کد خبر: ۳۶۳۶۹۹۵

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۳۹۶ - ۰۸:۴۹

علیرضا صدرا عنوان کرد:

دیپلماسی عمومی؛ زمینه‌ساز تحقق تمدن نوین اسلامی

گروه سیاسی: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران از جمله کارهایی که دولت می‌تواند برای مقابله با جنگ نرم انجام دهد را تقویت دیپلماسی‌ عمومی دانست و تأکید کرد: دولت در این حوزه باید به شخصیت‌های فرهیخته جامعه، اساتید دانشگاه و رسانه‌ها توجه بیشتری داشته باشد، اگر ما بخواهیم در حوزه تمدن‌سازی نوین اسلامی موفق باشیم باید این مفاهیم را مهم انگاریم و بر روی آن‌ها تدبر کنیم.

علیرضا صدرا، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، درباره تشدید تبلیغات ایران‌هراسانه دشمنان نظام اسلامی ایران در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ و اهمیت یافتن حوزه دیپلماسی‌عمومی کشور با هدف خنثی‌ساختن این تبلیغات سوء گفت: جامعه سه بخش دارد؛ بخش اقتصادی که آسایش جسمانی را تأمین می‌نماید، بخش سیاسی که تدبیر می‌کند تا امنیت، تعادل و توازن را برقرار کند و بخش فرهنگی بسترساز تعالی معنوی و اخلاقی در جامعه است.

فرهنگ از اقتصاد و سیاست تأثیر می‌پذیرد

وی ادامه داد: این سه مورد به عنوان سه اصول اساسی و جدایی‌ناپذیر در یک جامعه به شمار می‌آیند و مانند یک مثلث که سه وجه آن‌را تشکیل می‌هند، هستند. یعنی اقتصاد هم در فرهنگ و سیاست تأثیر دارد و از آن‌ها تأثیر می‌پذیرد. همچنین فرهنگ هم بر اقتصاد، سیاست تأثیرگذار و تأثیر‌پذیر است.

صدرا تأکید کرد: در جامعه‌ای که فقر، شکاف، ناامنی، سلطه و استبداد هست، نمی‌توانیم از فرهنگ، اخلاق، فضیلت و دیپلماسی‌فرهنگی صحبت کنیم اما در جامعه‌ای که توسعه، آسایش نسبی، تدبیر و امنیت برقرار شده یاشد، می‌توانیم از فرهنگ، اخلاق و فضیلت سخن بگوییم.

وی تأکید کرد: ما فرهنگ اخلاقی، فرهنگ سیاسی و فرهنگ اقتصادی را مشاهده می‌کنیم همان‌طور که اقتصاد فرهنگی و سیاست فرهنگی وجود دارند. باید بین اقتصاد فرهنگی و سیاست فرهنگی تفاوت قایل شویم.

دستاوردهای کار فرهنگی در پیام و محتوای آن نهفته است

هیئت علمی دانشگاه تهران افزود: در حوزه فرهنگی، پیام و محتوای کار فرهنگی مهم است. اگر در ظاهر کار فرهنگی انجام دهیم اما معنویت و اخلاقیات با آن عجین نباشد، نمی‌توانیم ادعا کنیم که کار فرهنگی انجام داده‌ایم و بنابراین نباید توقع ارتقای معنویت و اخلاق متعالی در جامعه را داشته باشیم.

کارشناس مسایل سیاسی یادآور شد: دولت در تمامی بخش‌ها مانند بخش اقتصادی و سیاسی، باید فرهنگ مقاومت را نهادینه کند، همان‌طورکه مقام معظم رهبری در بخش اقتصادی تأکیدشان بر اقتصاد مقاومتی است؛ چرا که خود اقتصاد مقاومتی به نوعی فرهنگ‌ساز واژه مقاومت در بطن جامعه است.

کارشناس مسائل داخلی تأکید کرد: اگر بخواهیم در حوزه دیپلماسی و تعاملات فرهنگی با سایر ملت‌ها موفق باشیم و بتوانیم اقدامات ایران‌هراسانه دشمنان را در قالب جنگ نرم خنثی کنیم باید به دنبال تثبیت فرهنگ مقاومت و درون‌زا باشیم و در کنار آن، نگاهی به برون‌گرایی و ابتکار فرهنگی هم بیاندازیم.

وی تصریح کرد: خودباوری و تکیه بر فرهنگ خویش نشانه فضیلت ماست اما در مقابل، غرور و خودباختگی از آفات تعالی فرهنگی و تعاملات فرهنگی ما با سایر ملل است و ضد فرهنگ به شمار می‌آیند. بنابراین اگر فرهنگ ما درون‌زا و مولد باشد می‌توانیم بگوییم که دارای فضیلت فرهنگی هستیم.

تثبیت فرهنگ صداقت و خیرخواهی در جامعه از عوامل کارآمدی دیپلماسی عمومی

صدرا گفت: فرهنگ فقط برای پستوها نیست، بلکه باید تلاش کنیم تا فرهنگ صداقت، اعتماد و خیرخواهی را در جامعه رواج دهیم و نتیجه خیرخواهی و صداقت، نهادینه‌سازی فرهنگ خداخواهی در میان اقشار مردم است.

