کد خبر: ۳۶۳۰۰۶۵

تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ - ۰۹:۰۶

گزارش ایکنا از هشتاد و پنجمین جلسه مجمع مشورتی شورای توسعه؛

تشریح آیین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی/ انتقادات و پاسخ‌ها

گروه فعالیت‌های قرآنی: در هشتاد و پنجمین جلسه مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی، آیین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی برای دریافت تسهیلات تشریح شد و در ادامه فعالیت‌های این بنیاد به اطلاع اعضا رسید.

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، هشتاد و پنجمین جلسه مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی عصر روز گذشته، 22 مردادماه و به میزبانی بنیاد ملی نخبگان با حضور اعضای این مجمع و ریاست حجت الاسلام والمسلمین حمید محمدی، دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی برگزار شد.
در ابتدای این جلسه پیش از دستور مطرح شد که براساس آن در مورد برنامه‌های قرآنی وزرای پیشنهادی دولت دوازدهم به خصوص وزرای آموزشی و فرهنگی آن بحث و تبادل نظر شد.
در این بخش مقرر شد طی نامه‌ای مطالبات جامعه قرآنی از وزرای پیشنهادی دولت به اطلاع کمیسیون آموزش و کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ارائه شود. این نامه با رویکرد توجه و تمرکز بر اجراسازی اسناد سه گانه راهبردی توسعه فرهنگ قرآنی تنظیم شد و به امضای اعضای حاضر در جلسه رسید.
در ادامه این جلسه از طرف یکی از اعضا پیشنهاد شد تا با مشارکت و پشتیبانی برخی از اعضای حاضر در جلسه محفل قرآنی بزرگداشت شهید مدافع حرم «محسن حججی» در روز پنج شنبه هفته جاری در شهر نجف آباد برگزار شود. همچنین مقرر شد تا در این جلسه هیئتی از سوی شورای توسعه فرهنگ قرآنی در این محفل و در منزل آن شهید حضور داشته باشد.
در بخش دیگری از این جلسه، اولین دستور که ارائه گزارشی از فعالیت‌های صورت گرفته توسط بنیاد ملی نخبگان برای نخبگان قرآنی کشور بود، مطرح شد.
در این بخش ابتدا آریا الستی، معاون فرهنگی بنیاد ملی نخبگان طی سخنانی با اشاره به تاریخچه شکل‌گیری بنیاد ملی نخبگان، گفت: تأسیس این بنیاد طی سال‌های 83 و 84 به فرمان مستقیم مقام معظم رهبری آغاز شد و نهایتاً در سال 85 اساسنامه بنیاد در شورای عالی انقلاب تصویب شد و با انتخاب رئیس به صورت هیئت امنایی آغاز به کار کرد.
وی افزود: بعد از گذشت چهار سال در سال 1389 در جلسه بسیار مهمی که روسای سه قوه و تعدادی از اعضای هیئت دولت و شورای عالی انقلاب فرهنگی و نمایندگان مجلس در محضر مقام معظم رهبری بودند، معظم له مطالبی در مورد نخبگان بیان کردند و در نهایت دستور دیگری مبنی بر تدوین یک سند راهبردی در حوزه نخبگان را صادر فرمودند.
الستی بیان کرد: از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه تدوین اولیه بر عهده بنیاد سپرده شد، بنیاد نیز با استفاده از روش‌های علمی و با تبادل خود نخبگان و اندیشمندان توانست در طی یک سال متن اولیه سند را آماده کند و آن را به شورای عالی ارسال کنیم. شورای عالی هم به دلیل اهمیت زیاد موضوع شش ماه اول سال 91 را به بررسی این سند اختصاص داد و نهایتاً در مهرماه همان سال به تصویب رسید و در آبان ماه هم از طریق رئیس جمهور به تمامی دستگاه‌ها ابلاغ شد. این متن، سند راهبردی کشور در امور نخبگان است.
معاون فرهنگی بنیاد ملی نخبگان خاطرنشان کرد: در این سند همه ابعاد کاری، حرفه‌ای، معنوی و حمایت‌های پشتیبانی معنوی و مادی مدنظر قرار گرفته است. برعکس آنچه که تصور می‌شود، حوزه مسئولیت این سند و بنیاد ملی نخبگان تنها نخبگان علمی و فناوری نیستند، بلکه نخبگان مدیریتی، فرهنگی، هنری، ادبی و از جمله قرآنی و ... را شامل می‌شود. به همین دلیل با استفاده از رویکردهای سند موفق شدیم که آئین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی را تدوین و آن را به تصویب برسانیم.
الستی با اشاره به اینکه تدوین این آئین‌نامه گام مهمی بود، گفت: در این سند اولین اقدام ترویج فرهنگ انس با قرآن، معارف عترت و اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی در بین اجتماع نخبگانی به منظور ارتقاء بینش دینی و ... در خدمت به جامعه بوده است. این بند بسیار مهمی است، همین موضوعی بود که بنیاد را بر این داشت تا به مجموعه‌های قرآنی نزدیک شود و با این همکاری اقدامات ملی صورت بگیرد. در راس این نهادها نیز شورای توسعه فرهنگ قرآنی بود.
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به اینکه اولین ثمره این حضور تدوین آیین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی به صورت تخصصی و مناسب بود، گفت: نکته دیگر این است که تسهیلاتی که برای برگزیدگان و نخبگان قرآنی طراحی شد، با همفکری شورای توسعه بود. این تسهیلات به نوعی طراحی شد که از ظرفیت سرآمدان قرآنی برای ترویج فرهنگ انس با قرآن در بین سایر نخبگان استفاده شود.
در ادامه این جلسه منصور انبیاء، مدیرکل برنامه‌ریزی فرهنگی بنیاد ملی نخبگان به تشریح آیین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی و نیز شاخص‌هایی که برای انتخاب این نخبگان به عنوان «سرآمد» و «مستعد قرآنی» طراحی شده است، پرداخت.
وی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین ماموریت بنیاد ملی نخبگان، شناسایی، جذب، حمایت مادی و معنوی از مستعدان برتر و نخبگان کشور است، گفت: هر حمایتی که بنیاد ملی نخبگان نسبت به این جمع انجام می‌دهد، در قالب آیین‌نامه‌ای است که در بنیاد به تصویب می‌رسد. آیین‌نامه‌های مختلفی تاکنون در بنیاد تصویب شده است که یکی از آیین‌نامه‌ها شناسایی و پشتیبانی از برگزیدگان قرآنی است.

