کد خبر: ۳۶۷۱۵۰۴

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۵

آیا قرآن واقعا در خصوص وقایع پیش‌رو پیشگویی کرده است

یکی از اعجازهای محتوایی قرآن گزارشی قطعی از حوادثی است که در آینده باید رخ می‌داده؛ البته پیشگویی‌های قرآن با پیشگویی‌های انسان‌ها متفاوت است؛ زیرا آنچه قرآن از آن خبر می‎دهد، از منبع کامل وحی صادر شده و متکی بر علم بی‎پایان خدا است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) فارس نوشت: در کتاب‌های کلام اسلامی و علوم قرآن، غالباً به بحث اعجاز قرآن اشاره شده و متکلمان ضمن ارائه‌ تعریفی از معجزیت قرآن، وجوهی را برای آن بیان کرده‌اند؛ یکی از وجوه اعجاز قرآن که دلیلی بر الهی بودن آن تلقی‌ شده است، إخبار غیبی قرآن از رویدادهایی(1) است که در آینده اتفاق می‌افتاد و در آن مقطع، پیش‌بینی آن هم بسیار از ذهن‌ها دور می‌بود؛ حال پرسش این است که آیا این خبرها از سنخ پیشگویی‌های پیشگویان است یا از سنخ دیگری است؟ برخی مخالفان اسلام با مقایسه آیات قرآن و نوشته‌های پیشگویانه‌ برخی پیشگویان مشهور جهان، این وجه از معجزیت قرآن را مورد سؤال قرار داده و خواسته‌اند از این رهگذر به اعتبار کل قرآن آسیب رسانند؛ حجت‌الاسلام والمسلمین احمدرضا دردشتی مدیر شبهه‌یابی مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه قم در این نوشتار به یکی از این دست شبهات توجه کرده و به بررسی و نقد آن پرداخته است که در ادامه می‌آید:

چکیده‌ شبهه

ادعا می‌شود که در قرآن در چندین مورد نسبت به حوادث آینده پیشگویی شده و مسلمانان این پیشگویی‌ها را نشانه‌ غیربشری بودن قرآن دانسته‌اند! حال جای این پرسش است که اگر صرف پیشگویی از یک حادثه، دلیل حقانیت و الهی‌بودن کتاب یا سخن یا ادعایی است، پس تفاوت ماهیتی میان پیشگویی‎های قرآن با پیشگویی‎های انسان‎هایی مانند ژون ورن، نوستر آداموس و... چیست؟! با این استدلال ناچار باید این افراد را پیامبر و کتاب‌هایشان را کتاب‌های آسمانی بدانیم(2)!

چکیده‌ نقد

یکی از اعجازهای محتوایی قرآن کریم، إخبار از آینده و گزارشی قطعی از حوادثی است که در آینده باید رخ می‌داده است؛ البته پیشگویی‌های قرآن با پیشگویی‌های انسان‌ها متفاوت است؛ زیرا آنچه قرآن از آن خبر می‎دهد و به اصطلاح پیشگویی می‎کند، از منبع کامل وحی و غیب صادر شده و متکی بر علم بی‎پایان خداوند متعال است و هیچ خطا و شکی در تحقق آن نیست؛ ولی پیشگویی‎هایی که از انسان‎ها صادر می‎شود، بیش‌تر بر اساس حدس، گمان، شهود و در یک کلام، متکی بر علم محدود انسانی است و امکان اشتباه و خطا در آن فراوان است!

مقدمه

قرآن کریم معجزه‌ی جاوید پیامبر گرامی اسلام(ص) است؛ این کتاب آسمانی در حقیقت کتاب زندگی و تبیین و توضیح زیست مؤمنانه است و نه کتاب پیشگویی یا هر موضوع دیگر! قرآن آمده است تا شیوه‌ خدایی‌زیستن و زندگی بر محور توحید را به آدمیان بیاموزد و در این راه تنها به مباحثی می‌پردازد که این هدف را تحقق بخشد و البته هر موضوع را به اندازه و به شیوه‌ای بیان می‌کند که هدف موردنظرش را تأمین کند.

اگر در مواردی، پیشگویی (هرچند نمی‌توان نام آن را پیشگویی نهاد؛ بلکه اخبار از غیب است) کرده است، نه با هدف پیشگویی است، بلکه برای تقویت قلوب مؤمنان و نیرو بخشیدن به انگیزه‌های آنان است؛ اگر در جایی به پدیده‌های طبیعی پرداخته، نه برای این است که گزارشی از مسائل علمی به دست دهد؛ بلکه برای توجه دادن به توحید و ارائه‌ آیات خداشناسی است؛ اگر از پیشینیان سخن گفته، نه برای قصه‌گویی و تاریخ‌نگاری است؛ بلکه برای درس‌آموزی از زندگی و سرانجام نیک یا بد آن‌هاست؛ بنابراین نباید انتظار داشت که قرآن پر از پیشگویی‌هایی آن هم به سبک و سیاق کاهنان و پیشگویان باشد؛ از آنجا که قرآن کتاب هدایت و تعلیم اخلاق و حکمت است، به هر چیز چنان می‌نگرد که آیا این هدف متعالی را محقق می‌کند یا نه؟ پیشگویی‌های قرآن، اگر چه به عنوان تحدی، در قرآن نیامده است، اما با توجه به اینکه نوعی اخبار از غیب است، می‌تواند موضوع تحدی و هم‌آورد‌طلبی، برای اثبات حقانیت آن در برابر مخالفان هم قرار گیرد!

