کد خبر: ۳۷۲۲۹۳۰

تاریخ: ۲۵ خرداد ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۳

اساتید جامعه شناسی گفتند؛

تعهد، مسئولیت اجتماعی و اخلاق برجسته در کنار وظایف آکادمیک؛ ویژگی برجسته قانعی‌راد

گروه جامعه ــ سیدمحمدامین قانعی راد، جامعه شناس برجسته ایرانی که تلاش‌های زیادی را برای گسترش این علم در ایران و بین‌المللی کردن صدای جامعه شناسی ایرانی انجام داده بود در آخرین روز ماه مبارک رمضان درگذشت.

به گزارش ایکنا، سیدمحمدامین قانعی‌راد، جامعه شناس برجسته ایرانی و رئیس سابق انجمن جامعه شناسی ایران غروب روز پنجشنبه به دلیل ابتلا به سرطان در گذشت.
عباس کاظمی، جامعه شناس و از شاگردان قدیمی این استاد فقید جامعه شناسی در گفت‌وگو با ایکنا به تشریح ویژگی‌های مرحوم قانعی راد پرداخت و تصریح کرد: من برای نخستین بار دکتر قانعی راد را در سال ۷۹ و زمانی که دانشجوی دکتری جامعه شناسی بودم ملاقات کردم، آنچه از استاد درک کردم این بود که وی با همه دانشجویان جوان و کسانی که تازه وارد جامعه شناسی می‌شوند پدرانه رفتار و با آنان کار می‌کرد، به دانشجویان انگیزه می داد و به نسل جوان جامعه شناسان کمک می‌کرد، این ویژگی برجسته استاد قانعی راد بود که در میان دیگر اساتید جامعه شناسی کم نظیر بود.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و علوم انسانی وزارت علوم با بیان اینکه قانعی راد به رویش جوانه‌های جامعه شناسی کمک کرده و به آنان پر و بال می‌داد، گفت: اینگونه افراد که جامعه شناسی را باور داشته، برای دانشجویان خود وقت بگذارند به آنان انگیزه داده و حاضر باشند برای توسعه جامعه شناسی هزینه دهند بسیار انگشت شمار هستند، این افراد گونه افراد در واقع جامعه شناسی را زندگی می‌کنند.
رئیس پیشین جهاددانشگاهی واحد علوم اجتماعی تهران ادامه داد: قانعی راد به راستی جامعه شناسی بود که جامعه شناسانه می‌زیست، نه تنها به جامعه شناسی باور داشت، بلکه خود را مدافع جامعه شناسی می‌دانست. او همیشه نسبت به جریانات جدیدی که از جامعه شناسی عبور می‌کردند با تردید می‌نگریست. قانعی راد جامعه شناسی بود که به مسایل خرد و پیش پا افتاده جامعه ایران علاقمند بود، در عین حال سعی می‌کرد همه این جزئیات را در بستر کلانتری تحلیل کند.

استاد ارتباطات و مطالعات فرهنگی دانشگاه تهران در ادامه به تشریح وضعیت انجمن جامعه شناسی ایران در دوران ریاست قانعی راد پرداخت و عنوان کرد: انجمن جامعه شناسی ایران تا پیش از دکتر قانعی‌راد ۲ دوره را پشت سر گذاشته بود، دوره نخست آن که دوره ریاست غلام‌عباس توسلی بود دوره تأسیس و تشکیل بود، پس از آن دوره دیگری آغاز شد، که مرحوم دکتر عبداللهی استاد فقید جامعه شناسی دانشگاه علامه ریاست آن را بر عهده داشت که دوره نظم دهی بود پس از این دوره دکتر قانعی راد ریاست انجمن را بر عهده گرفت و جامعه شناسی را بین مردم، نهاد‌های سیاسی، دولتی و دانشگاهی برد.
کاظمی ادامه داد: در همین زمان مرحوم قانعی راد شعبه‌های متعددی از انجمن را در ایران توسعه داده و همین اینکه گروه‌های مختلفی را در انجمن جامعه شناسی شکل داد که تا در انجمن فعالیت کنند، ضمن اینکه انجمن در حوزه‌های بین‌المللی توفیق بسیاری کسب و چندین کنفرانس بین‌المللی تفکر جامعه شناسی خاورمیانه را در ایران، ترکیه و در جا‌های دیگر برگزار کرد، انجمن جامعه شناسی را از مرز‌های بسته خود خارج کرده و جهان هم تا حدود زیادی با صدای جامعه شناسی ایرانی آشنا شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و فرهنگ یادآور شد: مرحوم دکتر قانعی‌راد با ایجاد فضای مناسب در انجمن جامعه شناسی و فعال کردن گروه‌ها تخصصی گوناگون، جامعه شناسان را به سمت پدیده‌هایی مانند آسیب‌های اجتماعی، مسائل زنان سوق داد و صدا‌های متکثری در جامعه شناسی به وجود آورد، رویکرد دکتر قانعی راد یک نوع جامعه شناسی خرد در سنت پدیدارشناسانه و مفهومی بود، در این سنت تلاش می‌شود که تئوری‌ها درست فهمیده شده و برای مسائل مختلف به کار گرفته شود. قانعی فرد به مسائل جامعه ایران و رویداد‌های معمولی که پیش از این کمتر به آن پرداخته می‌شد می‌پرداخت.
اعظم راود راد، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران نیز در گفت‌وگو با ایکنا، با اشاره اخلاق برجسته قانعی‌راد عنوان کرد: به نظر من ایشان جامعه شناس سختکوشی بود و بسیار فعال و با احساس مسئولیت اجتماعی درباره مسائل مهم و مبتلا به جامعه اظهار نظر میکرد و خود را هیچگاه از مسائل کنار نمی کشید و در متن جامعه حضور داشت.

