کد خبر: ۳۷۱۸۶۱۷

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۳

ماه رمضان در آئینه رسوم ایرانیان؛

«اوباش دان» و ختم آن به ندای آسمانی اذان در اردبیل

گروه جامعه ــ در بین مردم منطقه اردبیل، زمان سحری خوردن به اوباش یا اوباش دان مشهور است و وقت آن نیز یک ساعت مانده به اذان صبح محسوب می‌شود.

به گزرش ایکنا؛ ماه رمضان در میان مردم اردبیل هم حال و هوای خاص خود را دارد و با آداب متعددی سپری می‌شود. مردم متدین اردبیل دو یا سه روز قبل از رؤیت هلال ماه به پیشواز ماه رمضان می‌روند و روزه می‌گیرند که به آن «قاباخلاما» می‌گویند.

در اردبیل پيش از اينكه راديو و تلويزيون اعلام آغاز ماه رمضان را به عهده بگيرند، روستائيان برای رؤيت هلال بالای بام می‌رفتند و ساعت‌ها منتظر می‌شدند يا سواری را به شهرهای اطراف می‌فرستادند تا از ديده شدن هلال خبری بياورد. بزرگترها بعد از رؤيت هلال ماه رمضان، به چهره يك كودك معصوم يا يك فرد مؤمن و نمازخوان نگاه می‌كردند و اعتقاد داشتند كه نگريستن به صورت آدمهای بی‌نماز و روزه‌خوار، خوش يمنی درپی نخواهد داشت.

نگاه كردن به ‌آئينه و فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد(ص) بعد از رؤيت هلال ماه هنوز هم به عنوان يك رسم در بين پيرمردان مناطق روستايی استان، مرسوم است. اين عادت بر اين اعتقاد مبتنی است كه بايد در ماه رمضان دل مؤمن همچون آئينه صاف و روشن باشد و از ناپاكی‌ها صيقل يابد. پيرمردان برای اين منظور همواره آئينه كوچكی در درون جيب خود داشتند و بعد از اينكه خود به رؤيت آئينه می‌پرداختند، با فرستادن صلوات چندين بار آئينه را به دور خود و اهل خانواده می‌چرخاندند.

«اوباش دان» و ختم آن به ندای آسمانی اذان

با آغاز ماه رمضان مردم خود را برای مراسم سحری آماده می‌کنند، در گذشته وسیله آگاه شدن مردم از اوقات شرعی، عمدتا به وسیله قرآن خوانان و شب بیداران رمضان، مؤذن‌های روستایی، حرکت ستارگان و بانگ صبحگاهی خروس‌های محلی بود حتی در مواردی از توپ برای این کار استفاده می‌کردند. در بین مردم منطقه، زمان سحری خوردن به اوباش یا اوباش دان مشهور است و وقت آن نیز یک ساعت مانده به اذان صبح است.

شب‌های قدر

فرارسیدن شب‌های احیا با عطر حلواهای خانگی، کلوچه، نان محلی معروف به یاغلی فتیر، دوختن چادر نماز در جمع‌های زنانه، غبارروبی از مساجد و آماده‌سازی‌ حسینیه‌ها و تکیه‌ها مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد و جای خیرات افطاری با احسان سحری تغییر می‌کند و مردم با نان و پنیر و گردو، کلوچه، شیر و بسیاری از غذاهای خانگی از شب زنده‌داران پذیرایی می‌کنند. بسیاری از مردم اردبیل نذرهایشان را در شب‌های قدر ادا می‌کنند که بخش عمده‌ای از این نذرها را غذاهای سنتی این استان از جمله حلوا و آش رشته تشکیل می‌دهد.

آئین دوختن کیسه برکت

از دیگر رسوم استان اردبیل و شهرهای اطراف اردبیل دوختن کیسه برکت است که همزمان با آخرین جمعه ‌ماه رمضان در مساجد شهرستان مشکین‌شهر برگزار می‌شود. دوخت این کیسه‌ها که در آخرین روز‌ ماه مبارک رمضان و معمولاً با ختم 30 جزء قرآن کریم تمام می‌شود، براساس یک باور دینی و مذهبی توسط زنان و دختران مشگین شهری انجام می‌شود.

این کیسه‌ها که بین مردم به برکت توربافی معروف است، از پارچه نذری تهیه می‌شود و پس از آماده ‌شدن، مقداری نمک و وجه نقد در آن قرار داده می‌شود و خانواده‌ها پس‌انداز خود را در طول سال داخل این کیسه قرار داده و در سفرهای زیارتی و کارهای عام‌المنفعه مورد استفاده قرار می‌دهند.

کیسه لعن ابن ملجم

رسم کیسه‌دوزی در روز 27‌ ماه رمضان هنوز هم در بسیاری از مناطق این استان پابرجاست که در قالب آن زنان کیسه‌ای می‌دوزند که به کیسه لعن ابن‌ملجم یا کیسه مراد ‌معروف است و با هر سوزنی که به این کیسه می‌زنند، یک‌بار به ابن‌ملجم لعنت می‌فرستند

خوراکی‌های اردبیلی‌ها در ماه رمضان

در این ماه فرنی با مربای گل مهم‌ترین غذای افطار مردم اردبیل است که با آرد برنج و شیر تهیه می‌شود، زنان کدبانوی اردبیلی یک هفته قبل از آغاز ماه رمضان به آرد کردن برنج با هاون و یا با دستگاه‌هایی در شیرینی پزی‌ها و نیزخشک کردن گل محمدی اقدام کرده و مربای آن را برای استفاده در فرنی تهیه می‌کنند، خرماهای تزئین شده با گردو، پنیر و سبزی، نان روغنی، آش رشته محلی، آش دوغ، سوپ و اخیرا شله زرد و حلیم از جمله غذاهایی است که سفره‌های افطار اردبیلی‌ها را رنگین می‌کند.

عید فطر

در بیشتر روستاهای اردبیل مردم نماز عید را در بیرون از مساجد و منزل در فضای باز به جماعت و با شکوه تمام برگزار می‌کنند. در پایان نیز عده‌ای خود را برای پخت نان‌های مخصوص محلی «فتیر و نزیه» که متشکل از آرد، شکر، شیر، زردچوبه، کره و حلواست آماده می‌کنند و در این روز بوی خوش پخت نان در تنور داغ و حلوا با دوشاب محلی فضای روستا را پرمی‌کند.

مردم آذربایجان غربی معتقدند که روز عید فطر نباید در خوردن زیاده‌روی کنند و با پخت شله زرد در روز قبل از عید، صبح این روز خجسته نذر خود را خیرات کرده و وقت صبحانه تنها به خوردن شله زرد اکتفا می‌کنند.

انتهای پیام