کد خبر: ۳۶۴۸۸۵۲

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۰۸:۵۴

ایکنا گزارش می‌دهد؛

تفسیر «بُستی»؛ گنجینه ارزشمند اسکندریه

گروه بین‌الملل: نسخه نفیس دست‌نویسی از تفسیر قرآن «بُستی»(قرن چهارم هجری) در کتابخانه شهر «اسکندریه» مصر نگه‌داری می‌شود که در کنار سایر نسخ خطی، از گنجینه‌های ارزشمند این کتابخانه به شمار می‌رود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)؛ تفسیر قرآن «بُستی»، از جمله نسخه‌های دست‌نویسی است که درآغاز نقطه‌گذاری حروف عربی و به خط کوفی نگارش شده‌ است.

«تفسیر بُستی» به تفسیر قرآن براساس گفته‌های پیامبر اسلام(ص) گفته می‌شود که جنس این نسخه خطی از الیاف پنبه است؛ چرا که در آن زمان، صنعت کاغذ و نگارش روی کاغذ یا چوب، در دسترس نبوده است.

تفسیر قرآن براساس گفته‌های پیامبر اسلام(ص) که در اصطلاح به آن «تفسیر مأثور» گفته ‌می‌شود مشتمل بر اخبار و احادیثی است که از اقوال و افعال پیامبر درباره آیات قرآن کریم صادر شده است. از جمله تفاسیر شناخته‌شده متقدم، می‌توان به «تفسیر علی بن ابراهیم»، «تفسیر عیاشی»، «تفسیر فرات کوفی» و «تفسیر ابن ابی حاتم رازی» اشاره کرد.

«سلمی وحید»، راهنمای موزه نسخ خطی کتابخانه اسکندریه در خصوص این تفسیر به kolakhbark.net گفته است: نسخه خطی «بُستی» که تاریخ نگارش آن به قرن 10 میلادی(قرن چهارم قمری) باز می‌گردد، همزمان با آغاز نقطه‌گذاری حروف عربی و گسترش خط کوفی کتابت شده‌ است.

وی افزود: روایت‌های متعددی درباره نقطه‌گذاری حروف عربی مطرح است اما تسهیل قرائت قرآن برای غیرعرب‌‌زبان‌ها از مهم‌ترین دلایل در این زمینه به‌شمار می‌رود.

در بخش «اسلامیات»، «یهودیات» و «مسیحیان» موزه کتابخانه اسکندریه، مجموعه زیادی از کتب و نسخه‌های خطی نگه‌داری می‌شود و کوچکترین نسخه قرآن و انجیل، نسخ خطی مینیاتوری اهدایی کتابخانه ملی روسیه به کتابخانه اسکندریه از دیگر آثار این موزه به شمار می‌آید.

نسخ خطی قرآنی متعلق به قرن‌های 16 و 17 میلادی که نشان‌دهنده چگونگی تزئین این نسخ با آب‌ طلا و سنگ‌های قیمتی است و همچنین، نسخه‌هایی از انجیل، از دیگر آثاری است که در این موزه نگه‌داری می‌شود که معروف‌ترین انجیل این مجموعه، نسخه‌ای مطابق با اصل از اولین انجیل یوهانس گوتنبرگ(زرگر آلمانی و اولین مخترع ماشین چاپ در اروپا) است.

کتابخانه اسکندریه مصر نام کتابخانه‌ای قدیمی در شهر اسکندریه مصر است و یکی از مهمترین کتابخانه دوران باستان به شمار می‌رود. موزه کتابخانه اسکندریه مصر در سال 2002 میلادی به فرمان رئیس جمهور وقت این کشور و با هدف نگهداری از نسخه‌های نفیس خطی و به منظور احیا و زنده نمودن یاد کتابخانه اسکندریه عهد باستان بازسازی شده است.

یادآور می‌شود، تفسیر بُستی از تألیفات «علي بن محمد بن الحسين بن يوسف بن محمد بن عبد العزيز البُسْتي» معروف به ابوالفتح از شاعران سده چهارم قمری است. زادگاه وی شهر بُست سیستان است. وی به دلیل تسلط بر زبان عربی، دو دیوان شعری از خود برجای گذاشته‌ است. مهم‌ترین قصیده برجای مانده از وی که نسخه خطی آن نیز در دانشگاه ام‌القری نگه‌داری می‌شود، به «عنوان الحِکم» شهرت دارد.

همچنین، حروف عربی تا نیمه اول قرن اول هجری بدون نقطه نگارش می‌شد و نخستین بار توسط «يحيي بن يعمر» قاضي خراسان و «نصربن عاصم» كه هر دو شاگرد ابوالاسود دئلی(از شاگردان مکتب امام علی(ع)) بودند، نقطه‌گذاری و حرکت‌گذاری شد/.

گزارش از: محمد باعزم