در همین حال اشرف بروجردی، رئیس کتابخانه ملی ایران نیز در پیام تسلیت خود برای درگذشت سیدمحمدامین قانعی‌راد گفت: خبر درگذشت استاد ارجمند و دانشمند فاضل دکتر سیدمحمدامین قانعی راد، جامعه‌شناس و روشنفکر شریف، آزاده و مستقل کشور، سخت تکان دهنده و ناراحت کننده بود. قانعی‌راد در زمره آکادمیسین‌هایی بود که هرگز میان وظایف آکادمیک و تعهدات اجتماعی جدایی نیفکند و همواره تلاش کرد به طور همزمان در قامت یک چهره علمی و همچنین یک روشنفکر اجتماعی فعالیت کند. او در تمام طول دوره فعالیت علمی و اجتماعی خود، هیچ گاه جانب مردم و جامعه مدنی را رها نکرد، همواره به نقد ساختار‌های سیاسی و فرهنگی و اجتماعی پرداخت و به خصوص در دوران سخت در مضیقه قرار گرفتن تشکل‌های مستقل علمی، نقشی بی بدیل در حفظ و اعتلای این تشکل‌ها ایفا کرد.

وی افزود: قانعی‌راد سال‌ها به عنوان عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و نیز عضو و رئیس انجمن جامعه شناسی ایران به توسعه و ترویج این علم در کشور کمک کرده بود و جدای از تألیفات متعدد در این حوزه به تربیت شاگردان و دانشجویان بسیاری همت گمارده بود که بی شک نامی نیک از او به یادگار خواهد ماند. یکی از مهمترین ویژگی‌های فعالیت‌های علمی این استاد بزرگ، نگاه جامع‌نگر و کلان او به عنوان یک جامعه شناس در ارتباط با توسعه و مدیریت بود. این مسئله را می‌توان در آثار به جا مانده از این استاد فاضل مانند «ناهمزمانی دانش: روابط علم و نظام‌های اجتماعی - اقتصادی در ایران» و «نظام علمی کشور در برنامه سوم توسعه» به روشنی مشاهده کرد.
بروجردی اظهار کرد: فقدان دکتر قانعی راد برای خانواده سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران غمی دوچندان به همراه داشت. این استاد به تازگی به عضویت شورای راهبردی این سازمان در آمده بود و مشاورت علمی این سازمان و مسئولیت اندیشگاه فرهنگی این نهاد ملی را بر عهده گرفته بود. چشم امید ما برای شکوفایی و تعالی این نهاد نوپا در سازمان اسناد و کتابخانه ملی به تدبیر این استاد فرزانه بود.
وی یادآور شد: این ضایعه دردناک را به جامعه علمی و دانشگاهی کشور تسلیت گفته و برای خانواده آن عزیز از خداوند متعال صبر مسئلت می‌نمایم و امیدوارم صاحب ماه رمضان حافظ و حامی او باشد و آخرین افطار این ماه را میهمان سفره جدش امیرالمومنین علی (ع) باشد.

انتهای پیام