کد خبر: ۳۶۸۵۲۷۹

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۹

حجت‌الاسلام ابوالقاسمی:

فقه‌الدعوة تدوین شود/ مناظره؛ فنی مغفول در حوزه

گروه حوزه‌های علمیه: محقق و مدرس حوزه علمیه تاکید کرد: حجت‌الاسلام والمسلمین جواد ابوالقاسمی، مدرس حوزه علمیه و محقق و پژوهشگر در نشست علمی ضرورت مناظره با سلفیه و روش‌های مناظره با آنان که روز پنج‌شنبه، 5 بهمن ماه در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) برگزار شد گفت: یکی از نکات لازم برای تبلیغ تشیع،شناخت سیره ائمه در روش‌های مناظره بوده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)؛  حجت‌الاسلام ابوالقاسمی اظهار کرد: چیزی که مانند مناظره ضرورت دارد و ائمه برای آن کلاس خصوصی می‌گذاشتند امروز در حوزه‌های علمیه ما مغفول مانده است.

ابوالقاسمی با طرح این سؤال که چه اتفاقی رخ داد که چندین هزار نفر در محضر امام سجاد(ع) و امام صادق(ع) تربیت و شیعه شدند بیان کرد: برخی می‌گویند امام سجاد(ع) برای نرم کردن دل‌ها از گریه استفاده می‌کردند، اما من سنی ندیده‌ام که بگوید من به خاطر روضه شیعه شدم؛ البته روضه دل را آماده می‌کند.

وی با بیان اینکه علم کلام در دوره ائمه بر علم مناظره عقیدتی خلاصه می‌شد بیان کرد: امام سجاد(ع) در کنار روضه‌های خود، با کنایه، مسئله امامت را مطرح می‌فرمودند، ولی چرا با اینکه ائمه ماقبل ایشان با صراحت می‌گفتند وضعیت شیعه آن بود؛ ولی امام سجاد با کنایه گفتند و این همه جمعیت جذب ایشان شد؟؛ به نظر من رمز این مسئله، در مناظره خلاصه می‌شود.

وی افزود: کلاس خصوصی امام سجاد(ع) برای شیعیان، مناظره بود که باعث این همه موفقیت شد؛ ایشان و صادق (ع) و طوری مسلمانان را تربیت فرمودند که افرادی در مدینه و کوفه به مناظره کننده معروف شدند.

این محقق و مدرس حوزه عنوان کرد: وقتی هشام با فرد ملحدی مناظره کرد و تمام شد؛ این فرد با اینکه هشام را نمی‌شناخت گفت: تو هشام هستی؛ یعنی آوازه او در مناظره به حدی بالا رفته بود که در جوانی در مباحث عقیدتی بسیار قوی بود و متکلمان و اندیشمندان دیگر را شکست می‌داد و شهره مردم شده بود.

ابوالقاسمی اظهار کرد: شاگردانی از ائمه(ع) مانند هشام، زراره، مومن الطاق و ... به شهر‌های مختلف برای مناظره می‌رفتند و آنچنان می‌درخشیدند که باعث تعجب طرف‌های مناظره از این مناظره‌کنندگان و استادان آنان یعنی ائمه (ع) می‌شد و همین مسئله سبب جذب آنان شد.

وی اظهار کرد: الان فن مناظره آیا در حوزه تدریس می‌شود؟؛ فنی که امام سجاد و امام صادق (ع) به شیعیان یاد می‌دادند و درس‌هایی که عمومی تدریس می‌کردند آیا تدریس می‌شود؟

وی افزود: روش مناظره منافات با فقه و کلام و لغت و تاریخ و فقه و اصول و ... ندارد؛ ولی حضرت، چون می‌خواستند جهت‌گیری به شاگردانشان یاد بدهند هر کدام را در شاخه‌ای از علوم تبدیل به مناظره‌کنندگان قوی کردند، اما متاسفانه این فن در حوزه مغفول است.