انبیاء با اشاره به اینکه در حال حاضر نسل سوم آیین‌نامه را در اختیار داریم، افزود: ابتدا در سال 88 آیین‌نامه‌ای با عنوان آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از افرادی که در مسابقات قرآن حائز رتبه می‌شدند تهیه شد، در ادامه در سال 92 آیین نامه شناسایی و پشتیبانی از برگزیدگان فعالیت‌های قرآنی تهیه شد و آیین‌نامه اخیر نیز آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از برگزیدگان قرآنی است.
انبیاء با تأکید بر اینکه اولین آیین‌نامه محصولی نداشت، اذعان کرد: آیین نامه آن تصویب شد، اما شیوه‌نامه آن معطل ماند، تا اینکه در سال 92 آیین‌نامه و شیوه‌نامه تصویب شد که چندان اجرایی نشد، این شیوه نامه اصلاحاتی به خود دید تا اینکه در سال 94 این آیین نامه دچار تغییرات اساسی شده و بسیاری از موارد آن تغییر کرده است و در خردادماه سال 94 آیین نامه که در حال حاضر در دست اجرا هست تصویب شده و شیوه‌نامه مرتبط با آن نیز در تیرماه سال 95 تهیه شده است.
وی در ادامه به تشریح این آیین نامه پرداخت و تصریح کرد: این آیین‌نامه دارای مقدمه و مواد و بندهای مختلف است. ضمن اینکه در آن شاخص ها نیز مشخص شده است و گفته شده برگزیدگان قرآنی براساس شاخص‌ها در دو رده «سرآمد قرآنی» و «مستعد برتر قرآنی» مشخص خواهد شد. همچنین شورایی برای شناسایی برگزیدگان قرآنی نیز در آیین نامه در نظر گرفته شده است که پنج نفر شخصیت های حقوقی بوده و دو نفر نیز شخصیت حقیقی صاحب نظر هستند که عبارت از «حجت الاسلام محمد حاج ابوالقاسم» و «محمدحسین سعیدیان» هستند. در این فرآیند کسانی که قرار دارند شاید دو یا سه درصد مصداق نخبه قرآنی باشند و سایر افراد مستعد برتر خواهند بود.
مدیرکل برنامه‌ریزی فرهنگی بنیاد ملی نخبگان در پایان بیان کرد: در ماده یک این آیین نامه به دریافت حداقل 150 تا 250 امتیاز برای مستعدان برتر و سرآمدان قرآنی ضروری است و همچنین دارا بودن حداکثر 35 سال برای مستعدان برتر و حداقل 35 سال برای سرآمدان قرآنی ضروری است. همچنین برگزیدگان پس از گذشت هفت سال می‌توانند مجدد در فرایند ارزیابی شرکت کنند.
در ادامه این جلسه عباس سلیمی، از اعضای شورای توسعه فرهنگ قرآنی و مجمع مشورتی این شورا طی سخنانی با تأکید بر اینکه حرکت بنیاد ملی نخبگان از این لحاظ که تکریم قرآنیان به معنای تکریم خود قرآن است، ارج می‌نهم، افزود: زمانی که پیامبر اکرم(ص) می‌‌فرماید «فَمَنْ وَقَّرَ الْقُرْآنَ فَقَدْ وَقَّرَ»، هر کدام از ما حرکتی در جهت تکریم قرآنیان انجام دهیم در واقع در جهت تعظیم خداوند و شعائر الهی هست.
این عضو شورای توسعه فرهنگ قرآنی تصریح کرد: اینکه گفته شد در فراخوان مجدد تعدادی از نخبگان ثبت نام کرده‌اند و تعدادی مراجعه نکرده‌اند، بخشی از این به علت این است که اقدام قبل اقدام موثری نبوده است و برخی از این افراد از عملکرد گذشته ناراحت شده‌اند، فرهنگی هم نبوده است که تماسی گرفته شود و ضمن عذرخواهی دعوت مجدد به عمل آید.
در بخش دیگری از این جلسه سیدعلی سرابی، قائم مقام شورای عالی قرآن و از اعضای مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی در سخنانی به برخی ایرادات وارده به آیین نامه شناسایی برگزیدگان قرآنی پرداخت و گفت: حدود 10 سال قبل که بحث نخبگان مطرح بود برخی می گفتند این طرحی که اجرا می‌شود، بیشتر ناظر بر افراد فنی و ... است و شامل نخبگان قرآنی نمی‌شود، اما در این آیین‌نامه جایگاه خوبی برای فعالان قرآنی دیده شده است.
وی افزود: سندی که تهیه شده است، سند خوبی است و نکات دقیق دارد ضمن اینکه تک بعدی نیست و برای ارتقاء افراد پیش بینی شده است.
سرابی در ادامه به برخی نکاتی که قابل ارائه در زمینه آیین‌نامه است پرداخت و اظهار کرد: در مورد سن افراد در این آیین‌نامه صحبت شده است و حداکثر و حداقل 35 سال در نظر گرفته شده است، ما بسیاری از نخبگان را داریم که یا کمتر از این رقم هستند که رتبه‌های جهانی کسب می‌کنند، ضمن اینکه قاریانی نیز هستند که بالاتر از این سن دارند و به مدارجی می‌رسند. بنابر این در مورد این بند باید تاملاتی صورت بگیرد.

