کد خبر: ۳۷۳۹۸۳۹

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۹

آغاز به کار فصلنامه «دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث»/ حذف شرط «دکتر» در پذیرش مقالات

گروه حوزه‌های علمیه ــ  فصلنامه علمی - اختصاصی «دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث» به همت جمعی از محققان جوان و با نشاط حوزه آغاز به کار کرد.

به گزارش ایکنا؛ این مجله با هدف جبران خلا‌های موجود علمی در زمینه قرآن و حدیث و ایجاد بستری برای محققان جوان حوزه وارد عرصه نشر شده است به همین دلیل این مجله شرط داشتن عنوان «دکتر» برای نشر مقاله را ندارد و تاکید بیشتر بر محتوای علمی دارد.

سرویس حوزه‌های علمیه ایکنا گفت‌وگویی دوستانه و صمیمانه را با حجت‌الاسلام والمسلمین محمد مهدی احسانی‌فر، مدیر مسئول مجله دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث انجام داده است تا خوانندگان محترم با چند و چون، اهداف، چرایی و چگونگی انتشار این مجله آشنایی بیشتری پیدا کنند.

ایکنا: با توجّه به اینکه مجلّات قرآنی و حدیثی متعدّدی وجود دارد، چرا اندیشه تأسیس یک مجلّه قرآنی و حدیثی دیگر را دنبال کردید؟

اندیشه راه‌اندازی یک مجلّه قرآنی و حدیثی را باید در فعالیت‌های علمی دست‌اندرکاران مجلّه در دهه گذشته جست‌وجو کرد. ما با نگاشته‌های بسیاری در حوزه قرآن و حدیث مواجه شدیم و نگاشته‌های فراوانی هم زیر نظر برخی از دست‌اندرکاران مجلّه مانند سردبیر محترم، تولید شد؛ ولی همواره عرضه آن‌ها به مخاطب با صفی طولانی مواجه می‌شد. این مسئله نشان می‌داد که مجلّات کنونی برای عرضه نگاشته‌های قرآنی و حدیثی کافی نیستند.

از سوی دیگر، بسیاری از نگاشته‌ها، فضایی مشترک بین قرآن و حدیث را تصویر می‌کردند. گاهی مجلّات قرآنی، این قبیل از نگاشته‌ها را به مجلّات حدیثی حواله می‌دادند و گاهی برعکس؛ از این رو کمبود مجلّات قرآنی - حدیثی که نگاشته‌های مرتبط با ثقلین را در کنار هم بیاورد، احساس می‌شد.

زمینه سوم، محدودیت قالب‌های نشر بود، زیرا بسیاری از پژوهشگران، اساتید و اندیشمندان، یافته‌هایی ارزشمند در حوزه قرآن و حدیث داشتند، ولی فرصت کافی برای تبدیل آن به مقاله علمی - پژوهشی یا علمی - ترویجی را نمی‌یافتند و بیشتر مجلّات حاضر نبودند، قالب‌های دیگر نگاشته را بپذیرند. از این رو حجم بسیاری از دانش‌های قرآنی و حدیثی در گوشه کتابخانه‌های شخصی خاک می‌خورد و با اینکه مشتری حقیقی داشت، ولی زمینه عرضه نمی‌یافت از این رو کمبود مجلّاتی که حاضر شوند، از دو قالب مقاله علمی - پژوهشی و علمی - ترویجی عبور کرده و ملاک اصلی خود را علمی بودن نگاشته‌ها قرار دهد، احساس می‌شد.

شرط دکتری را برای پذیرش مقاله برداشتیم

زمینه چهارم، لزوم نشر دانش‌های شفاهی بود، زیرا بسیاری از مطالب علمی در کلاس‌های درس و نشست‌های علمی ابراز می‌شد که در میان آن، نویافته‌های قابل توجّهی وجود داشت؛ ولی هیچگاه، قلمی نشده و به مخاطبان گسترده، عرضه نمی‌شد. از سوی دیگر، بسیاری از صاحبنظران نیز فرصتی برای حضور در کلاس درس یا نشست‌های علمی نمی‌یافتند؛ ولی اگر برای حضور در مصاحبه‌ای علمی از آن‌ها دعوت می‌شد، می‌پذیرفتند. این نشان می‌داد که مجلّاتی با ماموریت نشر دانش‌های شفاهی بسیار اندک است. هرچند پیشتر، مجلّه علوم و معارف قرآن و حدیث را در مرکز تخصّصی حدیث حوزه با همکاری برخی از اعضای تحریریه کنونی، راه‌اندازی کرده بودیم، ولی کافی نبود.