سخن قرآن پیشگویی نیست، اخبار از غیب است!

یکی از اعجازهای محتوایی قرآن کریم،اخبار از آینده و گزارشی قطعی از حوادثی است که در آینده باید رخ می‌داده است؛ البته پیشگویی‌های قرآن با پیشگویی‌های انسان‌ها متفاوت است؛ زیرا آن چه قرآن از آن خبر می‎دهد و به اصطلاح پیشگویی می‎کند، از منبع کامل وحی و غیب صادر شده و متکی بر علم بی‎پایان خداوند متعال است و هیچ خطا و شکی در تحقق آن نیست؛ ولی پیشگویی‎هایی که از انسان‎ها صادر می‎شود، بیشتر بر اساس حدس، گمان، شهود و در یک کلام، متکی بر علم محدود انسانی است و امکان اشتباه و خطا در آن فراوان است؛ مسلما إخبار قرآن در مقطع نزول آیات، نمی‌تواند معجزه تلقی شود؛ زیرا علی الفرض، هنوز وقت تحقق آن نرسیده و مخاطبان قرآن تحقق وعده‌ آن را با چشم خود ندیده‌اند؛ پس پیشگویی‌های قرآن در مقطع نزول آیات، صرفاً با هدف امیدبخشی و ایمان‌افزایی در قلوب مؤمنان و یاری‌کردن آن‌ها برای تقویت صبر و پایداری است؛ آری! پس از تحقق خبر غیبی، نوعی معجزه ‌هم محسوب می‌شود و اعتماد و اطمینان مؤمنان را به پیامبر و صدق گفتار او افزایش می‌دهد.

برخی پیشگویی‎های قرآن کریم

1. إخبار از فتح قریب‌الوقوع مکه به دست مسلمانان؛ (ای پیامبر!) به کافران بگو (از پیروزی کنونی خود در جنگ احد شاد نباشید) به زودی شکست خواهید خورد (و سپس در رستاخیز) به سوی دوزخ محشور می‌شوید و دوزخ چه قرارگاه بدی است!(3)

این آیه، پس از جنگ احد نازل شده است؛ در حالی که مسلمانان از نظر شرایط ظاهری سیاسی و نظامی، تا حد قابل توجهی دچار شکست شده و ناامیدی در دل بسیاری از آن‌ها نفوذ کرده بود؛ در این آیه خداوند از پیروزی قریب الوقوع مسلمانان در آینده سخن می‌گوید و ضمن بیم دادن و هشدار به کافران، به مؤمنان، بشارت موفقیت و پیروزی می‌دهد؛ خیلی زمان نمی‌گذرد که وعده‌ قرآن تحقق می‌یابد و درهای مکه به دست مسلمانان گشوده می‌شود!(4)

2. اخبار از پیروزی امپراتوری روم بر امپراتوری ایران(5)؛ هنگامی که ایرانیان لشکر روم را شکست دادند و این امر موجب خوشحالی قریش شد، قرآن کریم برای شادی و قوت قلب مسلمانان، با قاطعیت تمام خبر از پیروزی قریب الوقوع رومیان بر ایرانیان در کم‌تر از 10 سال، می‌دهد و این اتفاق، چنان که قرآن از آن خبر داده بود، به وقوع پیوست.(6)

3. إخبار از ادامه و فزونی نسل پیامبر اکرم(ص)(7)

4. إخبار از شکست کفار در جنگ بدر(8)

5. إخبار از ناتوانی انسان‎ها از آوردن همانند سوره‌ای، یا آیه‌ای یا 10 آیه از قرآن(9)

6. خبر از تحریف‌ناپذیری قرآن کریم(10)

و ...

پی‌نوشت‌ها

1-مثلاً اخبار از فتح مکه و پیروزی رومیان بر امپراتوری ایران و ...

2-استخراج شده از سایت‌های شبهه‌افکن

3-آل عمران/12.

4-تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و همکاران،(تهران،دار الکتب الاسلامیه، چ بیستم، سال 1367)، ج 2، ص 333 ـ 334.

5-روم/2 ـ 4.

6-تفسیر نمونه، ج 16، ص 360 ـ 369.

7-سوره‌ کوثر.

8-قمر/44 و 45

9-بقره/ 24

10-حجر/ 6-9