کد خبر: ۳۷۶۳۴۴۴

تاریخ: ۲۲ آبان ۱۳۹۷ - ۰۹:۱۳

تفسیر قرآن پایان ندارد/ آشنایی با یک دانشمند علوم قرآنی اندونزی

محمد قریش شهاب متولد ۱۶ فوریه ۱۹۴۴ (۲۲ بهمن ۱۳۲۲ ش) در دوران اشغالی ژاپن در منطقه سولاوسی است و اکنون ۷۴ سال دارد. او یک دانشمند علوم قرآنی و وزیر اسبق دین (۱۹۹۸) است.

به گزارش ایکنا، مهر نوشت: محمد قریش شهاب از یک خانواده سادات – بوگیس تبار (یکی از گروه های قومی در جزیره سولاوسی جنوبی) است. پدرش عبدالرحمن شهاب نام داشت که عالم دینی و استاد در زمینه تفسیر بود. عبدالرحمن شهاب به عنوان یکی از عالمان دینی، تجار و سیاستمداران مشهور سولاوسی جنوبی بود. به امور آموزشی و پرورشی توجه خاصی داشت که ریاست دو دانشگاه اسلامی مهم در منطقه شرقی اندونزی به عهده گرفت؛ یعنی دانشگاه اسلامی اندونزی (خصوصی) از ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۵ و دانشگاه اسلامی دولتی علاء الدین از ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۷.

قریش شهاب انگیزه اولیه و عشق نسبت به تفسیر قرآن را از پدرش که اغلب فرزندان خود را پس از مغرب دور هم جمع می کرد، به دست آورد. قریش شهاب از سن ۶ تا ۷ سالگی عشق و علاقگی به قرآن کریم را نشان می داد. او قرآن را پیش پدرش خواند. علاوه بر آن، پدرش به تعریف داستان های قرآنی می پرداخت که از اینجا دانه عشق او به قرآن شروع شد.

از سال ۱۹۵۸ برای تحصیل راهنمایی و دبیرستانی در مصر بود و پس از آن، تحصیلات خود را در دانشکده اصول الدین دانشگاه الازهر در رشته تفسیر و حدیث ادامه داد که در سال ۱۹۶۷ مدرک لیسانس را کسب کرد. دو سال بعد (۱۹۶۹)، فوق لیسانس خود را با عنوان پایان نامه «اعجاز تشریعی قرآن کریم» به پایان رساند.

وی در سال ۱۹۷۳ به اندونزی برگشت و تا ۱۹۸۰ سمت های مختلف مانند معاون دانشگاه، مشاور پلیس شرق اندونزی در زمینه تربیت روحی و غیره به عهده داشت. او با همه وظایف که داشت، هنوز هم به کارهای تحقیقاتی، از جمله اجرای همزیستی مسالمت آمیز ادیان در اندونزی (۱۹۷۵) و مسئله اوقاف در سولاوسی جنوبی (۱۹۷۸) می پرداخت.

قریش شهاب در سال ۱۹۸۰ به دانشگاه الازهر مصر جهت اخذ دکترای خود در رشته تفسیر قرآن کریم برگشت و دکترای خود را در مدت دو سال گرفت.

سال ۱۹۸۴ مرحله جدیدی برای قریش شهاب بود. مأموریت او از شهر ماکاسار به جاکارتا (دانشکده اصول الدین) منتقل شد. در اینجا به تدریس تفسیر و علوم قرآن برای لیسانس تا دکترا تا سال ۱۹۹۸ می پرداخت و برای دو دوره (۱۹۹۲-۱۹۹۶ و ۱۹۹۷- ۱۹۹۸) ریاست دانشگاه شریف هدایت الله را به عهده گرفت و پس از آن به عنوان وزیر دین در حدود دو ماه در اوایل سال ۱۹۹۸ انجام وظیفه کرد و بعد از آن سفیر اندونزی در مصر شد.

علاوه بر تدریس، سمت های مهم مانند عضو لجنه تصحیح قرآن وزارت دین از ۱۹۸۹، دستیار رئیس انجمن روشنفکران مسلمان اندونزی، مسؤول انجمن علوم اسلامی و کنسرسیوم علوم دینی در وزارت آموزش و فرهنگ، عضو هیئت تحریریه مجلات مطالعات اسلامی، علوم قرآن، منبر علما و مطالعات دینی و فلسفی به او سپرده شد.

