کد خبر: ۳۷۲۱۴۹۹

تاریخ: ۲۱ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۵

نمایشگاه «جلوه‌های نور»؛ از قرآن‌های غیرایرانی تا خط کوفی

گروه ادب ــ نمایشگاه «جلوه‌های نور» در گنجیه موزه قرآن نسخه‌های کم‌نظیری از قرآن‌های اهدایی غیرایرانی تا خط کوفی را در برگرفته است.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ موزه ملی قرآن کریم در شمال غربی تقاطع خیابان امام خمینی و ولی‌عصر(عج) و مقابل کاخ مرمر و نگارستان قرار گرفته است. بنای این موزه، کاملاً در دل زمین قرار دارد و به دلیل همین ویژگی نمای بیرونی آن مشخص نیست.
این موزه به مناسبت ماه مبارک رمضان تعدادی از نسخ خطی قرآن را برای نخستین بار به نمایش گذاشته است و علاقه‌مندان می‌توانند تا پایان خردادماه از این موزه بازدید کنند.
مجموعه کتب خطی عرضه شده در این نمایشگاه از اموال تاریخی- فرهنگی موزه قرآن کریم است که در سال‌های اخیر خریداری شده است، این مجموعه شامل کتب خطی نفیس از دوره تیموری تا اواخر دوران قاجاریه را شامل می‌شود که هر کدام از این آثار ثمره زحمات چندین هنرمند در زمینه‌های خوشنویسی، نقاشی، تذهیب، تشعیر، کاغذسازی و جلدسازی است. چند جلد از این کتاب را قرآن‌هایی تشکیل می‌دهد که همگی به خط نسخ نوشته شده و بعضی از آنها دارای ترجمه فارسی به خط نستعلیق یا نستعلیق شکسته هستند.

یکی از این نسخه‌ها مربوط به قرآنی است که به صورت طومار خطی کتابت شده و کل قرآن را شامل می‌شود. سرلوح این نسخه مذهب، مرصع و دارای سربند چرمی بوده و جدول‌کشی شده است و در میانه متن، اسامی ائمه معصومین(ع) درج شده است.
چندین نسخه قرآن به خط کوفی در این نمایشگاه جلوه‌نمایی می‌کند. یکی از آنها دارای اعراب و اعجام رنگین است که تاریخ کتابتش به قرن چهارم و پنجم برمی‌گردد. بخشی از یک نسخه خطی به نمایش درآمده که کوفی ایرانی است و دارای 2 کتیبه و سرترنج در آغاز آن است. جلدش چرمی ضربی است. دو برگ از قرآن دیگر به خط کوفی با ترجمه فارسی سره است که دارای اعراب و اعجام به رنگ سرخ و سبز است و تاریخ کتابت آن به قرن ششم هجری قمری برمی‌گردد.

دو برگ از قرآن دیگر کوفی ایرانی 9 سطری است و دو ورق پوستی دیگر به خط کوفی معمولی است که دارای اعراب و علامات قرمز بوده و تاریخ کتابت آن هم قرن ششم درج شده است و بخشی از یک نسخه خطی دیگر که باز هم به خط کوفی ایرانی است دارای سرسوره‌های طلایی رنگ و نشان‌های طلایی است. به نظر می‌رسد خط کوفی تا سده هفتم هجری برای کتیبه‌نویسی و کتابت قرآن کریم مورد استفاده بوده و اغلب نسخ آن دوره عباسی متعلق به قرن سوم هجری روی پوست نوشته شده و حروف کوفی آنها دارای مدّ کوتاه و جرّ طویل بوده و طی قرن سوم و قسمتی از قرن چهارم در مصر و سوریه و عراق به کار می‌رفته است.

بخش دیگر از قرآن‌ها مربوط به قرآن‌های اهدایی است که یکی از نسخه‌ها به خط نسخ بوده و اصل نسخه غیرایرانی است. کاتب آن عبداللطیف بن مولانای مرحومی است که در سال 1100 قمری کتابت شده است.
قرآن دیگری که صادق خرازی آن را اهدا کرده، قرآنی به خط نسخ است که تمام صفحات آن مجدول با زر و سرسوره مذهب است، هر یک از صفحات 3 قسمتی با کتیبه زر و لاجورد و تزئینات شمسه بوده و جلد آن مقوایی با روکش چرم قهوه‌ای روشن با نقش ترنج و سرترنج است.

نسخه خطی قرآن به خط نسخ و همراه با ترجمه به خط نستعلیق قرآن دیگری در بخش اهدایی‌ها است که متن قرآن را محمدهادی بن محمدعلی طالقانی کرکبودی و حواشی آن را علی بن قاسم کرکبودی در سال 1275 کتابت کرده است. نسخه خطی دیگر که محمد مهدی شمس الدین طالقانی ایروانی آن را کتابت کرده به تاریخ 1286 قمری یعنی دوره قاجاریه بازمی‌گردد و جلد آن لاکی با گل و برگ وعطف و لبه‌های چرمی است. قرآن دیگری نیز که خط نسخ است توسط میرزا شجاع الدین ابوتراب قزوینی در سال 1233 کتابت شده است.

در بخش قرآن‌های مرمت شده به نسخه خطی قرآن به خط نسخ برمی‌‌خوریم که کاتب آن عبدالله عاشور رنانی است. تاریخ کتاب این قرآن 1222 قمری است. وی اهل رنان اصفهان از خوشنویسان صاحب‌نام خط نسخ در آغاز دوره قاجار (اواخر سده دوازدهم و اوایل سده سیزدهم هجری) است. او به پرکاری و کثرت آثار کتابت کرده، شهرت دارد؛ چنانچه علاوه بر قطعات، ادعیه و کتاب‌های متفرقه، صد و یک قرآن به خط او دیده شده است. وی هرگز از اصفهان خارج نشد ولی به امر فتحعلی‌شاه قاجار آثار گرانبهایی را کتابت کرد و نزد شاه فرستاد که امروزه موجود است. تاریخ دقیق وفاتش معلوم نیست، اما معلوم است که عبدالله عاشور تا ۱۲۳۵ قمری می‌زیسته است.
یادآور می‌شود؛ دوستداران و علاقه‌مندان به نسخ خطی، می‌توانند برای بازدید از بخش نسخه‌های خطی و نفیس قرآن به نمایشگاه «جلوه‌های نور» همه روزه غیر از ایام تعطیل از ساعت ۹ صبح تا ۱۵ تا پایان خردادماه مراجعه کنند.
مدارس، سازمان‌ها و بازدیدکنندگان گروهی می‌توانند از طریق شماره تماس ۰۲۱۶۶۴۹۰۸۶۴ و یا بارگزاری مشخصات خود در www.quranmuseum.ir از این نمایشگاه بازدید کنند.
انتهای پیام