استاد دانشگاه افزود: انتظار ما از دولت این است، به فرهنگ مقاومت و فرهنگ سیاست مقاومتی در تمامی حوزه‌ها توجه بیشتری داشته باشد چون منجر به تقویت روحیه درون‌زایی ما در حوزه فرهنگی می‌گردد و به ملت، خود باوری و اعتماد به نفس را تزریق می‌کند. چون وقتی خودمان را باور کردیم، خدا را باور خواهیم کرد که روايت مشهورى از حضرت على عليه‌السلام است كه می‌فرمایند: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»؛ «هر كه خود را شناخت، خداى خويش را شناخته است».

توسعه اقتصادی و سیاسی در جهت تعالی فرهنگی، ضرورت دارد

علیرضا صدرا درباره توازن میان توسعه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی گفت: بعضی از دولت‌ها وقتی روی کار می‌آیند اولویت را به توسعه سیاسی، توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی می‌دهند اما واقعیت امر این است که اگر ما می‌خواهیم در حوزه فرهنگ و تعاملات فرهنگی موق باشیم و بتوانیم به الگوی فرهنگی در منطقه تبدیل شویم که به تبع آن، هجمه‌های فرهنگی خنثی خواهند شد، دولت باید در جهت توسعه اقتصادی توأمان با توسعه سیاسی در جهت تعالی فرهنگی، معنوی و اخلاقی قدم بردارد. در ثانی باید در نظر داشته باشد که فرهنگ جنبه سخت‌افزاری و یا نرم‌افزاری ندارد بلکه فرهنگ اساساً علت فاعلی و علت غایی است. مثلاً سرمایه‌گذاری در حوزه نشر و نمایشگاه‌های کتاب، شاید برای اقتصاد، جنبه ابزاری و سوددهی اقتصادی داشته باشد اما اگر در حوزه نشر کتابی چاپ شود که حامل پیامی برای جامعه باشد، قطعاً برای فرهنگ ما در حوزه‌ تعالی و تعاملات فرهنگی مفید خواهد بود.

وی افزود: دشمنان ما اگر تاکنون توانسته‌اند در حوزه جنگ نرم و تهاجم فرهنگی علیه کشورمان، صاحب دستاوردهایی شوند به دلیل ضعف ساختارهای اقتصادی ما بوده است. وقتی ما در داخل دارای ضعف اقتصادی و ضعف کارآمدی تولید و اشتغال هستیم بی‌تردید حوزه‌های فرهنگی ما در مقابل تبلیغات دشمنان آسیب‌پذیر خواهند بود. چون کار فرهنگی در داخل نیازمند اقتصادی پویا و نسبتاً کارآمد است و تا زمانی‌که اقتصاد ضعیف و ناکارآمدی داشته باشیم نباید توقع فعالیت موثر و قوی از حوزه‌های فرهنگی و نهادهای فرهنگ داشته باشیم.

کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: یکی دیگر از عوامل آسیب‌ساز دیپلماسی ‌فرهنگی و در کل نهادینه‌سازی فرهنگ مقاومت در داخل، جدل‌ها و تخریب‌های سیاسی بین جناح‌هاست. در واقع جناح‌ها به جای این‌که در حوزه‌های فرهنگی، خودباوری، جهاد، فداکاری و انقلاب برنامه ارائه دهند، فقط یک‌دیگر را تخریب می‌کنند که ضعف ساختارهای فرهنگی در کشور را با خود همراه خواهد داشت. اگر این مفاهیمی که من ذکر کردم در داخل کشور یعنی در میان مردم و در خود دولت اشاعه یابد تمامی تبلیغات سوء دشمنان علیه کشور و نظام خنثی خواهند شد.

هیئت علمی دانشگاه تهران یادآور شد: دولت باید ضعف‌ها و قوت‌های فرهنگی ما را به افکار عمومی یادآوری کند تا بتواند فرهنگ داخلی را ایمن سازد. مثلاً در حوزه امنیتی ما امنیت کارآمدی داریم و دولت توانسته امنیت را تأمین کند و اگر دولت به حوزه فرهنگ توجه بیشتری همانند بخش امنیتی کند، فرهنگ غالب خواهیم بود نه فرهنگ مغلوب و در این‌صورت می‌توانیم جلوی هر ضد فرهنگ و ضدتبلیغی را بگیریم.

وی در پایان افزود: یکی دیگر از کارهایی که دولت می‌تواند برای مقابله با جنگ نرم انجام دهد، تقویت دیپلماسی‌ عمومی است که دولت در این حوزه باید به شخصیت‌های فرهیخته جامعه، اساتید دانشگاه و رسانه‌ها توجه بیشتری داشته باشد و در آخر اگر ما بخواهیم در حوزه تمدن‌سازی نوین اسلامی موفق باشیم باید این مفاهیم را مهم انگاریم و بر روی آن‌ها تدبر کنیم چون فرهنگ ما باید از طریق قلب‌ها وارد شود.