علاوه بر فعالیت های فوق، قریش شهاب نیز به عنوان یک نویسنده و سخنران برجسته شناخته شده است. بر اساس زمینه علمی و قدرت تبیین ایده ها و اندیشه ها با زبان ساده و صریح، منطقی و معتدل، او به عنوان سخنران و نویسنده برجسته و مورد پذیرش همه سطوح جامعه ظاهر شده است. سخنرانی های او در مساجد معتبر در جاکارتا مانند مسجد الطین، سوندا کِلاپا، فتح الله و استقلاال و ایستگاه های تلویزیونی یا رسانه های الکترونیکی مانند شبکه های RCTI و مِترو (Metro TV)، به ویژه در ماه مبارک رمضان (هر روز) انجام شده است.

با اینکه قریش شهاب تنها متخصص قرآن در اندونزی نیست، اما توانایی او در ترجمه و ارائه پیام های قرآن در عصرهای فعلی و پست مدرن، او را نسبت به سایر متخصصان قرآن بهتر و برتر می دانند. در زمینه تفسیر، او بر اهمیت استفاده از روش تفسیر موضوعی (یعنی تفسیر با جمع آوری تعدادی از آیات در سوره های مختلف که در مورد یک موضوع بحث می کنند) تأکید دارد، سپس مفاهیم کلی آیات را توضیح می دهد و نتیجه را به عنوان پاسخ به موضوع مورد بحث می گیرد. به اعتقاد وی، با استفاده از این روش، نظرات قرآن درباره مسائل مختلف زندگی بیان می شود و همچنین می توان به عنوان شواهدی استفاده کرد که آیات قرآن با توسعه علم و تکنولوژی و پیشرفت تمدن جامعه سازگاری دارد.

قریش شهاب بر لزوم درک وحی الهی نه تنها از متن، بلکه همراه با سیاق آن تاکید دارد تا پیامهایی که در آن وجود دارد، بتواند در زندگی واقعی مورد استفاده قرار گیرد. او همچنین بسیاری از شاگردان و دانشجویان خود، به ویژه در سطح تحصیلات تکمیلی ایجاد انگیزه می کند که در زمینه تفسیر قرآن با تمسک به قوانین تفسیری مراعات کنند. به باور وی، تفسیر قرآن هرگز پایان نخواهد یافت. از زمانی به زمان دیگر، تفسیرهای جدید همراه با پیشرفت علم و مقتضیات زمان ظاهر می گردد. با این حال، او خاطر نشان می کرد که جنبه احتیاط و دقت در تفسیر قرآن مراعات شود تا کسی به راحتی ادعا نکند که نظر او همان نظر قرآن است. و حتی یک گناه بزرگی است اگر کسی نظر خود را بر قرآن تحمیل کند.

قریش شهاب یک مفسر مربی است. تخصص او در حوزه تفسیر به حوزه تربیت خدمت داده است. موقعیت های وی به عنوان معاون و یا رئیس دانشگاه، وزیر دین، رئیس مجلس علماء اندونزی، مشاور وزیر آموزش و فرهنگ، عضو هیئت مشورتی آموزشی، نویسنده مقالات علمی و سخنران، با فعالیت های تربیتی ارتباط تنگاتنگی دارد. به عبارت دیگر، او یک عالم است که از تخصص خود برای تربیت امت استفاده می کند. او دارای ویژگی های معلم یا مربی است که الگو می دهد. ظاهر او ساده، متواضع، مهربان به همه، صادق، قابل اعتماد است.

نام قریش شهاب در فهرست «۵۰۰ مسلمان با نفوذ در جهان» گنجانده شده است. در سایت www.themuslim۵۰۰.com، نام او به دلیل خدمات در توسعه علوم اسلامی در فعالیت های مختلف به ثبت رسیده است. آثار علمی او با زبان آسان نوشته شده و نام او به عنوان یک فعال دانشگاهی مصر بر توسعه دانش های قرآنی شناخته شده است.

انتهای پیام