کد خبر: ۳۷۷۳۲۲۱

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۷ - ۱۳:۲۳

نیلی احمدآبادی:

رده‌بندی دانشگاه‌ها هم فرصت و هم تهدید است/ دانشگاه‌ها مقهور ارقام نشوند

گروه دانشگاه - رئیس دانشگاه تهران در آیین تجلیل از پژوهشگران برگزیده دانشگاه تهران با بیان اینکه رده‌بندی دانشگاه‌ها هم فرصت و هم تهدید است، بیان کرد: به این دلیل فرصت است که دانشگاه را در ویترین جهانی قرار می‌دهد، اما تهدید بودن آن در پایه‌ها و منابعی است که در محاسبه رده‌بندی دانشگاه استفاده می‌شود.

به گزارش ایکنا؛ بیست و هفتمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه تهران و مراسم تجلیل از پژوهشگران و محققان برگزیده سال ۹۷ این دانشگاه امروز، یکشنبه ۲۶ آذرماه، در تالار ابوریحان دانشگاه تهران با حضور محمود نیلی احمدآبادی، رئیس این دانشگاه برگزار شد.

نیلی احمدآبادی در جمع پژوهشگران دانشگاه تهران با بیان اینکه بیست و هفت دوره جشنواره پژوهش و فناوری به منظور توسعه فرهنگ پژوهش در دانشگاه تهران برگزار شده، اظهار کرد: امروزه پژوهش به عنوان اصلی بدیهی در کشور مورد توجه است، اگر چه در پیاده‌سازی دستاورد‌های پژوهشی در کشور با مشکلاتی مواجه هستیم، اما در پرداختن به اهمیت پژوهش پیشرفت‌های خوبی داشته‌ایم.

وی با تأکید بر اینکه جشنواره پژوهش فرصت خوبی برای مرور سیاست‌ها و برنامه‌های دانشگاه است، ادامه داد: از این طریق می‌توان گفتمانی بین پژوهشگران ایجاد کرد تا بتوانند در آینده دانشگاه مؤثر باشند.

رئیس دانشگاه تهران گفت: طی دهه‌های اخیر ادبیات جدیدی در مقایسه با سال‌های قبل‌تر در زمینه دانشگاه و اهمیت پژوهش به کار گرفته می‌شود که بی‌نظیر است. اگرچه عناوین جدید و تغییر برنامه‌ها و سیاست‌ها بسیار کند بود، اما تکنولوژی سبک زندگی را تغییر داده و امروز با شرایط متفاوتی روبرو هستیم. این تغییرات در دانشگاه هم مشاهده می‌شود و مفاهیمی همچون دانشگاه نسل سوم و کارآفرین مدت زیادی نیست از طرح آن‌ها می‌گذرد که به مفهوم دانشگاه نسل چهارم رسیده‌ایم. امروز بین‌المللی‌سازی هدف مهمی در دانشگاه است، اگرچه علم در ذات خود اقدام و عملی بین‌المللی است، اما نهاد دانشگاه در راستای بین‌المللی‌سازی به شیوه‌های مختلف این فعالیت‌ها را گسترش می‌دهند.

وی با بیان اینکه مسئولیت‌پذیری دانشگاه‌ها یا مأموریت سوم در دستور کار دانشگاه‌ها قرار گرفته، گفت: رده‌بندی دانشگاه‌ها پیش‌تر محدود به دانشگاه‌های آمریکا بود و در آنجا این مسئله وجود داشت و در بسیاری از کشور‌ها این رده‌بندی معنا نداشت، شهرت‌ها متفاوت بود، اما این بحث مطرح نبود. امروز در دنیا به مقوله رده‌بندی بیش از گذشته توجه شده و رده‌بندی دانشگاه‌ها یک ارزش محسوب می‌شود.

نیلی احمدآبادی افزود: شاخص‌های H-index ،WS، اسکوپوس، پارک‌های علم و فناوری و مراکز رشد مواردی است که در این رده‌بندی‌ها مؤثر است. دانشگاه تهران به این مسئله توجه دارد، اما باید درنظر داشت که کدام یک از این‌ها ارزش‌های بنیادین دانشگاه را تهدید می‌کند؟ کدام یک در ردیف ارزش‌های دانشگاه است؟ آیا این‌ها متناسب با شرایط روز هستند؟

وی ادامه داد: وقتی تعداد دانشمندان دانشگاه‌ها و انتشار دستاورد‌های آن‌ها گسترش می‌یابد سامانه‌های بازرسی، ارزیابی و رده‌بندی شکل می‌گیرد. این نتیجه طبیعی گسترش دانش و توسعه تکنولوژی است. مهم‌ترین بحث در این زمینه این است که چه میزان سیاست‌های و برنامه‌های ما متناسب با شاخص‌های مورد نظر است.

