کد خبر: ۳۶۰۶۰۵۱

تاریخ: ۱۴ خرداد ۱۳۹۶ - ۰۰:۲۴

معصومی‌نیا تشریح کرد:

نظام اقتصادی اسلام در اندیشه امام(ره)/ سخنانی که باعث تحریک طلبه‌ها به خواندن اقتصاد شد

گروه اقتصاد: عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی اظهار کرد: نظام اقتصادی اسلام از منظر امام خمینی(ره)، نه نظام سرمایه‌داری و نه مارکسیستی است؛ ایشان در آن دوران تأکید داشتند که بر طلبه‌ها واجب است نظام اقتصادی اسلام را به دنیا معرفی کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین غلامعلی معصومی‌نیا، عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به بحث درباره اندیشه‌های اقتصادی حضرت امام خمینی(ره) پرداخت و اظهار کرد: آنچه در اقتصاد، مبنای اندیشه حضرت امام(ره) هست را باید در زمینه‌های مختلفی مورد بررسی قرار دهیم. مبنای تئوریک فرمایشات ایشان در حوزه اقتصاد، اینگونه است که اسلام در حیطه اقتصاد دارای حرف است و ایشان می‌فرمایند: اسلام دینی است که با تنظیم فعالیت‌های مادی، راه را برای اعتلای معنوی انسان می‌گشاید.
وی افزود: همچنین حضرت امام خمینی(ره) می‌فرمایند: ترقی واقعی این است که رشد واقعی انسان هدف فعالیت‌های مادی گردد. مکتب اسلام، یک مکتب مادی نیست بلکه یک مکتب مادی- معنوی است و اسلام، مادیت را در پناه معنویت قبول دارد. همچنین به گفته ایشان، همانگونه که انسان ظاهر و باطن دارد، قرآن کریم هم می‌خواهد همه ابعاد انسان را بسازد.
معصومی‌نیا ادامه داد: به گفته حضرت امام(ره) باید نظام اقتصادی اسلام را در مجموعه قوانین و مقررات اسلامی در کلیه زمینه‌ها و شئون فردی و اجتماعی ملاحظه کرد، این مسلم است که از نظر اسلام، حل تمامی مشکلات و پیچیدگی‌ها در زندگی انسان‌ها تنها با تنظیم روابط اقتصادی به شکل خاص حل نمی‌شود و نخواهد شد بلکه مشکلات را در کل یک نظام اسلامی باید حل کرد و از معنویت نباید غافل بود که کلید دردهاست.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی تأکید کرد: امام خمینی(ره) فرموده‌اند: مجموعه قواعد اسلامی در مسائل اقتصادی، هنگامی‌که در کل پیکره اسلام به صورت یک مکتب منسجم ملاحظه شود و همه‌جانبه پیاده شود، بهترین شکل ممکن خواهد بود؛ چون هم مشکل فقر را از بین می‌برد و هم از فاسد شدن یک عده به وسیله تصاحب ثروت جلوگیری می‌کند.
وی اظهار کرد: اکنون که عده‌ای از خواص دچار آسیب جدی شده و در اعتقادات خود نسبت به انقلاب آسیب دید‌ه‌اند به دلیل همین فساد در اقتصاد است. امام(ره) سپس ادامه می‌دهند که چنین عملی، همه جامعه را از فساد حفظ می‌کند و هم اینکه مانع شکوفایی قدرت خلاقیت و تفکر انسان‌ها نمی‌شود.