قائم مقام شورای عالی قرآن با اشاره به اینکه تجدیدنظر هفت ساله در نظر گرفته شده طولانی است و این دوره باید دو یا سه ساله باشد، گفت: ما در شورای توسعه و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اینکه راه شناسایی نخبگان و ظهور و بروز نخبگی در این حوزه منحصر در مسابقات نباشد، راهکار دیگری برای شناسایی و ارتقاء نخبگان در نظر گرفتم و آن بحث اعطای مدرک به حفاظ و قراء قرآن کریم بود. در آیین نامه بنیاد نخبگان هم این موضوع دیده شده است. این ارزیابی‌ها به حدی دقیق و گسترده است که نتایج حاصل از آن از نتایج مسابقات اطمینان‌آورتر است. در حالی که در آیین نامه بنیاد ملی نخبگان امتیاز کمتری نسبت به مسابقات در این موارد در نظر گرفته شده است که این متناسب با زحمتی که نخبگان متحمل شده‌اند، نیست.
سرابی در پایان اذعان کرد: امتیازات در نظر گرفته شده در بخش‌های مختلف با هم تناسب ندارند به عنوان مثال برای کارهای پژوهشی یا ترجمه پنج امتیاز در نظر گرفته شده، برای مسابقات ایران و مالزی 100 امتیاز و مسابقات بین‌المللی دیگر 30 امتیاز در نظر گرفته شده است. ضمن اینکه برای دیگر آواها همچون اذان و دعا و ... تمهیدی اندیشیده نشده است.
همچنین در ادامه حجت الاسلام شاهسونی، مدیر موسسه قرآنی بیت الاحزان حضرت زهرا(س) نیز در سخنان کوتاهی با اشاره به اینکه به نظر می‌رسد در آیین‌نامه شناسایی نخبگان قرآنی تنها به بحث حفظ و قرائت قرآن کریم نگاه شده است، گفت: به نظر می آید هر چند در متن شیوه نامه به رشته‌های دیگر اشاره شده است، اما بیشتر تمرکز بر حفظ و قرائت است و بحث تفسیر، تدبر و هنرمندان و مدیران فعالیت‌های قرآنی کمرنگ دیده شده است. البته بحث‌های دیگر نیز در نظر گرفته شده است، اما به نسبت حفظ و قرائت بسیار کم رنگ است.
در ادامه آریا الستی، معاون فرهنگی بنیاد ملی نخبگان در پاسخ به برخی انتقادات وارده توسط اعضای جلسه، با اشاره به اینکه کل بودجه بنیاد ملی نخبگان 47 میلیارد تومان است، گفت: اتفاقا در بحث تسهیلات نگاه ویژه‌ای به نخبگان قرآنی شده است، در حال حاضر بالاترین جایزه علمی بنیاد ملی نخبگان «جایزه علامه طباطبایی» است که تسهیلات آن برابر با تسهیلات سرآمدان قرآنی است. بنابر این در این بخش توجه مطلوبی نسبت به سایر بخش‌ها صورت گرفته است. در هیچ یک از تسهیلات بنیاد به هیچ فردی اجازه دو بار استفاده از تسهیلات داده نمی‌شود، اما این استثنا برای بحث قرآن در نظر گرفته شده است، مثلاً گر یک فعال قرآنی در 22 سالگی مستعد برتر شد در 29 سالگی و در صورت کسب امتیازات جدید می‌تواند مجدد به عنوان مستعد برتر قرآنی انتخاب شود.
وی در پایان در مورد اشکالات مربوط به آیین‌نامه اول خاطرنشان کرد: آیین‌نامه اول که طراحی شد به علت اینکه اشکالاتی داشت و خود قرآنی‌ها اعتراض کرده بودند، متوقف شد و در ادامه تغییر شیوه‌نامه چهار سال طول کشید. پیشنهاد من این است که این آیین‌نامه اجرا و در ادامه پیشنهادات در ادامه و در حین اجرا به آن اضافه شود.
