کد خبر: ۳۶۰۷۰۳۱

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۲

عزیزی تشریح کرد:

ارتباط روزه‌داری و سلامت معنوی/ ارتقای بعد چهارم سلامت در پزشک و بیمار

گروه سلامت: رئیس کمیته سلامت معنوی فرهنگستان علوم پزشکی ضمن تشریح ارتباط روزه‌داری و سلامت معنوی به ارائه راهکارهای عملیاتی برای ارتقای بعد چهارم سلامت در ماه رمضان پرداخت.

فریدون عزیزی، معاون علمی فرهنگستان علوم پزشکی کشور در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به ارتباط روزه‌داری و سلامت معنوی پرداخت و تصریح کرد: روزه‌داری موقعیت مناسبی برای ارتقای سلامت معنوی است. روزه مختص ادیان الهی و وحیانی نیست بلکه در ادیان شرقی مانند هندوئیسم و بودیسم متداول بوده و توصیه شده است. در ادیان توحیدی توجه خاصی به آن شده و همیشه به عنوان وضعیت مطلوبی برای اظهار عجز و تواضع به درگاه الهی و اعتراف به گناهان و توبه و کسب رضای الهی به کار ‌رفته است.

عزیزی ادامه داد: روزه در بین کلیمی‌ها بسیار متداول است و در روزهای کیپور، پرویم، استرو.. روزه داری واجب و در برخی ایام دیگر مانند روز عروسی مستحب است. همچنین صائبین(پیروان حضرت یحیی) در روزهای ویژه‌ای از سال روزه می‌گیرند و از خوردن گوشت، ماهی و تخم مرغ خودداری می‌کنند. مسیحیان نیز برای فروتنی به درگاه الهی و کسب مغفرت روزه می‌گیرند ولی روزهای خاصی برای روزه‌داری ندارند بلکه در هر زمان و هر اندازه، به صورت فردی یا جمعی روزه می‌گیرند.

وی با بیان اینکه در دین مبین اسلام یک ماه روزه‌داری در ماه رمضان توصیه شده است؛ گفت: آیه 183 سوره مبارکه بقره می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، روزه بر شما مقرر شده است همانگونه که بر کسانی که پیش از شما بودند مقرر شده بود که پرهیزگاری کنید» لذا هدف از روزه‌داری پرهیزگاری و کسب تقوای الهی است که خود به ارتقای سلامت معنوی می‌انجامد.

اهمیت روزه باطنی نسبت به روزه ظاهری

رئیس پژوهشگاه غدد و متابولیسم عنوان کرد: باید گفت روزه باطنی اهمیت بیشتری از روزه ظاهری دارد. حضرت امیرالمومنین علی(ع) می‌فرمایند: «روزه دل با ارزش‌تر از روزه زبان و روزه زبان با ارزش‌تر از روزه شکم است». لذا توجه ویژه روزه‌داران به نزدیکی به خداوند، تقوی و تذهیب نفس و ارتقای سلامت معنوی است تا بتوانند مشمول آیات 69 تا 70 سوره نساء شوند که می‌فرماید: «و آنان که خدا و رسول را اطاعت کنند، البته با کسانی که خدا به آنها لطف و عنایت کامل فرموده یعنی با پیامبران، صدیقان، شهیدان و نیکوکاران محشور خواهند شد و اینان در بهشت چقدر رفیقان نیکویی هستند. این است فضل و بخشش خدا و علم ازلی خداوند به احوال و حاجات خلق کفایت می‌کند».

راهکارهای عملیاتی ارتقای سلامت معنوی در پی روزه‌داری

دانشمند برتر جهان اسلام در ادامه به تشریح راهکارهای عملیاتی برای استفاده حداکثری از ماه رمضان جهت ارتقای سلامت معنوی پرداخت و تصریح کرد: بدون تردید ماه رمضان یکی از مهمترین عوامل خودسازی و ارتقای سلامت معنوی مسلمان‌ها است. تغییراتی که در سبک زندگی این ماه صورت می‌گیرد، نه تنها در وقت خواب و خوراک و فعالیت‌های جسمانی است، بلکه به سبب روحانیت این ماه و تغییر در اولویت‌های زندگی فرد مسلمان، نظم نوینی را در او ایجاد می‌کند و ماحصل آن باید تغییراتی در خور فرد مسلمان و نیز عملکرد او و ارائه خدماتش به خلق خدا باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: در مورد تغییراتی که ماه رمضان در فرد ایجاد می‌کند، تنوع زیادی وجود دارد و بستگی به آن است که روزه دار علاوه بر رعایت دستورات دین مبین تا چه حد به مستحبات روزه داری روی می‌آورد، آنچه که مسلم است کارکردهای روانشناختی، رفتاری و معنوی انسان متفاوت می‌شود.