پنجمین زمینه، اصرار بسیاری از مجلّات، بر نشر مقالات افرادی با پیشوند «دکتر» بود. حتّی بسیاری از مجلّات علمی - ترویجی هم به صورت الزامی یا ترجیحی، اصرار بر چاپ مقالات فارغ‌التحصیلان دکتری یا مقالات مشترک با دارندگان مدرک دکتری داشتند از این رو کمبود مجلّاتی که به علمی بودن نگاشته بیش از عنوان نویسنده، اهمیت دهند، احساس می‌شد.

این پنج انگیزه، سالیانی همراهمان بود تا اینکه فرصتی ایجاد شد و آن را در قالب مجلّه دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، پیگیری کردیم.

ایکنا: سیر دریافت مجوّز، چگونه بود؟ آیا مشکلی در مسیر وجود نداشت؟

اوّل بهمن ماه ۱۳۹۶ درخواست مجوّز مجلّه را از طریق سامانه جامع رسانه‌های کشور ارائه کردیم و ۲۵ تیرماه ۱۳۹۷ مجوّز صادر شد. هرچند صدور مجوّز طول کشید، ولی به صورت روان انجام شد که جا دارد از معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد به ویژه هیئت محترم نظارت بر مطبوعات، تشکر کنیم.

ایکنا: مجله از چه زمانی منتشر می‌شود و در مورد هیئت تحریریه نیز توضیح دهید؟

امیدواریم که به لطف خدا نخستین شماره مجلّه در تابستان سال جاری (۱۳۹۷) از چاپ خارج شود. الحمد‌لله گردآوری نگاشته‌ها از نویسندگان محترم تاحدودی انجام شده و هم اکنون تقریبا به اندازه سه شماره، نگاشته به مجلّه رسیده است.

فعالیت هیئت تحریریه از سال ۹۶

هیئت تحریریه مجلّه هم از بهمن ماه ۱۳۹۶ آغاز به کار کرد و تاکنون به صورت هفتگی جلسه داشتیم. محصول این جلسات، تدوین اساسنامه مجلّه، روشنامه جذب و ارزیابی و پذیرش نگاشته‌ها، روندنمای پذیرش، شیوه‌نامه تنظیم نگاشته‌ها، نماد محتوایی و شعار مجلّه، شیوه‌نامه ساختار و شناسنامه، طرح جلد و صفحات مجلّه و کاربرگ ارزیابی بوده است. همچنین چند جلسه درباره چگونگی اداره مجلّه از حیث مالی، تبلیغاتی و اداری داشتیم. حدود ۱۰ جلسه هم به بررسی مجلّات قرآنی و حدیثی پرداخته‌ایم. برای این بررسی کاربرگ ویژهای طراحی شده و براساس آن تلاش می‌کنیم تا قوّت‌ها و ضعف‌های مجلّات قرآنی و حدیثی را تحلیل کنیم و از تجربه دیگران بهره‌مند شویم.

تحصیلات سطوح عالی حوزه برای دست‌اندرکاران مجله

همه اعضای هیئت تحریریه و دست‌اندرکاران اجرایی مجلّه تحصیلات عالی فقهی، اصولی، قرآنی و حدیثی دارند. همه این اعضا، دارای نگاشته‌های قرآنی و حدیثی چاپ شده هستند. هر یک از اعضا در یک یا چند شاخه از علوم و معارف قرآن و حدیث فعالیت های تخصّصی موثر انجام داده‌اند. مثلا هم اکنون در تحریریه و اجرایی مجله، کارشناس حوزه‌ها و مکاتب حدیثی، کارشناس صحیفه سجادیه، کارشناس نهج‌البلاغه، کارشناس اعتبارسنجی حدیث، کارشناس تخریج، کارشناس کلام نقلی، کارشناس تفسیر، کارشناس ادبیات عرب، کارشناس علوم قرآن و برخی شاخه‌های دیگر را داریم. بیشتر اعضای تحریریه و اجرایی، تجربه تدریس در یک یا چند ماده از علوم و معارف قرآن و حدیث را داشته و تاکنون مشاور مقالات علمی بسیاری بوده‌اند.