ابوالقاسمی با اشاره به برخی آیات قرآن که سخن از جدال احسن کرده است گفت: مناظره باید همراه با دلیل درست و حکمت باشد و اگر فرد قبول نکرد باید او را به سبیل رب دعوت کرد؛ ولی ما به عنوان شیعه، فقه‌الدعوة نداریم تا افراد را به شیعه دعوت کنیم، این در حالی است که در برخی موارد، دعوت، واجب، برخی موارد مستحب و برخی موارد، حرام است.

این مدرس و محقق حوزه افزود: ما، چون مناظره و فقه دعوت نداریم از چیز‌هایی نیز که در باب فقه‌الدعوه آمده، مخالفان ما علیه تشیع استفاده می‌کنند؛ در کتاب کافی بابی داریم که در مورد حق دعوت دیگران به شیعه است و مخالفان ما با استناد به همین روایات، می‌گویند که حق دعوت اهل سنت به شیعه را ندارید.

ضرورت تدوین فقه الدعوة

ابوالقاسمی اظهار کرد: کار به جایی رسیده است که یکی از آقایان علنا می‌گفت: در جایی که عامه و مخالفان هستند فضایل اهل‌بیت(ع) نیز نباید گفته شود؛ زیرا دعوت محسوب می‌شود؛ در چنین وضعیتی اولین کار تدوین فقه‌الدعوة است.

ابوالقاسمی با بیان اینکه مگر پیامبر دعوت نمی‌فرمودند: تصریح کرد: این افرادی که می‌گویند روایت گفته هدایت دست خداست لذا دعوت نکنید باید توجه کنند که محتوای این سخن، جبر است که شیعه آن را نمی‌پذیرد و امام نیز از باب تقیه این سخن را مطرح فرمودند؛ اما برخی با استناد به همین روایات، دعوت اهل سنت را در تلویزیون و ... حتی ممنوع می‌کنند.

وی با تاکید بر لزوم مناظره با اهل سنت و به خصوص نواصب بیان کرد: در روایتی بیان شده است که فردی به امام فرمود: من شیعه هستم، اما همسایه ناصبی دارم که حرف‌هایی می‌زند و ما نمی‌توانیم جواب دهیم؛ امام به فرد توانمندی فرمود که تو به مجلس آنان برو و با او مناظره کن و شکستش بده و چیزی برای او باقی نگذار.

ابوالقاسمی با تاکید براینکه اهل‌بیت(ع) بر داشتن مکتب تاکید می‌فرمودند: و آن را به روش‌های موثر تبلیغ می‌فرمودند: تصریح کرد: رجال کشی نقل کرده که ائمه به شاگردانشان دستور می‌دادند که در مسجد پیامبر(ص) بنشینند و در مسائل مختلف حتی در مورد کسانی که در مسجد پیامبر قبر داشتند مناظره کنند که این مسئله در جو فعلی حوزه علمیه، افسانه است.

وی با بیان اینکه برطرف کردن استضعاف فکری آیا با بیان فقه اصغر صورت می‌گیرد؟ آیا بیان اخلاقیات و عقیده شیعه بدون نقد طرف مقابل استضعاف را از بین می‌برد اظهار کرد: استضعاف فکری در آخرالزمان با بیان غیرمنفعلانه مسائل عقیدتی از بین خواهد رفت و اگر منفعل باشیم راه به جایی نمی‌بریم؛ در روایت است که شیعیان قم در دوره آخرالزمان فعالانه از شیعه دفاع خواهند کرد تا حجت بر مردم دنیا تمام شود؛ یعنی ظهور حضرت حجت منوط به این شده است که مردم، منکر دعوت اهل قم خواهند شد و این دعوت نیز دعوتی فعال است.

ابوالقاسمی با بیان اینکه در برخی روایات از دعوت غیر نواصب به شیعه منع شده است اظهار کرد: تحلیلی در این زمینه وجود دارد و آن اینکه غیرنواصبی که جهل و استضعاف فکری دارند، چون از طرفی دشمن شیعه نیستند از حداقل شفاعت برخوردارند به همین دلیل اگر شیعه به آنان عرضه شد و نپذیرند شفاعت نخواهند شد؛ بنابراین ممکن است روایت ناظر به این مسئله باشد که حداقل شفاعت از آنان گرفته نشود.

