کد خبر: ۳۷۲۹۴۵۰

تاریخ: ۲۱ تير ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۲

یک پژوهشگر حوزوی:

حوزه علمیه از امروز به فکر تبیین مسائل اخلاقی فناوری‌های جدید باشد

گروه حوزه‌های علمیه ــ حجت‌الاسلام والمسلمین رحمتی با بیان اینکه دنیا در آینده نزدیکی تحت سیطره فناوری‌های جدید از جمله اینترنت اشیاء و ربات‌های انسان‌نما خواهد بود تاکید کرد: حوزه علمیه از همین امروز باید به فکر تبیین و بررسی مسائل اخلاقی و شرعی این فناوری‌ها باشد.

به گزارش ایکنا؛ حجت‌الاسلام والمسلمین حسینعلی رحمتی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه امروز در نشست علمی «پیامد‌های شکاف دیجیتالی بین استادان معارف و دانشجویان» در پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی با اشاره به شرایط موفقیت در تدریس دروس معارف گفت: توانمندی علمی استادان و آشنایی با حوزه موضوعی درس مورد تدریس همچنین تخلق استاد به فضائل اخلاقی، اعتماد، احترام متقابل استاد، دانشجو، همراهی و همدلی ارکان آموزش از جمله شروط موفقیت در تدریس درس معارف است.

وی افزود: امروزه تحول بزرگی در دنیا در زمینه فناوری اطلاعات رخ داده است و اگر استادان معارف نتوانند با این وسایل آشنا و همراه شوند نمی‌توانند موفقیت چندانی داشته باشند.

رحمتی اضافه کرد: گاهی شاهد هستیم که یک قطعه چند دقیقه‌ای از یک منبر را ضبط و در مقیاس میلیونی و هزاری در دنیا منتشر می‌کنند و اگر استاد معارف، لباس نامناسب داشته باشد و یا حرف سستی بزند دستاویزی برای تمسخرکنندگان می‌شود.

این محقق و استاد حوزه با بیان اینکه شناخت مخاطب یکی از عوامل مهم در موفقیت تدریس درس معارف است و مخاطب امروز مدرسان معارف، کسانی هستند که تحت تاثیر فضای مجازی دچار تحولات فراوانی می‌شوند اظهار کرد: شبکه‌های اجتماعی را می‌توان به تلگرام و ماقبل تلگرام تقسیم کنیم؛ این شبکه با بقیه شبکه‌های اجتماعی مانند توئیتر و فیس بوک و ... تفاوت زیادی داشته است، زیرا مخاطبان بی‌شماری دارد و فراگیر شده به نحوی که در طول چند سال به بیش از ۴۰ میلیون عضو می‌رسد و تاثیرات آن بر همه اقشار به خصوص دانشجویان زیاد بوده و در دانشجویان تحولات فکری زیادی ایجاد می‌کند.

رحمتی ادامه داد: فضای شدیدا رقابتی در فضای مجازی ایجاد شده و غول‌های این عرصه هر روز در حال ایجاد فناوری و نوآوری جدیدی در این فضا‌ها هستند تا بتوانند از طریق اطلاعات، درآمد‌های زیادتری داشته باشند ضمن اینکه این اطلاعات گسترده از شخصیت‌های زیاد در دنیا، قدرت سیاسی و اجتماعی این شرکت‌ها را هم افزایش داده و می‌دهد.

این محقق و پژوهشگر با اشاره به تاثیرات شگرف فضای مجازی بر آینده بشر اظهار کرد: در انتخابات اخیر آمریکا بحث تبلیغات هوشمند از سوی همین شبکه‌های مجازی ارائه شد، زیرا خوی و خلق افراد را از طریق سنجش علاقه‌مندی‌های آنان به دست آورده‌اند و متناسب با آن هم برای آنان اطلاعات و تبلیغات می‌فرستند.

رحمتی بیان کرد: در کشور ما قدم‌های اولیه اثرات فضای مجازی بروز یافته و در سال‌های آینده آثار دیگر آن رخ خواهد داد که مایه تعجب ما هست لذا برای کسی که تدریس معارف دینی دارد شناخت این فضا بسیار مهم است، اما متاسفانه ما در مورد گذشته و حال فضای مجازی کار چندانی نکرده‌ایم.

