کد خبر: ۳۷۶۳۸۵۳

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۸

حال خوش خواندن؛

گذر از سنت به مدرنیته؛ عامل مطالعه اندک

گروه ادب ــ یک نویسنده ادبیات کودک و نوجوان گفت: جامعه ایرانی در حال گذر از فضای سنتی به سمت مدرنیته است و با ورود رسانه‌های جدید و شبکه‌های اجتماعی گرایش مردم به مطالعه کم شده و نیاز است در این زمینه برنامه‌ریزی و مدیریت جدی صورت گیرد.

حجت الاسلام مرتضی دانشمند، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا درباره استانداردهای کتاب کودک گفت: وقتی نویسنده می‌خواهد برای مخاطب خاصی بنویسد، باید در ابتدا جامعه هدف را بشناسد، سپس دانستن روانشناسی هر گروه سنی حائز اهمیت است و باید بدانیم مخاطبان به چه نوع ادبیاتی علاقه‌مند هستند؛ آشنایی نویسنده با ادبیات هر قشری نیز موضوع دیگری است که باید به آن توجه شود، بدین معنی که نویسنده باید واژگان مناسب هر گروه سنی را بشناسد و بداند که چه نوع جملاتی برای هر گروهی مناسب است مثلاً برای کودکان نمی‌توان از جملات بلند و کلمات سنگین استفاده کرد و حتماً نیاز است به دایره لغوی هر گروه سنی توجه کرد.
وی اشاره به سرانه اندک مطالعه در کشور ادامه داد: آمار دقیقی از مطالعه کتاب در گروه سنی کودک و نوجوان ندارم، اگر این مسئله درست باشد که سطح مطالعه کاهش یافته، عوامل مختلفی در این زمینه تأثیر دارند و یکی از عوامل محتوای کتاب‌ها در بازار نشر است که اغلب آن‌ها استاندارد نیستند و به سختی می‌توان در این آشفته بازار، یک کتاب خوب برای کودکان و یا نوجوانان یافت. وقتی می‌خواهیم اثری را برای مطالعه انتخاب کنیم از بین هزاران کتاب نویسندگان و یا شاعران مدعی و ناشران باید یک یا چند کتاب را بیابیم؛ که این مقوله دسترسی به کتاب خوب را دشوار می‌کند؛ یکی از فعالیت‌های مهمی که باید در این زمینه صورت گیرد تعیین استانداردهای لازم برای تألیف کتب است.
حجت الاسلام دانشمند با اشاره به نقش رسانه‌ها و تکنولوژی‌ در مطالعه بیان کرد: رسانه‌های جدید همه را مشغول خود کرده است، این رسانه‌ها جذاب و دو سویه هستند، هم مخاطب فعال است و هم رسانه؛ چرا که اگر مخاطب بخواهد کتابی را در فضای مجازی مطالعه کند، می‌تواند سیگنال‌هایی را در رابطه با برنامه مطالعه، میزان مطالعه و ... دریافت کند، اما نشر مکتوب این گونه نیست. از این رو جذابیت‌هایی که فضای مجازی ایجاد کرده، کتاب را کاملاً به حاشیه رانده است.
وی ادامه داد: فضای مجازی بیشتر جنبه سرگرمی دارد و مطالعه در این فضا بیشتر جنبه تفننی دارد و نمی‌توان این سبک مطالعه را در دسته ‌بندی مطالعه جدی قرار داد و به نظر می‌رسد اینکه کودک و نوجوان بخواهد مثلاً یک کتاب 20 صفحه‌ای را در فضای مجازی بخواند، بعید به نظر می‌رسد. از این رو تکیه ما بیشتر بر نشر مکتوب است، نه مطالعه در فضای مجازی. اما به هر حال ابعاد این موضوع نیز با تحقیقات دقیق‌تر مشخص می‌شود.
نویسنده کتاب «پیام‌های آسمانی» درباره اینکه کشورهای پیشرفته بیش از ما با این رسانه‌ها مواجه شدند، اما سرانه مطالعه آن‌ها کم نیست گفت: اکنون  در دوره گذار به سر می‌بریم و جامعه در حال گذر از سنت به مدرنیته است، دنیای سنتی ویژگی‌ها و مختصات خود را دارد و یکسری ارزش‌ها و باورهای ثابت مانند احترام‌ها، روابط میان پدر و فرزند و ... وجود دارد و در دوره مدرنیته این‌ها ارزش‌ها متفاوتند، یعنی وقتی نظریات و باورهای جدید مطرح می‌شود، آنچه دیروز بوده، دچار تغییر می‌شود. حال اگر بپذیریم ما نه از دنیای سنت جدا و بریده شدیم و نه به جامعه و دوره مدرن پیوسته‌ایم، در این حالت جامعه در نابه‌سامانی بین سنت و مدرنیته اسیر می‌شود،  از این رو هر مسئله جدیدی که می‌آید، باید با گذر زمان جایگاه و فرهنگ خود را در میان اعضای جامعه بیابد.
وی در ادامه با تأکید بر نقش کتابخانه‌ها بیان کرد: برخی کتابخانه را شامل قفسه، کتاب و سالن مطالعه می‌دانند و برخی نیز معتقدند کتابخانه علاوه بر این‌ها کتابدار و مسئول کتابخانه دارد، که خلاق هستند و به مراجعان کمک می‌کنند بر اساس علایق و سلائق خود کتاب‌های مورد نیازشان را انتخاب کنند اما متأسفانه اغلب کتابخانه‌ها با مکان‌های دیگر فرقی ندارد و فقط در حد سالن مطالعه کارکرد دارند.
انتهای پیام