هیچ تهدیدی از سوی گروه های تروریستی علیه روسیه یا آمریکا در منطقه وجود ندارد و همه تهدیدها علیه ترکیه است.
وی با بیان این که همکاری آمریکا با گروه های تروریستی را شایسته این کشور نمی دانیم، مدعی شد: ترکیه تنها کشوری است که در منطقه خاورمیانه به صورت قاطعانه با گروه های تروریستی مبارزه می کند.
وی ادامه داد: دیگر کشورها در مبارزه با گروه تروریستی داعش فقط تبلیغات می کنند در حالی که ترکیه در داخل و خارج از کشور به مبارزه قاطعانه با تروریست ها از جمله داعش، پ.ک.ک، حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) ادامه می دهد.
وی مذاکره با رئیس جمهوری آمریکا در جریان سفر به واشنگتن در خصوص مبارزه با گروه های تروریستی را از برنامه های خود ذکر کرد و گفت: آمریکا یک دوره گذار مدیریتی را تجربه می کند ولی از مدت ها قبل اقداماتی از سوی ایالات متحده در حمایت نظامی از گروه ی.پ.گ صورت می گیرد که باید متوقف شود.
وی با انتقاد از ارسال سلاح های سنگین به گروه های تروریستی از سوی آمریکا افزود: این سلاح ها، تسلیحات معمولی نیستند چرا که تمام اسناد این ادعا را در دست داریم.
وی این اقدام آمریکا را مغایر با روابط استراتژیک ترکیه با این کشور دانست و اضافه کرد: در این باره با مقامات آمریکایی به صورت جدی مذاکره خواهیم کرد.
در سفر اخیر اردوغان به روسیه نیز موضوع تسلیح این شبه نظامیان جزو محورهای مذاکرات دو طرف بود و اردوغان تصاویر همکاری ارتش روسیه با گروه تروریستی پ.ک.ک و حزب اتحاد دموکراتیک سوریه(پ.ی.د) و یگان‌های مدافع خلق سوریه(ی.پ.گ) را در اختیار پوتین قرار داده و خواستار قطع همکاری روسیه با این گروه های معارض دولت ترکیه شد.
هر چند که مقامات آنکارا، آمریکا را نیز همانند روسیه به همکاری با گروه های شبه نظامی کُردی در سوریه متهم می کنند ولی مقامات آمریکایی تاکنون از نبود رابطه مستقیم این کشور با گروه تروریستی پ.ک.ک سخن گفته اند.
در جریان سفر جاری رئیس جمهوری ترکیه به آمریکا، بکیر بوزداغ وزیر دادگستری، مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه، نهاد زیبکچی وزیر اقتصاد، برات آلبایراک وزیر انرژی و منابع طبیعی، فکری ایشیک وزیر دفاع ملی ترکیه نیز اردوغان راه همراهی می کنند.
رئیس جمهوری ترکیه در چارچوب این سفر رسمی به آمریکا، با نمایندگان نهادهای مدنی، اندیشکده ها و کار آفرینان نیز دیدار خواهد کرد.