رحمتی با بیان اینکه در مورد اخلاق فضای مجازی از سوی افراد و مراکز متولی، تحقیق به اندازه نیاز نشده است تصریح کرد: با وجود بیش از ۴۰ میلیون کاربر فضای اجتماعی در حد چند جلد کتاب اخلاقی مرتبط نداریم و در مورد تاثیر این فضا بر اخلاق و فضای اجتماعی و خانوادگی جامعه بررسی نشده است.

وی افزود: تا سال ۲۰۳۵ پیش‌بینی می‌شود که ماشین‌های هوشمند و ربات‌ها، نقش مهمی در فضا‌های اجتماعی دنیا داشته باشد و بسیاری از سؤالات اخلاقی و پیامد‌های مختلف به دنبال آن ایجاد شود، ولی ما آیا خودمان را برای چنین فضایی آماده کرده‌ایم.

رحمتی تصریح کرد: ضرورت آشنایی استاد معارف با زیست جهان چندوجهی دانشجو یعنی وجوع معرفتی، خانوادگی، روحی و روانی، فرهنگی و اجتماعی و ... لازمه مخاطب شناسی برای استاد درس معارف است؛ زیرا شبکه‌های اجتماعی از جمله مهمترین عرصه‌های تجلی فضای مجازی در کشور ما است و انسان نیز موجودی شبکه‌مند تعریف شده است.

وی با اشاره به اینترنت اشیاء تصریح کرد: این فرایند سبب خواهد شد تا در چند سال آینده تخت خواب و وسائل و اشیاء انسان همگی به اینترنت وصل باشد و مخاطرات آن بسیار بیشتر از وضعیت امروزی خواهد بود و حوزه باید خود را برای تدوین مسائل اخلاقی این تحولات آماده کند و از امروز به تحقیق و پژوهش مرتبط از جمله احکام شرعی فعالیت ربات‌های انسان نما و ... بپردازد.

وی افزود: دانشجویان از جمله مهمترین و موثرترین گروه‌های فعال در فضای مجازی هستند لذا تولید و توزیع محتوا‌های علمی و غیرعلمی، ارتباط با دیگران، سرگرمی، خوش گذرانی، بحث، گفت و گو و ... از جمله مهمترین فعالیت آنان در این فضا است و این نوع فعالیت به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر بینش و نگرش دینی آنان تاثیر می‌گذارد و اگر استاد معارف این مسائل را نشناسد نمی‌تواند در اقناع دانشجو فعال باشد.

رحمتی عنوان کرد: امروز فضای مجازی بحث حریم خصوصی را پر رنگتر کرده است و با آمدن فناوری‌های جدید این مباحث هم مهمتر خواهد شد؛ همچنین یکی از مباحث جدید مرتبط با فضای مجازی ایجاد شکاف دیجیتالی است که باعث نابرابری کشور‌های مختلف همچنین افراد مختلف در یک جامعه شده است و شاهدیم که بچه‌ها بهتر از والدین بلد هستند با فضای مجازی کار کنند.

وی افزود: شکاف دیجیتالی سبب فاصله میان استادان درس معارف و دانشجویان همچنین والدین و فرزندان و مدیران و نهاد‌های حاکمیتی شود که از جمله نشانه‌های معرفتی شکاف دیجیتالی عدم آگاهی اساتید از کارکرد‌های درست و نادرست فضای مجازی، نوع فعالیت‌های دانشجویان در شبکه‌های اجتماعی و علل گرایش دانشجویان به فضای مجازی است.

وی تاکید کرد: برخی طلاب و روحانیون می‌گویند ما با فضای مجازی مخالفیم و از آن استفاده نمی‌کنیم که این مسئله نشانه ضعف یک مبلغ دین و روحانی است و روحانی باید چند قدم از دیگران جلوتر هم باشد، زیرا قرار است هدایت دینی دیگران را برعهده داشته باشند.

انتهای پیام