کد خبر: ۳۶۷۰۳۰۵

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۳۹۶ - ۰۰:۵۰

از کارمندی بانک تا مرثیه‎سرایی اهل بیت (ع)/ شاعری که به واقع آیت الهی بود

گروه جامعه: احمد محتشم‌نیا، از دوستان نزدیک استاد حسان می‎گوید: دیدار استاد با علامه امینی و تغییر مسیر ایشان همان و شاعری در رسای اهل بیت(ع) و آتش به جان استاد افتادن همان؛ وی انسان خاصی بود و شاید لقب آیت الله را بتوان به استاد حسان داد، چراکه عالمی با عمل بود.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، مرحوم حبیب‌الله چایچیان، متخلص به «حسان» شاعر و مرثیه‌سرای اهل بیت (ع) بود که به واسطه اخلاق و اشعارش ارادتمندان و علاقه‎مندان بسیاری را شیفته خود کرده بود. روح ملکوتی او در دهم آذرماه به دیار حق شتافت.

ماجرای شعر گفتن ایشان در رسای اهل بیت (ع)، بسیار شنیدنی است و به همین منظور گفت‎وگویی را با احمد محتشم‌نیا، بنیان‌گذار هیئت علمی پیروان حضرت محمد (ص)، و از نزدیکان استاد حسان داشتیم. وی به ماجرای قرار گرفتن استاد حسان در مسیر شاعری اهل بیت(ع) اشاره کرد که شرح آن به این قرار است:

شغل اصلی استاد حسان کارمند بانک بود و بخش ارزی بانک توسط ایشان مدیریت می‌شد؛ ایشان زیاد اهل مسائل شعر مذهبی نبودند، اما تحت تاثیر تعریف مادرشان از حضرت ابوالفضل (ع)، راجع‎به ایشان شعری را می‌سرایند. شخصی این شعر را در محفل و مجلس علامه امینی قرائت می‌کنند و علامه که یک دانشمند و گوهر شناس بودند، بعد از شنیدن این شعر، بیان می‌کنند که شعری بسیار پرمحتوا و قدرتمند است و از همین رو سوال می‌کنند که این شعر سروده چه کسی است؟ به ایشان می‌گویند که این شعر را یک کارمند بانک گفته است؛ علامه اظهار علاقه می‌کنند تا ایشان را ببینند. به استاد حسان اعلام می‌کنند که علامه مشتاق به دیدار شما شده‌اند، اما استاد حسان توجه‌ای نمی‌کنند؛ برای بار دوم به سراغ ایشان می‌روند و اعلام می‌کنند که علامه امینی مشتاق هستند شما را ببینند و باز هم توجه نمی‌کنند.

استاد معتقد بودند مگر می‌شود یک آخوند به اشعارشان علاقه نشان دهند، برای بار سوم به ایشان می‌گویند که علامه امینی از شما می‌خواهد در جلسات ایشان حضور داشته باشید. استاد حسان این بار با اکراه در جلسه علامه حاضر می‌شوند، اما ملاقات با علامه امینی همان و آتش به جان حسان افتادن و تغییر کردن مسیر زندگی استاد همان؛ دنیای استاد حسان دنیای عظیم شدن همان و شعر درباره ائمه اطهار (ص)، گفتن همان.

بعد از این دیدار علامه امینی و شناخت پیدا کردن با هم، مرحمت‎های زیادی به ایشان می‌کنند؛ لذا علامه که شهرتشان شناخت شخصیت حضرت زهرا (س) است و این استعداد را خدا به علامه امینی داده بود، بعد از جلسات بسیار با استاد حسان ۶ نوار کاست از جلسات کاملا خصوصی از ایشان در مورد شخصیت حضرت زهرا (س)، نزد استاد حسان داده می‌شود و علامه از استاد می‌خواهند که این امانت نزد استاد حسان باشد.
بعد از مرحوم شدن علامه امینی خیلی از روحانیون به استاد حسان فشار می‌آورند که شما به دلیل اینکه روحانی نیستید صلاحیت داشتن نوار‌های خصوصی علامه را ندارید و نباید این نوار‌ها در اختیار شما باشد و باید در اختیار ما باشد. نزدیک به ۲ سال به ایشان فشار‌های بسیاری برای دریافت این نوار‌ها شد تا اینکه گله‌مند می‌شوند و از علامه امینی می‌خواهند که کمک‌شان کنند. بعد از این اتفاق علامه امینی را در خواب می‌بینند که به ایشان می‌گویند این نوار‌ها را آن مقداری که صلاح است به کتاب تبدیل کنید.

من به شما ارادت دارم همان مقدار که شما به اهل بیت (ع) ارادت داشته باشید

آن مطالبی که صلاح است و می‌توان گفت: را به صورت کتاب تبدیل کنید؛ بنابراین ایشان بر اساس همان توصیه کتاب «فاطمه‏ الزهرا (س)»، را نوشت و چندین بار تجدید چاپ شد و مردم استقبال بسیاری از این کتاب کردند. در شبی هم که برای افتتاح دانشگاه امام صادق (ع) به همراه ایشان رفته بودیم، دانشجویان و اساتید این دانشگاه از ایشان استقبال گرمی می‌کردند و ابراز علاقه شدیدی به ایشان نشان دادند. من به استاد حسان گفتم که اینقدر که این دانشجویان و اساتید به شما اظهار علاقه می‌کنند شما هم یک پاسخ به ایشان بدهید، که ایشان پاسخ دادند من هم به شما ارادت دارم همان مقدار که شما به اهل بیت (ع) ارادت داشته باشید. کلام و حرف بزرگ ایشان درسی عظیم برای ما بود.

