کد خبر: ۳۷۷۲۵۲۸

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۱

موانع اقتباس‌ نمایشی از ادبیات مکتوب انقلاب و دفاع مقدس/4

شتابزدگی نویسنده در هنگام نگارش مانع اقتباس از آثار فاخر

گروه هنر ــ در بسیاری از آثار ادبی حوزه فرهنگ مقاومت و پایداری با وجود رعایت وجوه فنی و تکنیکی در روایت داستانی، در زمان تولید چندان به مسئله اقتباس و برگردان آن‌ها در قالب مدیوم‌های تأثیرگذار دیگری همچون سینما، تلویزیون و تئاتر فکر نمی‌شود که علت اصلی این مسئله شتابزدگی نویسنده است.

فاطمه دوست‌کامی؛ نویسنده کتاب «سرباز کوچک امام(ره)» در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایکنا گفت: نگارش این کتاب که خاطرات نوجوان بسیجی؛ مهدی طحانیان در دوران دفاع مقدس و اسارت در اردوگاه‌های رژیم بعث عراق است مدت 4 سال به طول انجامید و دلیل عمده این فاصله زمانی هم آن بود که ما با حساسیت بالایی نسبت به جزء به جزء وقایع زندگی این نوجوان بسیجی تأمل کردیم تا خروجی کار به اثری درخور برای استفاده مخاطبان تبدیل شود.

وی در پاسخ به این پرسش ایکنا که در روند نگارش این کتاب از زمان پیاده‌سازی فایل صوتی خاطرات تا تبدیل شدن آن به یک اثر ادبی آیا به این مسئله که این کتاب می‌تواند به مدیوم‌هایی به غیر از یک اثر مکتوب تبدیل شود نیز فکر کردید، گفت: بله، اتفاقاً ما در این فرصت پیش آمده تنها به روایت داستانی و تبدیل کردن این خاطرات به یک اثر صرفاً خواندنی بسنده نکردیم و البته بدون آنکه این قصد و نیت را داشته باشیم که به کار حوزه‌های دیگر فرهنگی و هنری دخالت کنیم، سعی در ارائه اثری داشتیم که در صورت مراجعه یک نمایشنامه‌نویس و یا فیلمنامه‌نویس به آن، مواد و اطلاعات لازم در اختیارش قرار گیرد.

دوست‌کامی ادامه داد: تسلسل میان رویدادهای نقل شده در این کتاب موجب به وجود آمدن یک سیر طبیعی در گذران زندگی قهرمان این کتاب بود به این شکل که در هر فصل مخاطب را با رویدادهایی مواجه می‌کردیم که در پایان همان فصل به نتیجه‌ای ختم شده و یا اثرات و نتایجش در فصول بعدی نیز دنبال می‌شد؛ به این ترتیب مجموعه وقایع نقل شده در این کتاب، قابلیت تبدیل شدن به یک مجموعه تلویزیونی را در قالب نگارش فیلمنامه سریالی داراست.

نویسنده کتاب «سرباز کوچک امام(ره)» گفت: همچنین با توجه به اینکه در اغلب فصول این کتاب سعی شده است که ماجرا به یک خودبسندگی در روایت برسد لذا با تکیه بر برش‌هایی از این کتاب می‌توان نمایشنامه نیز نوشت و یا حتی به شکل اپیزودیک سیر تحول یک شخصیت را در یک روایت نمایشی دنبال کرد.

دوست‌کامی تصریح کرد: حتی در نسخه تلخیص شده کتاب که اخیراً نشر «پیام آزادگان» آن را به چاپ رسانده است نیز بدون لطمه به چفت و بست روایت داستانی و تنها با حذف بخش‌هایی از زندگی پس از اسارات مهدی طحانیان که تصور می‌شد به نسبت دیگر فصول کتاب از جذابیت کمتری برخوردار است، سعی در این مسئله داشتیم که به هیچ عنوان به ساختار ابتدایی روایت لطمه وارد نشود و روابط علت و معلولی در روایت ماجراهای این کتاب به خوبی حفظ شود.

این نویسنده ادبیات مقاومت افزود: بسیاری از آثار ادبی در حوزه فرهنگ مقاومت و پایداری به رشته تحریر درآمده که علیرغم رعایت وجوه فنی و تکنیکی در روایت داستانی اما در زمان تولید آن، چندان به مسئله اقتباس و برگردان روایت آن‌ها در قالب مدیوم‌های تأثیرگذار دیگری همچون سینما، تلویزیون و تئاتر فکر نمی‌شود و در نتیجه با وجود علاقه‌مندی فرد نمایشنامه‌نویس و فیلمنامه‌نویس اما به محض مراجعه، ایشان را دچار سردرگمی می‌کنند.

دوست‌کامی در ادامه گفت: به نظر می‌رسد نوعی شتابزدگی که معمولاً در تولید آثاری با موضوعات انقلابی و ارزشی به جهت سفارشی بودن آن‌ها وجود دارد مانع از آن می‌شود که محقق و نویسنده این کتاب‌ها با فراغ بال و در مجال و فرصتی موسع به تبدیل شدن آن‌ها به یک اثر ادبی مرجع که قابلیت تبدیل شدن به دیگر مدیوم‌های فرهنگی و هنری را دارد بیاندیشد.

وی در پایان تأکید کرد: معمولاً در جریان تولید آثار ادبی مربوط به حوزه انقلاب و دفاع مقدس با توجه به منابع و اسناد مکتوب و شفاهی غنی که در اختیار داریم این امکان و قابلیت وجود دارد تا از این تولیدات بهره‌برداری‌هایی به منظور تولید تئاتر، سریال و فیلم سینمایی صورت گیرد اما پس از جمع‌آوری اطلاعات و منابع مورد نیاز، پروسه نگارش با چنان شتابی به انجام می‌رسد که معمولاً نویسندگان به دنبال ارائه اثر در کوتاه‌ترین زمان برای چاپ و انتشار هستند و کمتر کسی به این موضوع فکر می‌کند که این آثار قابلیت آن را دارند تا الهام‌بخش تولیداتی در مدیوم‌های دیگر شده و بتوان از آن‌ها اقتباس‌های نمایشی و سینمایی کرد.

انتهای پیام