این محقق تصریح کرد: وقتی در آخرالزمان و قبل از ظهور، همه مردم دنیا از حق با خبر شدند و اهل قم قائم مقام حجت شدند کارشان در دعوت اهل سنت، کار درستی خواهد بود؛ بنابراین دعوت اهل سنت به عنوان پیش فرض، درست نیست، ولی در آخرالزمان، درست است؛ چون اگر تبلیغ و دعوت نباشد برخی مانند نواصب برای روی ذهن عموم اهل سنت کار می‌کنند تا آنان را دشمنان اهل‌بیت قرار دهند؛ آماری گرفته شده که درصد بالایی از اهل سنت براساس تبلیغ دشمنان، شیعه را کافر و مهدورالدم می‌دانند.

این محقق و استاد حوزه با طرح این سؤال که آیا شیعه با دعوت عادی و چهره به چهره می‌تواند همه را دعوت کند یا باید از همه ابزار بهره ببرد تصریح کرد: چند سال قبل (سال ۲۰۱۲)، سیدحسن نصرالله در سخنرانی خود فرمود که بعد از جنگ ۳۳ روزه علت شکست خود و پیروزی ما را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که علت پیروزی اصلی جوانان حزب الله، اعتقاد آنان بوده و برای مقابله با آن، ماهواره‌هایی (ده‌ها ماهواره) با هزینه‌های هنگفت درست کردند تا هر چه را شیعه به آن معتقد است تک تک زیر سؤال ببرند.

ابوالقاسمی عنوان کرد: در مالزی هر نوع فعالیت شیعه حتی نماز جماعت ممنوع شد؛ ماهیانه به دانشگاه‌های متعددی پول می‌دهند که به عنوان نمونه بیش از ۲۰۰ میلیون پوند، دانشگاه کمبریج، دریافت کرد تا اثبات کنند که ما مشکلی با غرب نداریم و صرفا می‌خواهیم با شیعه مقابله کنیم همچنین سرمایه‌های هنگفتی برای سنی کردن مردم ایران هزینه کرده‌اند.

وی ادامه داد: در این چند قرن همه تلاش خود را علیه شیعه به کار برده‌اند تا فرهنگ شیعه را مورد تهاجم قرار دهند لذا وقتی وارد کانال‌های باستان‌گرایی ، مسیحیت، یهودیت و ... می‌شویم شبهات سلفیت را می‌بینیم، چون پول می‌دهند و این شبهات را در دنیا منتشر می‌کنند.

وی بیان کرد: این در حالی است که ائمه پروژه مناظره و پاسخ به شبهات را در هزار و ۲۰۰ سال قبل راه انداختند؛ در روایات داریم که اگر نبودند علمایی که دعوت به حضرت کرده، او را دلیل و راهنما می‌خوانند و به شبهات پاسخ نمی‌دادند افراد زیادی بی دین می‌شدند؛ این علما زمام دل شیعیان را به دست گرفته‌اند و این‌ها افضل هستند.

وی افزود: در روایت بیان شده است که علمای شیعه، مرابطون هستند، یعنی اگر دنبال عالم واقعی هستیم کسی است که مرزبانی می‌کند در مرزی که شیطان و لشکریان او هستند؛ این عالمان اجازه نمی‌دهند که ایادی شیطان بخواهند حمله کنند و براساس روایات، کسی که خود را وقف کند یک میلیون برابر افضل از کسی است که در تمامی جنگ‌ها در کنار حضرت صاحب (عج) هستند.

این محقق و پژوهشگر تصریح کرد: مناظره ضرورتی است که ائمه آن را مطرح فرموده‌اند و قرآن نیز فرموده اگر شما از دین خدا دفاع نکنید، خداوند قوم دیگری را به جای شما تعیین خواهد کرد؛ بنابراین اگر این نعمت را قدر ندانیم از ما سلب خواهد شد.