ایکنا: ویژگی‌های مجلّه دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث نسبت به مجلّات دیگر چیست؟

مجلّه دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، چند ویژگی محوری دارد. نخست اینکه پیش از آغاز به کار رسمی مجلّه، زیرساخت‌های نظری آن در جلسات هفتگی دست اندرکاران، مورد بحث قرار گرفته که محصول آن اسناد مختلف مجلّه است؛ یکی از این اسناد، کاربرگ ارزیابی است. هدف این کاربرگ، ارتقای نگاشته‌هاست است نه ردّ مقالات. ما تا جایی که نویسنده، قصد پیگیری و همکاری و ارتقا داشته باشد، نگاشته او را رد نمی‌کنیم. اعضای تحریریه و ارزیابان متعهد هستند که به همه نگاشته‌ها برای ارتقا تا رسیدن به نقطه مطلوب برای چاپ، کمک کنند. حتّی اگر این مسیر به ۱۰ بار رفت و برگشت نگاشته منجر شود؛ بنابراین چیزی به عنوان امتیاز در کاربرگ ندید‌ه‌ایم؛ بلکه قوّ‌تها و ضعف‌ها را گوشزد می‌کنیم. قوّت‌ها را پیش از ضعف‌ها قرار داده‌ایم تا نویسندگان بدانند که ابتدا به قوّت‌های نوشته آن‌ها توجّه کرده‌ایم.

انتشار نگاشته‌ها در ۲۴ قالب

ویژگی دیگر مجله، امکان نشر نگاشته های علمی در ۲۴ قالب است. این قالب‌ها در شماره اول مجلّه چاپ خواهد شد. ۲۴ قالب، فرصت مناسبی را فراهم می‌کند تا اساتید، پژوهشگران و حتّی دانشجویان و دانش‌پژوهان بتوانند نگاشته‌های علمی خود را در قالب دل خواه، به چاپ برسانند. مثلا یکی از قالب‌های چاپ نگاشته، یادداشت آزاد است. این یادداشت، نگاشته‌ای است با کمتر از ۷۰۰ واژه که بدون داشتن ساختار یک مقاله علمی، به ارائه نکته علمی می‌پردازد. این نگاشته درصدد است تا یافته نویسنده را در کوتاه‌ترین زمان و به آسان‌ترین شکل، قلمی کرده و به مخاطب برساند. قالب دیگر تقریر است. همه دانشجویان و دانش‌پژوهان می‌توانند مطالب خاصی را که در کلاس‌های درس یا نشست‌های علمی می‌شنوند در این قالب درآورده تا به نام مشترک گوینده و نویسنده چاپ شود. در حقیقت با این قالب، مطالب نوی اساتید در کلاس‌های درس، فراموش نمی‌شود بلکه ثبت و منتشر می‌شود.

و اما سخن پایانی شما؟

مجلّه دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث یک هدف اساسی دارد که در قالب حدیثی قدسی از امام صادق (ع) در پشت جلد مجله منعکس شده است. همچنین سه شعار اساسی داریم که آن هم در پشت جلد مجلّه منعکس شده است و تعهد ما پیگیری این سه شعار است و همین جا از همه اندیشمندان، اساتید، پژوهشگران، طلّاب و دانشجویان دعوت می‌کنیم که نگاشته‌های علمی خود را در قالب دل خواه برای مجلّه بفرستند. در صورتی که تعداد نگاشته‌ها زیاد شود و این روند ادامه دار باشد، از ظرفیت های دیگر برای نشر، استفاده خواهیم کرد تا نویسندگان گرامی، مدّت طولانی در صف انتشار باقی نمانند.

ایکنا: راه‌های ارتباطی با مجله چگونه است؟

راه‌های ارتباطی با مجلّه عبارت است از: تارنمای مجلّه به آدرس: http://majaleh-a.ir/ که با جستجوی نام فارسی مجله در موتور‌های جستجو به آسانی قابل دسترسی است. همچنین آدرس‌های ایمیل [email-masked] و [email-masked] و شماره همراه ۰۹۲۱۴۳۱۲۶۵۱ نیز پاسخگوی نویسندگان و علاقه‌مندان خواهد بود.

انتهای پیام