معصومی‌نیا در ادامه به بیان دیدگاه‌های حضرت امام خمینی(ره) درباره جایگاه نظام اقتصادی اسلام در نظام‌‌های اقتصادی دنیا پرداخت و اظهار کرد: اساسا فرمایشات حضرت امام(ره) در این زمینه باعث شد که حدود 30 سل قبل به همراه چند طلبه دیگر مشغول خواندن اقتصاد شویم. ایشان در آن موقع فرمودند: این بر عهده علمای  اسلام، محققین و کارشناسان اسلامی است که برای جایگزین کردن سیستم ناصحیح اقتصاد حاکم بر جهان اسلام، طرح‌ها و برنامه‌های سازنده و در برگیرنده منافع محرومین و پابرهنگان را ادامه دهند و جهان مستضعفین و مسلمین را از تنگنا و فقر معیشت به درآورند؛ البته پیاده کردن مقاصد اسلامی در جهان و خصوصا برنامه‌های اقتصادی آن و مقابله با اقتصاد بیمار سرمایه‌داری غرب و اشتراکی شرق، بدون حاکمیت همه‌جانبه اسلام میسر نیست.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی افزود: ایشان همچنین اعتقاد داشتند که جهت‌گیری اقتصاد اسلامی در راستای حفظ منافع محرومین و گسترش مشارکت عمومی آنان و مبارزه اسلام با زراندوزان، بزرگترین هدیه و بشارت آزادی انسان از اسارت فقر و تهیدستی به شمار می‌رود و بیان این حقیقت که صاحبان مال و منال در حکومت اسلامی هیچ امتیاز و برتری بر فقرا ندارند و ابدا اولویتی به آنان تعلق نخواهد گرفت، مسلما راه شکوفایی و پرورش استعدادهای خفته و سرکوب شده پابرهنگان را فراهم می‌کند.
وی به تبیین مفهوم نظام اقتصادی اسلامی از منظر امام خمینی(ره) پرداخت و گفت: نظام اقتصادی اسلام از منظر ایشان، نه نظام سرمایه‌داری و نه مارکسیستی است. ایشان همچنین فرمودند که بر طلبه‌ها واجب است که نظام اقتصادی اسلام را به دنیا معرفی کنند. بنابراین از این سخنان می‌خواهم این نتیجه را بگیرم که آنهایی که به اسم اسلام و امام(ره) دم از سکولاریسم می‌زنند و به اسم خط امامی، اصلا در افکار خود هیچ شباهتی با امام ندارند باید بدانند که حضرت امام(ره) معتقد بودند که اسلام دارای حکومت است و در حکومت اسلامی، همه ابعاد و از جمله اقتصاد دیده شده است و اسلام، نظام اقتصادی مخصوص خود را دارد و رفع مشکلات اقتصادی را باید در پرتو تعالیم اسلامی جست‌وجو کنیم.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی با اشاره به لزوم تفکر در مورد اندیشه‌های اقتصادی حضرت امام(ره) عنوان کرد: باید در مورد چنین اندیشه‌هایی، کار بیشتری انجام داد و اگر تاکنون ناکامی‌هایی داشته‌ایم تقصیر خود ما بوده است. یکی از اندیشه‌های اصلی حضرت امام این است که اسلام برای همه مشکلات دارای راه حل و برنامه است و این وظیفه ماست که در جهت حاکمیت اسلام در جامعه تلاش کنیم.
معصومی‌نیا ادامه داد: اینکه اعلام کنیم اسلام صرفا برخی تعالیم برای رابطه بین انسان و خداوند است، صحیح نیست و امروز متأسفانه همین گروه‌هایی که عرض کردم لیبرالیسم و مخصوصا لیبرالیسم اقتصادی را راهگشا می‌دانند، در همین راستا حرکت می‌کنند. نکته دیگری که باید به آن اشاره کنم این است که روح نظام اقتصادی که در کشور ما حاکم است لیبرالیستی است و اگر بخواهیم راه نجاتی داشته باشیم، تنها راه نجات، همین فرمایش امام(ره) است که ما باید اقتصاد کشورمان را در پناه آموزه‌های اسلامی در عرصه اقتصاد ساماندهی کنیم.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی تأکید کرد: بنده به جرأت می‌گویم که با وجود اینکه حکومت ما اسلامی است اما متأسفانه اقتصاد ایران، شباهت زیادی به اقتصاد اسلامی ندارد و درمان اصلی آن هم حرکت به سمت افکار حضرت امام خمینی(ره) است.
وی افزود: نکته دیگر این است که حضرت امام(ره) در عرصه اقتصاد، تأکیداتی جدی بر توجه اسلام به عدالت اجتماعی دارند. ایشان معتقدند که اسلام برای اجرای عدالت در جامعه آمده است و عدالت اولویت دارد. اسلام، رشد اقتصادی را در عین عدالت تضمین می‌کند؛ یعنی اسلام به رشد عدالت‌محور اعتقاد داشته و به توزیع فقر اعتقادی ندارد. اسلام به رشدی اعتقادی دارد که همراه با توزیع عادلانه باشد، در غیر اینصورت مورد تأکید حضرت امام(ره) نیست.
این پژوهشگر اقتصاد اسلامی یادآور شد: وقتی زندگی برخی سرمایه‌دارانی که اتفاقا در دوران پس از انقلاب اسلامی پدید آمدند، به رفاه آلوده شد، بنابراین از بیخ و بُن، افکار امام را زیر سؤال برده و سراغ افکار دیگر می‌روند. حضرت امام(ره) در زمینه عدالت اجتماعی فرمودند: پیغمبر اسلام(ص) مردم را بر ضد مشرکین بسیج کرده و جنگ‌ها کرد تا دماغ مشرکین را به خاک مالید و عدالت اجتماعی را ایجاد کرد.
معصومی‌نیا ادامه داد: فرمایش دیگر حضرت امام(ره) در کتاب «ولایت فقیه» این است که تصور نشود منصب حکومت یا قضا برای حضرات ائمه(ع) شأنی بوده است، زمامداری آنها فقط از این جهت که بتوانند حکومت عدل را برپا کنند و عدالت اجتماعی را بین مردم تطبیق و تعمیق دهند دارای اهمیت بوده است.