رئیس دانشگاه تهران گفت: بین‌المللی‌سازی، مسئولیت‌پذیری دانشگاه‌ها و دانشگاه کارآفرین مسائلی است که مورد توجه دانشگاه‌های کشور است و بررسی‌های متعدد هم نشان می‌دهد این‌ها با ارزش‌های بنیادین دانشگاه هم‌راستا هستند، اما آنچه که خطا تلقی می‌شود این است که یک عضو هیئت علمی یا دانشجو تمام فعالیت‌های خود را معطوف این ارقام کند، بدون اینکه به محتوا توجه کند.

وی همچنین با تأکید بر اینکه نباید فراموش کنیم که دانشگاه محل تحقیق و پژوهش درباره مسائل بنیادین است، افزود: علوم پایه را هیچ‌وقت از دانشگاه حذف نمی‌شود، علوم را زنجیره‌هایی در راستای هم ببینید.

نیلی احمدآبادی با بیان اینکه رده‌بندی دانشگاه‌ها هم نوعی فرصت و هم تهدید است، گفت: فرصت است از این جهت که دانشگاه را در ویترین جهانی قرار می‌دهد، اما اشکال آن در پایه‌ها و منابعی است که به عنوان محاسبه رده‌بندی دانشگاه از آن‌ها استفاده می‌شود و این مسئله نگرانی‌هایی برای دانشگاه‌ها ایجاد کرده است.

وی افزود: دانشگاه باید مراقب باشد مقهور این رده‌بندی‌ها نشود و در عین حال باید برنامه‌ها و طرح‌های خود را به شکلی پیش ببرد که بتواند جایگاه خوبی در رده‌های جهانی کسب کند. این یک پارادوکس است، اما دور از دسترس نیست. سیاست‌ها هم نباید برای افزایش رده‌بندی باشد. اگر این شاخص‌ها برای بهبود کیفیت باشد رده‌بندی مطلوب است.

رئیس دانشگاه تهران گفت: دانشگاه تهران در بسیاری رده‌بندی‌های جهانی رتبه اول یا دوم دانشگاه‌های داخل را کسب کرده، اما این رده‌بندی با توانمندی‌های این دانشگاه هم‌خوانی ندارد. در این مسئله توجه به مفهوم یکپارچگی در فعالیت‌ها حائز اهمیت است. با وجود توانمندی‌های بسیار زیاد جلوه و اثر فعالیت‌های دانشگاه در جامعه نشان داده نمی‌شود. برای پاسخ به چرایی این مسئله باید سرمایه، منابع و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها را مرور و بررسی کنیم و مواردی که هم راستا نیستند حذف و یا اصلاح شوند تا به یکپارچگی برسیم.

نیلی احمدآبادی ادامه داد: دانشگاه مهم‌ترین نهاد هر کشوری است که تربیت و آموزش منابع انسانی مورد نیاز کشور را برعهده دارد و در همه جا آموزش حرف اول را می‌زند. آموزش هم ارائه یافته‌های پژوهشی بشر است و تعطیل‌بردار نیست. در حال حاضر در دنیا شیوه‌ها و محتوای آموزش‌ها تغییر کرده است. دانشگاه تهران هم در این راستا و در استفاده از شیوه‌ها به‌روز عمل می‌کند، اگر چه فعالیت‌های بین‌المللی این دانشگاه محدود است.

وی با بیان اینکه همواره محتوا‌ها را به‌روز می‌کنیم، اما شیوه‌های آموزشی قدیمی است، افزود: این کندی به ساختار بزرگ دانشگاه، گروه‌های آموزشی و دانشکده‌ها برمی‌گردد. گروه‌های آموزشی نباید مرز‌های بسته و فضای محافظه‌کاری داشته باشند. اگر نتوانیم نوآوری را گسترش دهیم نمی‌توانیم به جایگاه واقعی دانشگاه برسیم.

رئیس دانشگاه تهران همچنین درباره اجرای طرح کهاد در این دانشگاه گفت: یکسال است روی این طرح کار شده و بر اساس این طرح هر دانشجوی این دانشگاه می‌تواند و اختیار دارد برخی از واحد‌های درسی خود را از گروه‌ها و دانشکده‌های دیگری اخذ کند. این طرح در ایجاد کار گروهی و گسترش فعالیت‌های بین‌رشته‌ای در دانشگاه مؤثر خواهد بود. وقتی به دانشجو اختیار دادیم می‌تواند تصمیم بگیرد و مسئولیت‌پذیری را بیاموزد و در قبال دروسی که انتخاب می‌کند احساس وظیفه کند. هم اینکه اجازه ریسک را به دانشجو می‌دهد.

