کد خبر: ۳۷۱۲۰۲۹

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۹:۲۵

نماینده آیت‌الله سیستانی:

مجموعه 20 جلدی معجم المخطوطات العراقیه منتشر می‌شود

گروه ادب ــ نماینده آیت‌الله سیستانی از انتشار مجموعه 20 جلدی معجم المخطوطات العراقیه برای عموم مردم خبر داد.

به گزارش ایکنا؛ به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با مراجع عظام تقلید دیدار و گفت‌وگو کرد. وی ضمن بیان گزارشی از وضعیت فعلی این مجموعه فرهنگی، از علمای اعلام خواست تا توصیه‌هایشان را درباره سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران مطرح کنند.

بروجردی در دیدار با حجت‌الاسلام والمسلمین سیدجواد شهرستانی، داماد آیت‌الله سیستانی و نماینده ایشان در ایران، از تمرکز تلاش‌ها بر حفظ اسناد گفت و اینکه 250 میلیون برگ سند و 40 هزار نسخه خطی و 35 هزار نسخه چاپ سنگی در این نهاد  فرهنگی نگهداری می‌شود. وی در بخشی دیگر، از اهمیت تراث شیعی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران سخن گفت و افزود: مجموعه 20 جلدی «معجم المخطوطات العراقیه» تدوین شده که قرار است انتشار عمومی یابد و امیدوار هستیم با یاری علما، در دوره جدید کتابخانه ملی ایران، بتوان میراث تشیع را حفظ کرد.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در ادامه درباره اهمیت اسناد افزود: همه نهادهای حکومت، بی هیچ استثنایی، موظف هستند اصل اسناد مکاتبات خود را پس از 40 سال در اختیار ما قرار دهند و اگر ندهند، غیرقانونی است و در نتیجه همه اسناد کشور، در این مجموعه نگهداری می‌شود.

سپس، حجت‌الاسلام شهرستانی با ذکر این نکته که هر کشوری به میراث فرهنگی خود می‌نازد، گفت: در همه دنیا بر همین میراث خطی و فرهنگی اهمیت و ارزش قائل می‌شوند، اما در کشور ما، چندان مورد توجه نیست. سفیر یمن که روزی نزد من آمده بود، گفت که ما پس از جنگ که منجر به تقسیم یمن به دو بخش شمالی و جنوبی شد، دیدیم مهمترین پشوانه پول ملی و اقتصاد ما، همین نسخه‌های خطی هستند که بخش بزرگی از آنها، برای محفوظ ماندن، در ستون‌های مساجد، گنجانده شده بود. ایران با آن پیشینه تاریخی کهن و فرهنگ غنی، بهترین ابزار را داشته‌ایم و داریم، اما متاسفانه از آنها استفاده نکردیم و هنوز پس از 40 سال، هیچ قدمی برای فرهنگ برنداشته‌ایم. باید بدانیم که می‌توانیم و لازم است تا همین فرهنگ را به نسل‌های بعد منتقل کنیم.

آیت‌الله العظمی وحید خراسانی، پس از استماع سخنان کوتاه رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، ابتدا از جد اشرف بروجردی یاد کرد: مرحوم شیخ علی‌محمد بروجردی از علمای وارسته و حکمای متاله بود. سرشار از اعمال صالح بود و من در نجف، افتخار همنشینی با ایشان را داشتم و ان‌شاءلله خداوند قرین رحمتش کند. در کتابخانه ملی ایران، نسخ خطی منحصر بفردی موجود است و شما کار بزرگی می‌کنید.

بروجردی در دیدار با آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی، رسالت کتابخانه ملی ایران را انتقال دهنده میراث اصحاب فکر و اندیشه به آیندگان دانست و گفت: قرار شد شعبه‌ای از کتابخانه ملی ایران در قم ایجاد شود. بنا داریم تا خاندان‌ها را برای انتقال اسنادشان به کتابخانه ملی ایران در قم ترغیب کنیم و البته یکی از دغدغه‌های شما همین است که مجموعه‌های نوشتاری حفظ شوند. و همچنین به مجموعه فهرستگان نسخ خطی ایران(فَنخا) و معجم المخطوطات العراقیه هم اشاره کرد.

آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در بیانات خود، ایران را کشور فرهنگی تمام‌عیاری نامید که حتی به اندازه 400 سال، یک کتاب ندارد، اما در ایران، شخصیت‌هایی مانند بوعلی سینا و ابوریحان بیرونی داریم که هزار سال از حیات‌شان می‌گذرد و همه‌ آنها مایه مباهات هستند. بسیاری از نسخه‌های خطی به تاراج رفته در کتابخانه‌های غرب نگهداری می‌شود.

وی در ادامه، ایران را سرزمینی محفوظ در پناه ائمه معصومین (ع) دانست و در ادامه به نکته مهم فقهی پرداخت و گفت: در اصول فقهی خبر واحد حجت است، اما در مسائل عقلی و کلامی خبر واحد حجت نیست و این حلقه مفقوده است. درباره ائمه هدی، حداقل 100 کتاب معتبر در دست ماست، اما به مرور که عقب می‌رویم، کتب معتبر کمتر می‌شود تا به کتب اربعه می‌رسیم. شیخ طوسی در این میان، دو کتاب دارد، اما یک نفر است. خود شیخ طوسی یا از کلینی نقل کرده یا صدوق و بعد می‌بینیم که هر دو آنها از زُراره نقل کرده‌اند، اما دین را با خبر واحد نمی‌توان پیش برد و اصول دین را نمی‌توان با خبر واحد ثابت کرد. باید اصول را به نحو تواتر داشته باشیم یا خبر محفوف به قرینه قطعی. چه کسی آمده و گفته اصول دین با خبر واحد ثابت می‌شود، احکام فقهی و فرعی ثابت می‌شوند ولی اصول دین خیر.

در بخشی دیگر، این مرجع تقلید، «الغدیر» علامه امینی را ستود و اینکه همین حالا ده پژوهشگر همسن او، نمی‌توانند در طول ده سال، کاری کنند که او انجام داد.

این ذخایر در دست ماست و این نسخ خطی رابط ما و گذشتگان ماست. در کتابخانه ملی ایران اگر نتوانید مشکل علمی یک پژوهشگر را حل کنید، مسئول هستید، پس کار را به کاردان بسپارید. از نظر فنی هم پیشرفته‌ترین وسایل را به کار بگیرید و مواظب باشید سرمایه ملی از بین نرود که گذشتگان با مرارت‌هایی آن را تهیه کرده‌اند. با محققان همکاری کنید و بکوشید تا فاصله ما و امام صادق(ع) پر شود و این شجره طیبه از بین نرود. البته در نسخ خطی از متخصصان باید بهره برد. همانطور که در نسل پیشین، بزرگانی چون محمدتقی دانش‌پژوه و ایرج افشار بودند که به واقع کاغذشناس و خط‌شناس بودند و دروس خاص کتابداری و نسخه‌شناسی را ایجاد کردند. همین شناخت نسخه هم کار آسانی نیست و باید کوشید تا جایی که مقدور است، این آثار حفظ شود.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در این سفر یک روزه از بیت امام خمینی(ره) که حالا تبدیل به موزه شده، بازدید کرد. همچنین در کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی هم حضور یافت و از نزدیک، از برخی نسخ خطی منحصر بفردی که در این مجموعه نگهداری می شود، دیدن کرد.

انتهای پیام