وی افزود: حضرت امام(ره) درباره عدالت اجتماعی سخنان بسیاری دارند و بسیار مهم است که خود سخنان ایشان را مد نظر داشته باشیم. ایشان می فرمایند: پیغمبر اکرم(ص) با انگیزه بسط عدالت اجتماعی، حکومت تشکیل داد و حکومت علی ابن ابی طالب(ع) هم با همان انگیزه به شکل وسیع‌تر تشکیل شد. بنابراین اگر حکومتی نتواند عدالت اجتماعی را توسعه دهد، اسلامی نیست و باید در سیاست‌های خود تجدیدنظر کند.
این پژوهشگر اقتصاد اسلامی تأکید کرد: امام(ره) می‌فرمایند ما یک حکومت عدل اسلامی می‌خواهیم و اسلام است که نمی‌گذارد این گردن کلفت‌ها زندگی اشرافی داشته باشند، اسلام نه جلوی سرمایه را می‌گیرد و نه می گذارد که یکی صدها میلیارد دلار داشته باشد و برای سگش هم اتومبیل و راننده داشته و یکی دیگر غذایی برای فرزندان خود نداشته باشد و اسلام با چنین وضعیتی موافق نیست.
معصومی‌نیا ادامه داد: اقتصاد ما باید متحول شود، چراکه اقتصادی وابسته است، تمام چیزهایی که در حکومت طاغوت به وسیله اجانب در این مملکت انجام  می‌شد با استقلال ما مخالف است و باید به آن پایان داده شده و حق فقرا و مستمندان استیفا شود.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه خوارزمی یادآور شد: متأسفانه یکی از دردهای جامعه ما این است که طبقاتی مترف و مرفه شکل گرفته‌اند که برخی از انقلابیون دیروز هستند که دچار رفاه شده و مانع تحقق اهداف حضرت امام(ره) شده‌اند.
وی افزود: یکی دیگر از محورهایی که حضرت امام(ره) بر روی آن تأکید دارند، بها دادن به مردم فقیر و بیچاره است که ایشان در این زمینه می‌فرمایند: وعده خداوند به پابرهنگان جهان، حق است و تمام ادیان آسمانی از بین توده‌ها برخاسته‌اند و با کمک مستضعفین قدرت گرفته‌اند. این مسئله در سخنان حضرت امام بسیار پررنگ است که ایشان به توده‌های فقیر  و انسان‌های محروم بسیار بها دادند و متأسفانه این مسئله امروز در جامعه ما آسیب دیده است.
معصومی‌نیا با اشاره به رواج اشرافی‌گری در کشور اظهار کرد: الان روحیه اشرافی‌گری در میان برخی مسئولان رواج پیدا کرده است و چنین افرادی حق ندارند از امام حرف بزنند. این سخنان ناظر به دردهای امروز جامعه ماست. حضرت امام(ره) می‌فرمایند: افتخار بیش از هزار ساله روحانیت ما این است که پناهگاه محرومان بوده است بنابراین باید شأن خود را حفظ کند.
وی افزود: راه مبارزه با اسلام آمریکایی از پیچیدگی خاصی برخوردار است که تمامی زوایای آن باید برای مسلمانان پابرهنه روشن شود اما هنوز برای بسیاری از کشورهای اسلامی، مرز بین اسلام آمریکایی و اسلام محمدی و اسلام پابرهنگان و محرومان و اسلام مقدس‌نماهای متحجر و سرمایه‌داران خدانشناس و مرفهین بی‌درد روشن نشده است.
معصومی‌نیا در پایان گفت: امروزه جامعه ما دچار دردهایی شده است که یکی از آن موارد، رفاه‌زدگی و اشرافی‌گری در میان برخی طبقات است. اگر چنین سخنانی را نگوئیم، فردای قیامت مسئول هستیم که عملکرد مسئولانی که راه حضرت امام را ادامه نداده‌اند را مورد انتقاد قرار نداده‌ایم.