کد خبر: ۳۷۴۳۱۳۷

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۳۹۷ - ۰۸:۱۱

یادداشت/

زن؛ کانون استقرار انسانیت/ آیه تطهیر؛ موضوع گفتمان‌های جهانی

کانون خبرنگاران نبأ ــ طاهره سادات طباطبایی امین در یادداشتی از نگاه قرآن و جامعه شناسی به مزایای تکوینی و جایگاه زن اشاره کرده است.

طاهره‌سادات طباطبایی امین، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در یادداشتی که نسخه‌ای از  آن را در اختیار کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ قرار داده، از نگاه قرآن و جامعه‌شناسی به مزایای تکوینی و جایگاه زن اشاره کرده است. متن این یادداشت بدین شرح است:

در تاریخ جامعه‌شناسی همواره عده‌ای خود را کم پنداشته و برخی خود را بزرگ انگاشته‌اند و با کنار گذاشتن اینگونه پیش‌فرض‌ها و با یاری گرفتن از چشمه وحی می‌توان به جرعه‌ای از بینش درست دست یافت و بدین منظور جویای رویکرد دین درباره زن شده، نتایجی در چارچوب تکوین به دست آوردیم که اهمیت خلقت زن و ماهیت وی را تعریف کند.

انسان خیلی زود از وجود یک زن تأثیر می‌پذیرد و حتی قبل از تولد و در نخستین گامی که به رحم مادر می‌نهد این تأثیر آغاز می‌شود . خانه‌ای که پروردگار متعال نام زیبای قرار «مَكِينٍ» بر آن نهاده است که در آیات 20 تا 23 سوره المرسلات « أَلَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ، فَجَعَلْنَاهُ فِي قَرَارٍ مَكِينٍ، إِلَى قَدَرٍ مَعْلُومٍ، فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ» اشاره کرده است و در علم لغت عرب، یعنی واژه‌شناسی بدون پیش فرض‌های دینی «مَهِينٍ» که از ریشه هون است به معنای کم‌ارزش؛ و همچنین «قَرَارٍ» به معنای ثبات و استقرار؛ و «مَكِينٍ» به مفهوم با امکانت و با منزلت است.

در کاربرد قرآنی نیز این واژه‌ها به همین مفاهیم آمده‌اند مانند واژه قرارگاهی در توصیف آخرت «جهان ثابت و باقی» آمده و تنها معنای ثبات در آن لحاظ شده بی‌آنکه توجهی به بهشت یا جهنم آن شود و گاهی در وصف تپه با صفایی آمده که پناهگاه حضرت مریم(س) و فرزندش عیسی مسیح(ع) شد و واژه «مَكِينٍ» یک بار صفت حضرت یوسف(ع) پیامبر معصوم خداست؛ آنگاه که بالاترین مقام مملکت یعنی عزیز مصر به امانت و مکانت او پی می‌برد.

بار دیگر ویژگی حضرت جبرائیل مقرب‌ترین فرشته آسمان از سوی دیگر مفسران از جمله علامه طباطبائی(ره) بر این معنا تأکید کرده که منظور از «قَرَارٍ مَكِينٍ» در آیه 21 سوره المرسلات؛ رحم مادر است که به خاطر آمادگی پرورش و قدرت حفظ جنین بدین تعبیر نامیده شده است.

اکنون با نگاهی نو به آیه 21 سوره المرسلات درمی‌یابیم که خداوند یکی از مزایای تکوینی زن را کانون استقرار انسانیت در بدو ایجاد می‌داند و این کانون را دارای حریم و منزلت می‌خواند و بالاخره قادر متعال برای این شاهکار خودستایی می‌کند در آیه 23 سوره المرسلات گفته «فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ» یعنی ما چه قدرتمند خوبی هستیم.

پیدایش عالم هستی به وجود پنج تَن آل عبا

تنها وجود مجاز به خودستایی در جای دیگر خطابه‌ای بر جمع فرشتگان ایراد نموده است، می‌فرماید «ای آسمان‌نشینان بدانید که آسمان استوار، زمین برقرار، مهتاب فروزان و آفتاب سوزان، آب جاری و کشتی روان؛ همه و همه را به عشق پنج وجود مبارک آفریدم که هم اکنون زیر کسای یمانی گرد آمده‌اند» و سپس در پاسخ جبرئیل که از کیستی آن پنج تن می‌پرسد؛ اهل بیت نبوت(ع) و معدن رسالت را در یک عبارت شگفت‌انگیز چنین می‌شناساند «هم فاطمة و ابوها و بعلها و بنوها» چه ستودنی است خدایی که در معرفی 5 تَن؛ فقط نام فاطمه(س) را می‌آورد و جهت معرفی بقیه، یعنی 4 مرد بزرگ آفرینش به این بسنده می‌کند که وابستگی آن‌ها را نسبت به فاطمه زهرا(س) بیان نماید!! آن هم با اضافه نمودن هر کدامشان به ضمیری که به دخت نبی مکرم اسلام، حضرت محمد مصطفی (ص) بر می‌گردد!.

نزول آیه تطهیر؛ موضوع گفتمان‌های جهانی

محوریت یک زن در بین وجودهای مبارکی که تکوین به عشق ایشان ایجاد شده و در داستان فوق‌الذکر صحنه‌ساز فضای نزول آیه تطهیر است(إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیرًا[احزاب/33]؛ خدا می‌خواهد پلیدی را از شما دور کند و شما را چنان که باید پاک دارد) که می‌تواند موضوع گفتمان‌های جهانی باشد و در این مبحث جای صد افسوس بر جاست اگر وظایف سترگ زن را با نگاه خانه‌محور خط‌کشی کنیم و یا به بچه‌داری وی نگاهی کودکانه افکنیم؛ که این خطا نه تنها آسایش وی، بلکه آرامش و ارتقای جهان را نیز سلب می‌کند و به مفهوم حیف و میل مواهب خلقت است.

«الّلهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَعَجِّل فَرَجَهُم»

به قلم طاهره‌سادات طباطبایی امین، پژوهشگر قرآنی و جامعه‌شناس

انتهای پیام