آن شب ما در مجلس حاضر شدیم و زمان کمی داشتیم؛ در آن زمان حسن روحانی رئیس جمهور فعلی، سخنرانی می‌کرد که از نمایندگان مجلس شورای اسلامی آن زمان بود؛ در زمان ایشان سخنرانی خود را قطع کردند و تریبون را به آقای حسان دادند و ایشان پشت تریبون رفتند و در زمان ۱۵ دقیقه تمامی اشعارش را خواند.

استاد حسان شوخ طبعی خاص خودش را داشت، روبه جمعیت کرد و گفت: خیلی زمان نداریم و در این مدت قصد دارم همین سه جلد کتاب را برایتان بخوانم و بروم؛ استاد حسان ظرف ۱۵ دقیقه ۳ بار مردم را به شدت گریاند و ۳ بار مردم را به شدت خنداند. کار ایشان بیشتر شبیه یک معجزه بود تا یک هنر و فن شعر خوانی؛ ایشان اگر کلامی را از مصیبت می‌گفت: به قدری جانسوز بود که آتش به دل‌ها می‌زد و اگر مطلبی را برای شادی می‌گفت: به‌گونه‌ای بود که همه یک مرتبه شاد می‌شدند. ایشان انسان خاصی بود و شاید لقب آیت الله را بتوان به ایشان داد؛ چراکه عالمی با عمل بود.

به گزراش ایکنا، استاد چایچیان در سال ۱۳۰۲ در تبریز چشم به جهان گشود؛ وی در ۶ سالگی همراه خانواده‏‌اش به تهران مهاجرت کرد و تحصیلات خود را در تهران در مدرسه‏ ایران و آلمان به پایان رساند. با تشویق‌های مادرش که از عاشقان اهل‏بیت (ع) بود، به سرودن اشعار مذهبى در مدح و مرثیه ائمه اطهار (ع) پرداخت.

وی حدود نیم قرن در حوزه شعر آئینی و اهل بیت (ع) قلم زد و طبع شعری‌اش را وقف اهل بیت (ع) کرد و شب گذشته نهم آذرماه، در سن ۹۴ سالگی و پس از دو سال تحمل درد و رنج بیماری، دعوت حق را لبیک گفت و به دیار باقی شتافت. مرحوم حسان برحسب سروده‌هایش مورد محبت و لطف خاص کسانی، چون مرحوم علامه امینى (ره) صاحب کتاب «الغدیر» قرار گرفت و همچنین رابطه تنگاتنگی با مرحوم علامه عسکری داشت و از این عالم الهام گرفته است.

تاکنون آثار متعددی از این شاعر به چاپ رسیده است، که ازجمله آن‌ها می‎توان به «گل‌هاى پرپر»، «خزان گلریز»، «باغستان عشق»، «سایه‏‌هاى غم»، «اى اشک‏‌ها بریزید»، «خلوتگاه راز»، «زینب بانوى قهرمان کربلا» (ترجمه)، «بنال اى نى»، «اللّه‏ اکبر»، «نداى برتر»، «فاطمه‏ الزهرا» (تقریرات علامه امینى)، چهل حدیث جالب از علی بن ابیطالب (ع)، و جلد سوم دیوان اشعار با عنوان «زمزمه‌های قلب من» اشاره کرد.

کتاب «زینب بانوی قهرمان کربلا»، ترجمه کتاب «بطله کربلا» تألیف بانوی مصری «بنت الشاطی» است. این کتاب سرگذشت زنی است که مقدر بود در زندگی کوتاهش با حوادث هولناک و پیشامد‌های سهمگینی روبرو شود و نقش مهمی را در صحنه تاریخ اسلامی بازی کند، که در کمتر توصیف آن می‌توان گفت؛ مقام ارجمندی داشت. اسم «زینب» در تاریخ اسلامی ما و تاریخ بشریت همیشه قرین نام واقعه هولناکی است، به نام «فاجعه کربلا» که به عقیده تمام تاریخ‌نویسان، یکی از بزرگترین کشتار‌های تاریخ اسلامی و به ویژه تاریخ شیعه بوده است.

کتاب «ای اشک‌ها بریزید» جلد نخست دیوان اشعار استاد حسان است که وی در مقدمه این کتاب می‌نویسد؛ «اى اشک‌ها بریزید ... و اى قلب‌ها بسوزید ... بر غربت و مظلومیت آن برگزیدگان خداپسند، که سراپا مظهر مهر و صفا خیر و برکت و لطف و مرحمت بى‌پایان الهى بودند، ولى سراسر عمر خویش را در کمال غربت، ناشناخته بسر بردند، و در پایان زندگى، به دست درندگان انسان‌نما، در اوج محنت، مظلومانه جان سپردند»؛ همچنین کتاب «خلوتگاه راز» جلد دوم دیوان اشعار و «زمزمه‌های قلب من» جلد سوم دیوان اشعار این شاعر را شامل می‌شود که دربرگیرنده مجموعه اشعار عاشورایی است.