وی بیان کرد: همه افراد با حذف نهار فرصت بیشتری برای دعا و نماز و نیز خواندن قرآن دارند. ختم کامل قرآن در ماه مبارک رمضان انسان را با قرآن مأنوس‌تر می‌کند. فرصت عبادت و توبه در سحرگاهان، بیدار بودن برای رضای خدا و راز و نیاز شبانه از موهبات ماه رمضان است.

لحظات افطار و ارتقای ارتباط معنوی مخلوق با خالق

چهره ماندگار پزشکی ایران با بیان اینکه لحظات طلایی افطار با وجود احساس گرسنگی، اتفاقات بزرگی در قلب و روح مسلمان دارد، اظهار کرد: اینها همه سبب تقویت بخشی و نگرش معنوی انسان و ارتقای ارتباط معنوی او با خالق یکتا می‌شود و باورهای توحیدی(ذاتی، صفاتی، افعالی) را در فرد مسلمان تقویت می‌کند.

عزیزی افزود: توصیه‌های فراوانی که برای شرکت در جلسات مذهبی، رسیدگی به ایتام و فقرا، دادن افطاری در این ضیافت الهی و ده‌ها توصیه دیگر در ماه رمضان توسط پیامبران و امامان به ما داده شده است، در جهت بهبود و ارتقای کارکردهای معنوی مسلمانان تاثیر گذار است و نهایتا به بهبود عملکرد او در مقابل دیگران، همبستگی بیشتر با خانواده، اطرافیان، دوستان و جامعه اسلامی و استحکام مهرورزی، عشق و محبت، ایثار و از خودگذشتگی می‌انجامد و اخلاص تمامی مراتب کمالات معنوی شامل ایمان و باور و التزامی قلبی به اسلام، زهد، یقین و اطمینان قلبی، منجر به حکمت و خردورزی، عدالت ورزی، شجاعت، عفت، حیا و آزرم و تواضع و فروتنی می‌شود.

پزشکان از ماه مبارک رمضان برای ارتقای معنویت خود استفاده کنند

معاون علمی فرهنگستان علوم پزشکی، پزشکان و اعضای دیگر نظام سلامت را به خودسازی و ارتقای سلامت معنوی فراخواند و تأکید کرد: اعضای نظام سلامت نیز مانند سایر افراد مسلمان باید در ماه رمضان به خودسازی و ارتقای سلامت معنوی توجه کنند و از تغییراتی که در سبک زندگی در این ماه رخ می‌دهد حداکثر استفاده را ببرند.

وی افزود: برای خودسازی، توجه به ذکر، تلاوت و تدبر در قرآن، رکوع و سجود شبانه و خواندن قرآن در حال خوف و رجاء ضروری است. پزشکان نیز از فرصت‌هایی که تغییر سبک زندگی در ماه رمضان ایجاد می‌کند استفاده کنند و از موجبات این ماه نهایت استفاده را ببرند و در ارتباط با خدا رفتارهای عبادی را تقویت و ارتباط با خود را نیز با ارتقای حسنات اخلاقی بهبود بخشند.

عزیزی یادآور شد: بسیاری از مسلمانان به ویژه در کشورهای عربی، نیمی و یا تمام ماه رمضان را به‌ عنوان مرخصی سالانه خود استفاده می‌کنند و سعی دارند که این ماه مبارک را در مناطق مبارکه مانند مکه و مدینه و یا بارگاه‌های ملکوتی امامان شیعه به عبادت و دعا و توبه و تزکیه نفس بپردازند.

ارتقای سلامت معنوی در پزشک به ارتقای سلامت بیمار منجر می‌شود

این فوق تخصص غدد اظهار کرد: از مجموعه ارتقای بینش و نگرش ارتباط با خداوند و ارتباط با خود انسان، عملکرد پزشکان مسلمان در ماه مبارک رمضان و ارتباط آنها با بیماران بهبود پیدا می‌کند و در آن حالات معنوی ماه رمضان، ارائه خدمات برای حفظ، ارتقا و بهبود سلامت بیماران را به عنوان یک عبادت، بیشتر و بهتر احساس می‌کنند. با ارتقای حسنات اخلاقی که در ماه رمضان حاصل می‌شود، پزشک مسلمان عفو و بخشش، صبر و شکیبایی، عطا و سخاوت، تواضع و فروتنی، گفتار نرم و رفتار نیکو، کرامت نفس، مهربانی، مرحمت، مهرورزی و عطوفت بیشتری از خود نشان می‌دهد و مراقبت بیمار را برای رضای خداوند متعال انجام می‌دهد.

رئیس کمیته سلامت معنوی فرهنگستان علوم پزشکی تصریح کرد: دستیابی به سلامت معنوی جز ارتقای ارتباط با خدا، با وجود خویش و ارتباط با دیگران و محیط پیرامون خود نیست، همه این ابعاد هنگام روزه داری به بهترین وجه بهبود می‌یابد؛ به ویژه در مورد پزشکان که با تقویت وضعیت سلامتی افراد جامعه می‌توانند آنها را نیز برای عبادت و افزایش معنویت کمک کنند.