کد خبر: ۳۶۶۶۸۹۷

تاریخ: ۰۴ آذر ۱۳۹۶ - ۱۵:۴۳

فاجعه ساخت دست بشر یمن پایانی را پیش رو نمی‌بیند

«رومیان باستان از سرزمین یمن با نام "عربیا فلیکس" به معنی "عربستان شاد" یاد می‌کردند؛ کشوری که از نعمت حاصلخیزی، جلگه‌های پرآب و بندرگاه‌های پررونق برخوردار بود و تاجران در جستجوی کندر، عنبر و سایر کالاهای باارزش دوران باستان به آن می‌آمدند. اما اکنون یمن کاملا از شادی دور است. این کشور در پی جنگ داخلی چندین ساله و مداخله‌ای به رهبری عربستان در سال 2015 که جان هزاران تن از غیرنظامیان را در حملات هوایی بی‌وقفه گرفته، ویران شده است.»

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا) به نقل از ایسنا، روزنامه واشنگتن پست در گزارشی با عنوان "فاجعه ساخت دست بشر یمن پایانی ندارد"، به قلم "ایشان تارور" نوشته است: «فروپاشی زیرساخت‌های این کشور فقیر، کانونی از بحران را به وجود آورده؛ از عدم وجود آب سالم در شماری از شهرها گرفته، تا تخریب دارایی‌های بسیاری از مردم یمن که ملزومات معیشتی خود را در جنگ از دست داده‌اند. ادامه محاصره بندرگاه‌های یمن خطر وخیم‌تر شدن ناامنی غذایی را به دنبال دارد؛ بحرانی که 17 میلیون یمنی (نزدیک به دو سوم جمعیت این کشور) با آن روبه‌رو هستند.
هفته گذشته گروه امدادی "نجات کودکان" هشدار داد، گرسنگی و بیماری می‌تواند مرگ شمار تخمینی 50 هزار تن از کودکان زیر پنج سال یمنی پیش از پایان سال جاری را در پی داشته باشد و این یعنی مرگ میانگین 130 کودک در هر روز و هر 10 دقیقه یک مرگ. نهادهای مدافع حقوق بشر نیز درخصوص خطرهایی که در اثر کمبود منابع مالی و تلفات ادامه‌دار درگیری‌ها پدید می‌آیند، هشدار می‌دهند.

دیوید بیسلی، رییس برنامه غذایی جهانی سازمان ملل در مصاحبه خود با برنامه "60 دقیقه" گفت: ما در آستانه قحطی قرار داریم. در صورتی که طی چند ماه آینده وجوهات مورد نیاز را دریافت نکنیم، می‌توانم بگویم 125 هزار دختر و پسر کوچک جان خود را از دست خواهند داد.

بیش از یک میلیون کودک در یمن نیازمند کمک‌های فوری بشردوستانه هستند.

بیسلی ادامه داد: ما قادر به جلوگیری از قحطی بوده‌ایم اما می‌دانیم که سه چیز در حال وقوع است؛ می‌دانیم که مردم دارند می‌میرند، می‌دانیم که مردم در حال ضعیف شدن هستند و می‌دانیم که کودکان دارند از رشد بازمی‌مانند. آمار بازماندن از رشدی که اکنون در یمن با آن مواجهیم در حدود 50 درصد است. این یعنی آنان کوچکتر هستند، مغزهایشان کوچکتر است و بدنشان کوچکتر است زیرا غذا و مواد مغذی مورد نیاز را دریافت نمی‌کنند.

چشم‌انداز قحطی در کنار یکی از بدترین موارد شیوع وبا در تاریخ قرار دارد؛ بیماری مسری‌ای که موجب مرگ بیش از 2 هزار و 100 تن در سال گذشته شده است. نهادهای امدادی فعالیت مناسبی برای مقابله با شیوع این بیمای داشته‌اند اما به دلیل کمبود پیوسته سوخت که تصفیه شبکه فاضلاب و تجهیزات آبرسانی را از کار انداخته، درخصوص امکان بروز موج جدید شیوع وبا هشدار می‌دهند.

یک سخنگوی سازمان سلامت جهانی به CBS گفت: در این منطقه باید صلح برقرار شود. این چیزی است که برای توقف شیوع این بیماری به آن نیازمندیم.

اما صلح در یمن در دسترس نیست. جنگ داخلی یمن پس از فتح صنعا، پایتخت این کشور به دست شبه‌نظامیان انصارالله در سپتامبر 2014، توجه جهانی را به این کشور جلب کرد. در بهار سال 2015، سعودی‌ها در کنار ائتلافی از کشورهای حوزه خلیج فارس به یمن حمله کردند تا دولت طرفدار عربستان را بازگردانند. علیرغم کمپین هوایی بی‌امان که شهرهای این کشور را با خاک یکسان کرده، آنان قادر به شکست انصارالله نبوده‌اند؛ گروهی که همچنان کنترل صنعا و بخش قابل توجهی از شمال این کشور را در دست دارد.

