کد خبر: ۳۶۱۸۱۱۲

تاریخ: ۲۱ تير ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۹

مؤلفه‌های انتخاب کتاب دینی کودک/از راهنمایی‌های والدین تا کودک انتخابگر

گروه ادب: انتخاب کتاب دینی برای کودک دارای مؤلفه‌های متعددی است که توجه به آن می‌تواند کودک را به کتاب علاقه‌مند کرده یا از مطالعه دور کند؛ کارشناسان این مؤلفه‌ها را برمی‌شمارند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، بررسی ادبیات کودکان در ایران نشان می‌دهد که اغلب خانواده‌های ایرانی ادبیات کودکان و کارکردهای آن را نمی‌شناسند؛ از این رو در هنگام گزینش کتاب برای کودکان گاهی به بدترین انتخاب‌ها دست می‌زنند که خود سبب بیزاری کودک از کتاب و مطالعه می‌شود؛ از این رو باید در انتخاب کتاب دقت کافی کرد و به صورت روشمند کتاب برای این گروه سنی انتخاب کرد.

گزینش روشمند کتاب از سوی والدین، دروازه‌های تخیل را به روی کودک باز می‌کند، به این معنی که همان اندازه که برای کودک داستان‌های فانتزی و تخیلی انتخاب می‌کنند، داستان‌های واقعی نیز برگزینند. در این راستا اظهارات کارشناسان این حوزه از نظر می‌گذرد؛

سبحانی‌نسب: آموزش غیرمستقیم در کتاب‌های کودک

حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا سبحانی‌نسب، ناشر برگزیده کتاب کودک و نوجوان درباره چگونگی انتخاب کتاب برای کودکان و نوجوانان می‌گوید: در بسیاری از اوقات برای خانواده‌ها که انتخابگران اصلی کتاب کودک هستند، اعتبار نام ناشر و نویسنده جایگزین ریزمعیارهایی نظیر محتوای کتاب، سطح کیفی آن، تصویرگری و ... شده است.

وی معتقد است: آموزش غیرمستقیم در کتاب‌های کودک و نوجوان کمتر شده و تصور می‌شود غیرمستقیم‌گویی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد، شاید این موضوع نیز حائز اهمیت باشد، اما در رابطه با مسائل دینی و قرآنی مستقیم‌گویی می‌تواند یکی از روش‌های مؤثر باشد؛ چراکه ممکن است این گروه سنی نتواند با معما و به صورت غیرمستقیم یک موضوع دینی و قرآنی را درک کند.

سبحانی‌نسب همچنین تصویرگری سطحی و نامفهوم کتاب‌های کودک را از آسیب‌های این حوزه دانسته و می‌گوید: در کتاب‌های کودک، تصویر بیش از متن و محتوا دارای اثرگذاری است و شاید نخستین ارتباط کودک با کتاب از طریق تصویر به‌وجود می‌آید؛ از این‌رو باید در تصویرگری‌ها به اندازه کافی دقت شود تا آسیبی به این گروه وارد نشود؛ چرا که این موضوع در کتاب‌های دینی حائز اهمیت است و تصویرگری‌های غیرحرفه‌ای ممکن است موجب انحراف در باورهای دینی کودک شود.

علوی‌فرد: سه روش انتخاب کتاب کودک

یحیی علوی‌فرد، نیز نویسنده و شاعر کودک و نوجوان است، وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه برای انتخاب کتاب کودک چه توصیه‌ای دارید، بیان می‌کند: از سه طریق می‌توان به انتخاب و خرید کتاب کودک دست زد، یکی از این راه‌ها از طریق کارشناسان این حوزه است، راه دوم از طریق ناشران برگزیده کتاب کودک و نوجوان و راه سوم از طریق نویسندگان برجسته و خوب است.

وی مهم‌ترین رسالت و هدف از چاپ کتاب کودک را علاقه‌مند کردن این گروه سنی به کتاب و کتابخوانی می‌داند و می‌افزاید: نویسندگان کتابی باید بنویسند و ناشران کتابی چاپ کنند که کودک را به کتاب علاقه‌مند کند؛ چرا که قرار است کتاب با همه ابزارهای اینترنتی، موبایل و ... رقابت کند؛ از این رو باید از عنصر جذابیت برخوردار باشد.

این نویسنده ارتباط میان ناشر، نویسنده و مخاطب کودک و نوجوان را در این زمینه مؤثر دانسته و معتقد است؛ این موضوع اهمیت زیادی دارد و در این راستا به یک نهادی نیازمندیم تا ارتباط میان این سه را تقویت کند؛ چراکه زاویه دیدها بین نویسنده و ناشر و توزیع‌کننده گاهی 180 درجه است و تفاوت‌های بسیاری با هم دارند. نویسنده‌ای که 30 سال سابقه نویسندگی دارد و ناشری که قدرت پخش بالایی دارد، اهمیتی به ایده‌های نویسنده نمی‌دهد. متأسفانه کتاب در ایران، دست پخشی‌ها است و آنها هستند که به ناشران به‌ویژه ناشران سودجو خط می‌دهند. البته ناشران خوبی هم هستند که مخاطب برای آنها اهمیت دارد.

حیدری‌ابهری: کودک در انتخاب کتاب مشارکت داده شود

حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا حیدری‌ابهری که نویسنده باسابقه در حوزه کتاب‌های کودک و نوجوان است، درباره شاخص‌های انتخاب کتاب برای کودکان اظهار می‌کند: ما باید برای انتخاب کتاب کودک با وی همراه باشیم و اجازه دهیم کودک در انتخاب کتاب مشارکت کند؛ چراکه آنها باید در فضای کتاب باشند و از راهنمایی‌های والدین برخوردار شوند، تکروی در انتخاب کتاب، ممکن است آنها را از کتاب دور کند.

وی ادامه می‌دهد: وقتی کودک، یک کتاب را براساس تصویر آن انتخاب می‌کند، یعنی نسبت به آن تصویر شناخت دارد و آن را در کارتون‌ها و تلویزیون دیده است، به عنوان مثال اگر از روی تصویر باب اسفنجی یا بن تن یک کتاب را انتخاب می‌کند، این انتخاب نتیجه تبلیغ جهانی است. در حالی که شخصیت‌های کارتونی ایرانی نیز وجود دارد اما به دلیل نبود تبلیغات جذاب، جایگاهی در میان انتخاب‌های کودک ندارد.