در ادامه رحیم خاکی، قاری بین المللی کشورمان و از اعضای مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی در سخنان کوتاهی با اشاره به اینکه جزء اولین نفراتی بوده است که از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان استفاده کرده است، گفت: در زمینه تسهیلاتی که در زمینه وام در نظر گرفته شده است چندان مطلوب نبود. این وام باید یک منطقی داشته باشد. این تسهیلات یا باید کلاً برداشته شود یا شرایط بهتر شود. دو رئیس جمهور قول ضمنی دادند که درصد وام را به هفت درصد برسانند اما این کار صورت نگرفت.
در بخش دیگری از این جلسه محمدحسین فریدونی، از اعضای مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی با اشاره به اینکه راه‌های متعددی وجود دارد که می‌توان به جای وام با سود بالا وام قرض الحسنه دریافت شود، گفت: در این سال‌ها که بحث امتیازات مطرح شد برخی مواقع احساس شد موردی برخورد شده است. به اعتقاد من باید برای ورودی‌ها دقت شود تا مشکلاتی که در مسئله خادمان قرآن ایجاد شده است در این موضوع به وجود نیاید.
فریدونی افزود: ورود به حوزه هنر و ... باید با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد تا همانگونه که گفتم مشکلات خادمان قرآن برای این طرح به وجود نیاید.
محمد انجم‌شعاع، معاون هماهنگی و نظارت راهبردی شورای توسعه فرهنگ قرآنی نیز در این جلسه به ارائه پیشنهاداتی پرداخت و گفت: پیشنهاد من این است که کارگروهی مصوب شود تا بندهایی که در موارد تخصصی وجود دارد مورد بررسی قرار گیرد. همچنین پیشنهاد می‌شود آیین‌نامه ترمیم شود؛ چرا که این نیاز احساس می شود. همچنین در خصوص برجسته کردن یکی از اساتید که در قید حیات نیستند نیز تصمیماتی اتخاذ شود، یکی از اساتید بزرگ قرآنی که قرآنی‌ها به آنها افتخار می‌کنند، مورد توجه قرار گیرد.
در پایان این جلسه، منصور انبیاء، مدیرکل برنامه‌ریزی فرهنگی بنیاد ملی نخبگان با تأکید بر اینکه این را قبول داریم که باید ما به نخبگان مراجعه کنیم، گفت: در برخی موارد این کار صورت گرفته است، در ماده هفت آیین‌نامه که گفته است تا پایان سال 96 اصلاحات در آن صورت بگیرد به برخی از موارد مطرح شده پاسخ خواهد داد. بنابر این این شیوه‌نامه به صورت آزمایشی اجرا می‌شود.
وی با اشاره به اینکه به حمایت و کمک اعضا برای اجرای این آیین نامه نیاز داریم، گفت: به این کمک نیاز خواهیم داشت تا بتوانیم تا پایان سال تعداد قابل توجهی از نخبگان قرآنی را شناسایی کنیم و با احترام مورد حمایت قرار دهیم. روز اول که به بنیاد آمدم نگاه کردم و متوجه شدم سند در عین کم حجم بودن اما عمیق است.
در پایان قرار شد تا جلسه آینده مجمع مشورتی شورای توسعه فرهنگ قرآنی در شهریورماه به میزبانی شورای عالی قرآن برگزار شود.
گزارش تصویری را اینجا ببینید.