کد خبر: ۳۶۰۹۸۲۲

تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۹۶ - ۰۸:۵۵

حجت‌الاسلام صادقی پاسخ داد:

چرا به امیرالمومنین(ع) «حجت الله» می‌گویند

گروه اندیشه: حجت‌الاسلام صادقی با بیان این نکته که یکی از مهم‌ترین ابعاد شخصیت امیرالمومنین(ع) نگرش ایشان نسبت به توحید الهی است، در خصوص نحوه احتجاج خداوند به واسطه امیرالمومنین(ع) در روز قیامت توضیح داد.

حجت‌الاسلام حسین صادقی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) در ایام شهادت امیرالمومنین(ع) از عظمت شخصیت آن امام سخن گفت. صادقی با تأکید بر این نکته که سخن گفتن درباره موقعیت امیرالمومنین(ع) بسیار سخت است، اظهار کرد: از نظر فلسفی، ناقص نمی‌تواند کامل را درک بکند. محال است انسان ناقص بتواند درباره امیرالمومنین(ع) اظهار نظر بکند. امام خمینی با آن عظمت و جایگاه می‌گوید چه کسی می‌خواهد علی(ع) را بشناسد. عرفا با عرفانشان می‌خواهند علی(ع) را بشناسند؟! فلاسفه با فلسفه‌شان می‌خواهند ایشان را بشناسند؟! لذا امام خمینی(ره) می‌گوید بهتر است از این وادی بگذریم. لذا خود ایشان از این وادی می‌گذرد.

وی با اشاره به جایگاه امیرالمومنین(ع) در نظر پیروان سایر ادیان گفت: امیرالمومنین(ع) یک شخصیت جهانی است. یعنی برخی افراد که حتی خداوند را قبول ندارند، امیرالمومنین(ع) را قبول دارند. مثلا «شبلی شمیّل» که یک شخص مادی مسلک و ماتریالیست است می‌گوید: «انّ علی ‌‌بن ‌ابی‌طالب عظیم العظماء»، یعنی امیرالمومنین(ع) بزرگترین بزرگان است. در ادامه می‌گوید «در شرق و غرب عالم هیچ کسی نمونه‌ای مانند او پیدا نکرده و ایشان نسخه‌ای منحصر به فرد است.»

جرجی زیدان مسیحی ‌می‌گوید: «دنیا چه می‌شد اگر قوای خود را جمع می‌کردی و در هر زمان یک علی می‌آوردی.» حتی دشمنان علی(ع) و افرادی که میانه خوبی با ایشان نداشتند هم از امیرالمومنین(ع) تعریف می‌کردند. مثلا خلیفه دوم در فضیلت علی(ع) می‌گوید: «عقمت النساء ان یلدن علیاً»، یعنی زنان عقیم‌اند از این که مثل علی(ع) به دنیا بیاورند.

وی با اشاره به حرکت امیرالمونین(ع) در محور توحید، توضیح داد: ماه رمضان ماه توحید است. ما می‌توانیم از جنبه توحیدی به امیرالمومنین(ع) نگاه کنیم. امیرالمومنین(ع) غرق در خدا بود. لذا در یک سخنرانی‌هایی که حضرت داشتند، یک شخصی آمد از ایشان سوال کرد: آیا خدا را دیده‌ای؟ علی(ع) در جواب فرمودند: «ما کُنْتُ اَعْبُدُ رَبّا لَمْ أرَهُ»، یعنی من خدایی را که نبینم نمی‌پرستم.

وی افزود: در روایتی دیگر می‌فرمایند: «ما رَاَيْتُ شَيْئاً اِلاّ وَ رَاَيْتُ اللهَ قَبْلَهُ وَ بَعْدَهُ وَ مَعَهُ.» چه کسی می‌تواند چنین ادعایی در عالم بکند؟ کدام عارف چنین نگاهی دارد؟ می‌فرماید هیچ چیزی را ندیدم مگر این که خدا را قبل از آن، بعد از آن و همراه آن دیدم. لذا آیه «أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ (سوره 8 آیه 24): بدانيد كه خدا ميان آدمى و دلش حايل مى‏‌گردد» را علی(ع) فهمیده و در قلب خودش خدا را یافته است.