در پی حمله موشکی انصارالله به ریاض در ماه جاری، عربستان لفاظی‌های خود را تشدید کرده و ایران را به "تجاوز مستقیم" متهم می‌کند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که ادعای ارتباط ایران با انصارالله بی پایه و اساس است. پس از آن سعودی‌ها محاصره شدیدتری را بر بندرگاه‌های یمن اعمال کردند که ظاهرا با هدف محروم کردن نیروهای انصارالله از تسلیحات و سایر ملزومات صورت گرفت. گروه‌های مدافع حقوق بشر با اعتراض به این اقدام عربستان گفته‌اند که تشدید محاصره می‌تواند شرایط اسف‌بار انسانی در یمن را از این هم بدتر کند.

همکارم، آماندا اریکسون می‌گوید: پیش از بروز جنگ داخلی، یمن نزدیک به 90 درصد از مواد غذایی خود را - به ویژه از طریق دریا - وارد می‌کرد. هفت میلیون تن از مردم یمن کاملا وابسته به واردات مواد غذایی هستند. در اثر جنگ، واردات مواد غذایی بسیار دشوارتر شده است. بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل، دیگر به این کشور ملزومات ارسال نمی‌کنند. حتی پیش از محاصره، آن دسته از افراد که ملزومات را حمل می‌کردند، ممکن بود با تاخیرهای زیاد و بازرسی‌های اجباری از جانب ناوهای ائتلاف مواجه شوند.

رییس برنامه غذایی جهانی سازمان ملل نیز می‌گوید: فکر نمی‌کنم درباره استفاده ائتلاف تحت رهبری عربستان و انصارالله از مواد غذایی به عنوان سلاحی برای جنگ سوالی وجود داشته باشد. و این بسیارشرم‌آور است.

هفته گذشته سعودی‌ها اظهار کردند که در حال سبک کردن محاصره هستند. آنان همچنین مکررا به فعالیت‌های امدادی بشردوستانه خود در یمن اشاره کرده‌اند. اما مقامات بین‌المللی همچنان از دشواری‌های دسترسی به این کشور شکایت دارند.

در بیانیه‌ هفته گذشته یک میزبان سازمان‌های مدافع حقوق بشر، از جمله سازمان ملل، کمیته نجات بین‌المللی و نجات کودکان آمده است: محدود کردن مداوم تحویل ملزومات حیاتی توسط ائتلاف تحت رهبری عربستان، اقدامی است که می‌تواند به آزار جمعی میلیون‌ها تن از مردم یمن منجر شود. این اقدام بدترین بحران انسانی جهان را تشدید می‌کند؛ بحرانی که در نزدیک به سه سال جنگ، بیش از 20 میلیون تن را نیازمند اقدامات امدادی کرده و هفت میلیون تن از آنان را در آستانه قحطی قرار داده است.

بحثی جدی درخصوص نقش آمریکا در جنگ یمن، غایب برنامه "60 دقیقه" بود. دونالد ترامپ، رییس جمهور فعلی و باراک اوباما، رییس جمهور پیشین آمریکا هر دو با اعزام کشتی‌هایی به این منطقه، به اشتراک گذاشتن اطلاعات با ریاض و تامین مجدد جنگ‌افزارهای ائتلاف عربستان، از اقدامات سعودی‌ها حمایت کرده‌اند. به نظر می‌رسد ترامپ با توییت‌های این هفته خود، در ماموریت محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان برای مواجهه با نفوذ ایران در خاورمیانه، به او اختیار تام داده و هشدارهای فراوان بنیاد سیاست خارجی واشنگتن مبنی بر گیر افتادن ولیعهد عربستان در مخمصه‌ای که راه خروجی ندارد، برای او مهم نیست.

اما پذیرش مشارکت در فاجعه یمن در آمریکا و انگلیس که هر دوی آن‌ها رابطه امنیتی عمیقی با ریاض دارند، رو به افزایش است. هفته گذشته، مجلس نمایندگان جریمه نمادین هنگفتی را صادر و اظهار کرد، همکاری نظامی آمریکا با عربستان، طبق قانونی که جنگ طولانی آمریکا با گروه‌های تروریستی در خاورمیانه را تحریم می‌کند، مجاز نیست.

در اقدامی نادر، تراژدی یمن در کنگره آمریکا به بحث گذاشته شد. اما این در مقابل رنج میلیون‌ها یمنی که در جهانی از ترس، گرسنگی و محرومیت محبوس هستند و در چشم‌انداز آینده، پایانی بر این بحران نمی‌بینند، بسیار ناچیز است.»