کد خبر: ۳۶۹۳۹۱۸

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۰۸:۵۰

خوشنویسی قرآنی؛ هنر یا حرفه؟ / بازارشکنی نکنیم

گروه ادب ــ یک مدرس دانشگاه با تاکید بر اینکه خوشنویسی قرآنی در بسیاری از کشورها از جمله ترکیه و منطقه خلیج فارس، حرفه و شغل به شمار می‌آید، افزود: متاسفانه جایگاه این توانمندی در کشور ما صرفاً به عنوان هنر شناخته می‌شود و جایگاه خود را به دست نیاورده است.

اسراء صالحی، متخصص هنر اسلامی و مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری ایکنا با بیان اینکه حدود 8 سال است که به کار تذهیب فعالیت دارد، اظهار کرد: رشته تحصیلی‌ام در دانشگاه، هنر بود و از سال 92 به عنوان هنرمند خوشنویس مشغول به فعالیت شدم و کار را با مرکز طبع و نشر قرآن شروع کردم و اکنون سه سالی است که به عنوان مذهب‌کار با این مرکز و به عنوان طراح و تذهیب‌کار قرآن کریم با این مرکز همکاری می‌کنم.

وی با اشاره به اینکه وقتی کار تذهیب به قلم‌گیری و دورگیری قلم می‌رسد، کار تا حدودی دشوار می‌شود و درباره اینکه آیا فعالیت در این عرصه معیشت هنرمندان قرآنی را تامین می‌کند یا خیر، گفت: بله قطعاً. ما به عنوان یک کشور مسلمان و شیعی با حجم آثار هنری که داریم،‌ قطعاً به همین میزان نیز بازار کار خواهیم کرد. مهم آن است که همه هنرمندان این خطه به این هنر احترام بگذارند.

این کارشناس مرکز طبع و نشر قرآن تاکید کرد: هنرمندان باید توجه کنند که بازارشکنی نکنند؛ به این معنی که اگر اثری دارای قیمت خاصی است، آن را پایین‌تر از این بهاء به فروش نرسانند. در صورتی که هنرمندان به چنین اقدامی دست بزنند، کسانی که استادکار تمام هستند نیز مجبور می‌شوند که قیمت را بشکنند. در غیر این صورت می‌توان به خوبی در این عرصه رشد کرد.

وی درباره این شغل در کشورهای دیگر عنوان کرد: در بسیاری از کشورهای جهان، خوشنویسی شغل است،‌ ولی در کشور ما هنر به شمار می‌آید. برخی از خوشنویسان کشور ترکیه تا چهار سال آینده سفارش کار دارند، ولی هنرمند ایرانی چنین جایگاهی ندارد. علت آن این است که شاید باور نکرده‌ایم که می‌توان در عرصه هنر توانمند بود. بسیاری از توریست‌ها و مجموعه‌داران بزرگ جهان، آثار هنری را با بهای پایین از ایران تهیه می‌کنند و در گالری‌های بزرگ جهان با قیمت‌های بسیار گزاف به فروش می‌رسانند.

این تذهیب‌کار ادامه داد: اگر آثار هنری و قرآنی را با قیمت اصیل بفروشیم، هنرمند آسیب نمی‌بیند. هنرمندان عرصه تذهیب و خوشنویسی به همین دلیل، دست از کار کشیده‌اند و ادامه نمی‌دهند، در صورتی که اگر ادامه دهند، می‌توانند کارهای ارزشمندی بسیاری تولید کنند.

این کارشناس حوزه تذهیب و خوشنویسی در ادامه سخنانش عنوان کرد: وقتی هنرمندی خط نسخ می‌نویسد، دیگران تصور می‌کنند فقط کاتب قرآن است و فقط باید قرآن بنویسد، ولی فرد مورد نظر قادر است در این حوزه تابلوهای بی نظیری ارائه کند. حتی مسابقات بزرگی در جهان برگزار می‌شود، ولی ما در این حوزه با ضعف برخورد می‌کنیم و مرکز طبع و نشر قرآن و دارالکتابه سعی در رفع این خلأ دارند.

وی در ادامه این مطلب و در پاسخ به سابقه فعالیت ایرانیان در عرصه خوشنویسی و تذهیب توضیح داد: ایران از دوره عباسی، آثار هنری را ایجاد می‌کرد و در هر دوره تاریخی یک اثر هنری خاص داشتیم. تذهیب ایلخانی، صفوی و تیموری کاملاً متفاوت از یکدیگر است و در این عرصه سابقه طولانی داریم. این موضوع به معنی آن نیست که دیگر کشورها در این عرصه سابقه ندارند، ولی همین سابقه سبب شده است که در امر اجرای تذهیب و فن طراحی پیشقراول باشیم؛ در عین حال متاسفانه بحث هزینه‌ها و فروش آثار این حوزه با بهای پایین سبب شده است که بازار این عرصه برای هنرمندان کمرنگ شود.

صالحی با تاکید بر اینکه در دوره معاصر می‌توان مانع از این آسیب شد و از توسعه آن کاست، افزود: می‌توانیم با داشتن آثار فاخر و قیمت خوب فروش در ایران و خارج از کشور، بهای هنرمندان ایرانی را به آنان برگردانیم. متاسفانه حتی ایرانیان حاضر نیستند اثر هنری کشور خودمان را به بهای بالا خریداری کردند. باید این موضوع را در کشورمان نهادینه کنیم تا توریست‌ها هم نسبت به خرید آثار ارزنده قرآنی با بهای ارائه شده ترغیب شوند.

وی با اشاره به اینکه در عرصه تذهیب رتبه بالایی در جهان داریم، اظهار کرد: این در حالی است که در عرصه خوشنویسی این طور نیستیم. کشورهای منطقه خلیج فارس و ترکیه آن چنان در این زمینه تبلیغ کرده‌اند و مسابقات بزرگ برگزار می‌کنند که گویی ما در جا می‌زنیم. باوری وجود دارد که اگر ترکیه و کشورهای مصر، سوریه، حوزه خلیج و عراق به این جایگاه رسیدند به این دلیل است که هنرمندان کشورشان را به بسیارنویسی ترغیب کردند و آنها را رشد دادند؛ همچنین اقدام به برپایی پایگاه خوشنویسی و تذهیب کردند. متاسفانه ما پایگاه موفق خوشنویسی در ایران نداریم و دچار ضعف هستیم و نیاز داریم در این زمینه بیشتر تلاش کنیم که به این مرحله برسیم.

صالحی از این موضوع که در عرصه تذهیب کارهای خوبی صورت گرفته است یاد کرد و گفت: مسابقاتی در کشورهای امارات و الجزیره برگزار می‌شود که از مسابقات بزرگ تذهیب است و ایران همیشه سه تا چهار نفر از میان پنج نفر برگزیده این مسابقات را دارد. ولی هنگامی که همین مسابقات در ایران برگزار می‌شود، متاسفانه تحت شرایطی قرار می‌گیرد که هنرمندان ایرانی ترجیح می‌دهند در آن شرکت نکنند، ولی در خارج از کشور می‌بینیم که ایرانیان با معیار خوب سنجیده می‌شوند و ما جزء برترین نفرات هستیم. با این حال در حوزه خط قرآنی جایگاه مناسبی نداریم. البته خوشنویسان توانایی داریم، ولی برای مطرح شدن آنها در جهان باید تلاش کرد و سازمان‌ها و نهادها می‌توانند در این عرصه نقش بسزایی ایفا کنند.

انتهای پیام