کد خبر: ۳۶۵۸۴۸۲

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۹۶ - ۲۰:۱۵

زیارت اربعین براساس روایات مستحب موکد است

گروه حوزه‌های علمیه: نشست وجه اختصاص زیارت اربعین به امام حسین(ع) در جامعه الزهراء(س) برگزار و در آن تاکید شد: زیارت اربعین براساس روایات، مستحب موکد است و برای سایر ائمه(ع) نیز جایز و مباح است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) حجت‌الاسلام و المسلمین حسن ترکاشوند، عضو گروه کلام جامعه الزهراء(س) امروز هشتم آبان در نشست علمی «وجه اختصاص زیارت اربعین به سیدالشهدا علیه‌السلام» با طرح این سؤال که آیا گرفتن اربعین فقط برای امام حسین(ع) جایز است و برای دیگر اهل‌بیت(ع) جایز نیست گفت: برخی قائل به این مسئله هستند که اربعین مخصوص امام است.

استاد و محقق جامعه الزهراء(س) در توجیه این موضوع ادامه داد: این گروه معتقدند که در منابع تاریخی و روایی سندی مبنی بر گرفتن اربعین برای دیگر ائمه نداریم.
ترکاشوند ادامه داد: بنابر نظر این گروه این زیارت از اختصاصات امام حسین(ع) و جزء امتیازات ایشان است که برای دیگران جایز نیست.

این محقق و استاد حوزه بیان کرد: مسئله قابل ذکر در این زمینه بحث رجحان زیارت برای امام نسبت به دیگران است که این موضوع نیز منتفی است و روایاتی از معصومین(ع) در این رابطه به ما نرسیده است.

ترکاشوند با بیان اینکه سنت اهل‌بیت برگزاری سه روز عزاداری بوده است عنوان کرد: طرفداران این دیدگاه معتقدند مراسم اربعین برای غیر از امام حسین(ع) مورد رضایت اهل‌بیت نبوده و مجاز نیست.

استاد و محقق جامعه‌الزهرا(س) عنوان کرد: دیدگاه دیگر این است که این زیارت اختصاصی امام حسین(ع) نیست و می توان برای سایرین نیز برگزار شود.

عضو گروه کلام اسلامی جامعه الزهراء(س) تاکید کرد: البته این گروه در تبیین این مسئله معتقدند که برای امام حسین(ع) سالانه اربعین گرفته می‌شود ولی برای سایر ائمه(ع) تنها در سال اول شهادتشان وجود داشته است.

وی با بیان اینکه اربعین امام حسین(ع) عمل مستحب موکد است ادامه داد: اگر میان این دو نظر جمع کنیم می‌توانیم نتیجه بگیریم که گرفتن اربعین برای امام حسین(ع) مستحب موکد شرعی است و سالانه انجام می شود ولی برای سایر ائمه(ع) مباح و جایز است.

مدیر گروه کلام پژوهشکده حج و زیارت تصریح کرد: بر این اساس، گرفتن مراسم چهلم برای امام حسین(ع) مستحب موکد و برای سایر ائمه(ع) به عنوان خیرات و مبرات است و در سیره برخی از علما هم این مسئله تاریخی وجود دارد.

این محقق و استاد جامعه الزهراء(س) با طرح این مطلب که ممکن است سؤال شود مبنای ما برای قراردادن وجه اختصاصی زیارت اربعین به امام حسین(ع) چیست بیان کرد: مبنا در این مسئله روایات است به خصوص روایتی از امام حسن عکسری(ع) که معروف است و در آن 5 ویژگی مومن برشمرده شده است.

وی در توضیح این روایت عنوان کرد: امام عسکری(ع) فرمودند که که مومن پنج علامت دارد؛ خواندن ۵۱ رکعت نماز در شبانه‌روز، زیارت اربعین، انگشتر کردن در دست راست، پیشانی بر خاک گذاشتن و جهر بر ذکر بسم الله الرحمن الرحیم از این رو برخی از علمای معروف و برجسته شیعه در قرون اولیه از جمله شیخ طوسی بر مسئله استحباب زیارت تاکید کرده‌اند.

همچنین احمد خامه‌یار، محقق و پژوهشگر پژوهشکده حج و زیارت با اشاره به مبنای اربعین و اقوال مختلف در این مورد گفت: بحث اربعین صرفنظر از ابعادی که برای زیارت اربعین در منابع دعایی و حدیثی آمده است قابل بررسی است.

وی با اشاره به دو دیدگاه در مورد مبنای تاریخی اربعین بیان کرد: دیدگاه اول که چند تن از علمای شیعه از جمله شیخ مفید به آن قائل است؛ وی در مسایل الشیعه مطالبی آورده که مغایرت با دیدگاه مشهور دارد.

خامه‌یار عنوان کرد: ایشان آورده است که کاروان اسراء عاشورا در روز 20 ماه صفر به مدینه رسول الله بازگشت کردند و جابر بن عبدالله نیز در چنین روزی به کربلا و برای زیارت رفت لذا اولین زائر ایشان است و مهمترین منبع برای بحث اربعین مطرح است.

این محقق عنوان کرد: شیخ طوسی نیز همین مبنا را دارد و اطلاعات آن نیز تا حدی شبیه مطالبی است که شیخ مفید آورده است؛ ولی در هر حال قدیمی ترین نسخه زیارت اربعین همین موارد است.

خامه‌یار همچنین در مورد الحاق سر مطهر امام به جسد ایشان ادامه داد: اکثر علمای شیعه، معتقدند که رأس امام حسین(علیه‌السلام) به کربلا بازگردانده و به جسد مطهر آن حضرت ملحق شده است.

وی همچنین تصریح کرد: آنچه از مجموعه منابع دسته اول شیعه قابل نتیجه گیری است این است که اولین مبنای تاریخی زیارت اربعین، زیارت جابر به عنوان نخستین زائر مرقد امام (ع) است.

عضو گروه سیره و تاریخ پژوهشکده حج و زیارت تاکید کرد: البته مبنای مشهور و مورد قبول علمای شیعه و سنی  برگرداندن سر امام حسین(ع) به کربلا همراه با کاروان اسرا است که مستندات آن نیز بیان شده است.

وی به قدر مشترک این دو دیدگاه اشاره و بیان کرد: ورود جابر به کربلا و زیارت محل شهادت امام و شهدای کربلا مورد اتفاق اقوال مختلف است.