صادقی اضافه کرد: در دعال کمیل یک فراز عجیبی دارد: «صَبَرْتُ عَلى عَذابِكَ فَكَيْفَ اَصْبِرُ عَلى فِراقِكَ». شما یک دقیقه دستت را روی آتش نمی‌توانی نگه داری، آن هم آتش دنیا. علی(ع) خطاب به خداوند می‌فرماید من آن آتش آخرت را می‌توان تحمل بکنم اما فراق تو را نمی‌توانم تحمل کنم.

وی در ادامه خاطر نشان کرد:  لذا این بحث عرفانی علی بن ابی‌طالب(ع) خیلی بحث مهمی است. علی(ع) مظلوم تاریخ بود چون مردم «مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ» بودند. هوا پرستی، علی(ع) را تنها گذاشت. لذا‌ گفته‌اند «قُتِلَ عَلِیٌّ فِی مِحْرَابِ عِبَادَتِهِ لِشِدَّةَ عَدْلِهِ»، علی(ع) به خاطر عدلش به شهادت رسید. انسان‌های موحد عدالت را می‌پذیرند. انسان‌های خداباور عدل را می‌پذیرند. اما انسان هواپرست عدل را نمی‌پذیرد. عدل یعنی اعتدال.  یعنی این که شما بین خواسته هایت اعتدال برقرار بکنی. در بین خواسته‌های بشریت تعادل برقرار کنی. در عالم این همه ظلم و ستم می‌شود برای این است که مردم از خدا دور شده‌اند.

حجت‌الاسلام صادقی در توضیح این که چرا به امیرالمومنین(ع) لقب «حجت الله» داده شده است، گفت: متأسفانه برخی کلید واژه‌ها خیلی مظلومند. ما اینقدر واژگان زیبا داریم که چون زیاد به کار برده‌ایم معنای آن را درک نمی‌کنیم. ما چون در دریای معارف اهل بیت(ع) غرق هستیم این واژگان برای ما کلیشه شدند. یکی از این واژگان، حجت‌الله بودن است. حجت به چه معناست؟ حجت یعنی آن چیزی که خداوند می‌تواند به واسطه آن بر ما احتجاج کند و ما می‌توانیم به وسیله آن بر خدا احتجاج کنیم.

وی ادامه داد: آن دنیا خداوند بر ما احتجاج می‌کند. علی(ع) را نشان می‌دهد و می‌گوید علی(ع) معیار است. علی(ع) هم نفس داشت، علی(ع) هم در دنیا زندگی کرد، اما با این وجود دنیا را سه طلاقه کرد. حجیت دیگر امیرالمومنین(ع) در این است که ایشان واسطه فیض ماست. پس در عالم تکوین، خداوند تمام نعمات را به واسطه علی(ع) به ما عنایت کرده است. اما بیشترین تبلور واژه «حجت الله» در موضوع هدایت گری است. یعنی خداوند به واسطه ایشان هدایت را تمام کرده است.

وی افزود: این که خداوند خطاب به پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «لولا علی لما خلقتک» معنایش این است که اگر علی(ع) نبود اسلام کمال نمی‌یافت. لذا تجلی گاه آیه «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ» امیرالمومنین(ع) است. علی(ع) هدایت را در اختیار بشر گذاشت و اینها همه حجت است. خداوند حجت را بر ما تمام کرده است. ما هم به وسیله امیرالمومنین(ع) می‌توانیم به خداوند احتجاج ‌کنیم. یعنی به خداوند عرض ‌کنیم ما پیرو علی(ع) بودیم و محب علی(ع) بودیم.

وی در پایان خاطر نشان کرد: در خصوص آن روایت نورانی که می‌گوید «لولا فاطمه لما خلقتکما»، برخی به اشتباه تصور می‌کنند این آیه می‌خواهد بگوید حضرت زهرا(س) بالاتر از امیرالمومنین(ع) است. این تفکر غلط است. این حدیث می‌خواهد بگوید اگر حضرت فاطمه(س) نبود رسالت و امامت عقیم می‌ماند. حضرت زهرا(س) این مسیر را برای هدایت گری هموار کرد. حضرت زهرا(س) یک حجت است یعنی مسیری است برای ائمه بعد از خود. لذا خداوند با حضرت زهرا(س) بر ائمه احتجاج می‌کند.