در بخش دیگری از بیست و هفتمین جشنواره پژوهش و فناوری در دانشگاه تهران، محمد رحیمیان، معاون پژوهشی این دانشگاه در طی سخنانی اظهار کرد: در راستای تحقق راهبرد‌های برنامه سوم دانشگاه و با هدف ارتقای جایگاه بین‌المللی دانشگاه و گسترش ایده‌پردازی و کارآفرینی و نیز ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی با همکاری شورای سیاست‌گذاری علم و فناوری دانشگاه روند اجرای برنامه تقدیر از پژوهشگران برتر دانشگاه پیگیری شد. امید می‌رود با دقت نظر اساتید و دانشجویان به ارتقای سطح پژوهش دانشگاه دست یابیم.

وی افزود: زمینه‌سازی برای ایجاد کنسرسیوم‌های پژوهشی و فناوری از جمله اقدامات مهم معاونت پژوهشی این دانشگاه بوده و این مهم در قالب پروژه کلان محاسبه سیاهه آلاینده‌های هوای کلان شهر‌های ایران در دانشگاه تهران به ثمر نشسته است.

رحیمیان یادآور شد: با توجه به لزوم افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانشگاه‌ها هم‌اکنون خوشه‌های فکری متعددی با مشارکت متخصصان امر در حال ارائه مشورت به مسئولان دولت در موضوعات مختلف است که امید می‌رود تحلیل‌ها و راهکار‌های ارائه شده راه‌گشا باشند.

وی افزود: در دانشگاه تهران و در بحث پذیرش پسادکتری تاکنون ۱۶۴ محقق پذیرفته شدند و این دانشگاه برای دومین‌بار به عنوان پایگاه علمی برتر از سوی معاون رئیس جمهور معرفی شده است.

معاون پژوهشی دانشگاه تهران همچنین گفت: با هماهنگی‌های صورت گرفته امکان دسترسی و استفاده از نرم‌افزار همانندجو برای محققان این دانشگاه فراهم شده و این نرم‌افزار در اختیار آن‌ها قرار دارد تا درصد مشابهت متن مقالات را مورد بررسی قرار دهند تا در این راستا به افزایش سطح کیفی مقالات نائل آییم.

وی افزود: تاکنون از مجموع ۱۰۲ عنوان نشریه فارسی و انگلیسی دانشگاه تهران تعداد ۶ نشریه در پایگاه WS، ۵۰ نشریه در پایگاه اسکوپوس و نیز تعداد ۴۶ نشریه در سایر پایگاه‌ها نمایه شده‌اند.

رحیمیان در پایان گفت: در بحث تألیف کتاب، در سال ۹۶ تعداد ۱۲۰ عنوان کتاب چاپ اول و تعداد ۳۶۴ عنوان کتاب در انتشارات دانشگاه تهران تجدید چاپ شدند.

بر اساس این گزارش در این مراسم از سه پژوهشگر پیشکوست نمونه (قاسم صافی، کاظم دوست حسینی و تورج رهنما)، هفت پژوهشگر برجسته (سعیدرضا الله‌کرم، مهدی ادیب، سیدمحمدعلی ابراهیم‌زاده‌موسوی، اسفندیار زبردست، محمدجواد جاوید، امیر نیاسری نسلجی و رضا رستمی) و هشت پژوهشگر نمونه (سیدمهدی زهرایی، حسین مهدوی، فرامرز خدائیان چگنی، پیروز حناچی، سیدکاظم علوی پناه، علی اشرف نظری، غلامرضا نیک‌بخت بروجنی و علیرضا استقامتی) با اهدای جوایزی تجلیل شد.

همچنین در این مراسم از چهار پژوهشگر جوان نمون (مصطفی باغانی، کامران اخباری، مهدی عظیمی و جلیل حیدری دهوئی)، پنج طرح کاربردی برجسته (سعیدرضا الله‌کرم، سپیده خوئی، حسین موسی‌زاده و هاشم آقازاده)، چهار طرح کاربردی نمونه (رضا ضرغامی، حسن رضایی هفتادر، رضا محمدکاظمی و فرشاد فرزادفر) و دو دستاورد پژوهشی ویژه (محمد عبدالاحد و مهدی قربانی) تقدیر به عمل آمد.

گفتنی است، در این مراسم از پنج رساله نمونه در مقطع دکتری و پنج پایان نامه نمونه در مقطع کارشناسی ارشد، دو کارشناس پژوهشی، یک آزمایشگاه و یک کتابخانه نمونه تجلیل شد.

در بخشی از این مراسم همچنین از کتاب «سه فیلسوف غرب» تالیف محسن جهانگیری، عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران رونمایی شد.

انتهای پیام