کد خبر: ۳۷۷۳۲۳۹

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۷ - ۱۳:۴۰

امانتی که خداوند به انسان سپرد

کانون خبرنگاران نبأ ــ تنها موجودى كه قوس صعودى و نزوليش بى‌انتها است و به‌طور نامحدود قادر به پرواز به سوى قله تكامل است و تمام اين كارها را با اراده و اختيار انجام مى‏‌دهد، انسان است و اين «اراده و اختیار» همان امانت الهى است كه همه موجودات از حمل آن سر باز زدند.

به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ؛ آیه امانت هفتاد و دومین آیه سوره احزاب است. این آیه اشاره به امانتی دارد که آسمان و زمین و کوه‌ها از پذیرش آن خودداری کردند و انسان آن را پذیرفت. «اِنّا عَرَضْنَا الْاَمانَةَ عَلَی السَّموات وَ الْاَرْض وَ الْجِبال فَاَبَین اَن یحْمِلْنَها وَ اَشْفَقْن مِنْها وَ حَمَلَهَا الاِنْسان اِنَّه کان ظَلوماً جَهولاً: ما این امانت را بر آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها عرضه داشتیم، از تحمل آن اِبا کردند و از آن ترسیدند، انسان آن را حمل کرد که او ستمکار و نادان بود. مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی درباره این پرسش که «امانتی که خداوند بر انسان نهاد و آسمان و زمين از آن سرباز زدند چيست»؟ به این شرح پاسخ داد:

در مورد «امانت» تفسيرهاى مختلفى ذكر شده از جمله:

منظور از امانت «ولايت الهيه و كمال صفت عبوديت» است كه از طريق معرفت و عمل صالح حاصل مى‏‌شود.

منظور صفت «اختيار و آزادى اراده» است كه انسان را از ساير موجودات ممتاز مى‏‌كند.

مقصود «عقل» است كه ملاك تكليف و مناط ثواب و عقاب است.

منظور «اعضای پيكر انسان» است: چشم امانت الهى است كه بايد آن را حفظ كرد و در طريق گناه استفاده نکرد، گوش، دست، پا و زبان هر كدام امانت‌هاى ديگرى هستند كه حفظ آن‌ها واجب است.

منظور «امانت‌هايى است كه مردم از يكديگر مى‏‌گيرند» و وفاى به عهد است.

مقصود «معرفة اللَّه» است.

منظور «واجبات و تكاليف الهى» همچون نماز، روزه و حج است.

اما با كمى دقت روشن مى‏‌شود كه اين تفسيرهاى مختلف با هم متضاد نيستند بلكه بعضى را مى‏‌توان در بعضى ديگر ادغام كرد، بعضى به گوشه‌اى از مطلب نظر افكنده و بعضى به تمام.

براى به دست آوردن پاسخ جامع، بايد نظرى به انسان بيفكنيم، ببينيم‏ او چه دارد كه آسمان‌ها، زمين‌ها و كوه‏‌ها فاقد آنند؟! انسان موجودى است با استعداد فوق‌العاده كه مى‏‌تواند با استفاده از آن مصداق اتم «خليفة اللَّه» شود، مى‏‌تواند با كسب معرفت و تهذيب نفس و كمالات به اوج افتخار برسد، و از فرشتگان آسمان هم بگذرد.

اين استعداد توأم است با آزادى اراده و اختيار يعنى اين راه را كه از صفر شروع كرده و به سوى بى‌نهايت مى‏‌رود با پاى خود و با اختيار خويش طى مى‏‌كند.

آسمان، زمين و كوه‏‌ها داراى نوعى معرفت الهى هستند، ذكر و تسبيح خدا را نيز مى‏‌گويند، در برابر عظمت او خاضع و ساجدند ولى همه اينها به‌صورت ذاتى، تكوينى و اجبارى است، و به همين دليل تكاملى در آن وجود ندارد.

تنها موجودى كه قوس صعودى و نزوليش بى‌انتها است و به‌طور نامحدود قادر به پرواز به سوى قله تكامل است، و تمام اين كارها را با اراده و اختيار انجام مى‏‌دهد، انسان است، و اين است همان امانت الهى كه همه موجودات از حمل آن سر باز زدند و انسان به ميدان آمد و يك تنه آن را بر دوش كشيد! لذا در آيه بعد مى‏‌بينيم انسان‌ها را به سه گروه تقسيم مى‏‌كند، مؤمنان، كفار، و منافقان.

بنا بر اين در يك جمله كوتاه و مختصر بايد گفت: امانت الهى همان قابليت تكامل به صورت نامحدود، آميخته با اراده و اختيار، و رسيدن به مقام انسان كامل و بنده خاص خدا و پذيرش ولايت الهيه است.

اما چرا از اين امر تعبير به امانت شده با اينكه هستى ما، و همه چيز ما، امانت خداست؟

اين به خاطر اهميت اين امتياز بزرگ انسانها است و گرنه باقى مواهب نيز امانت‌هاى الهى هستند، ولى در برابر آن اهميت كمترى دارند.

در اينجا مى‏‌توان با تعبير ديگرى از اين امانت ياد كرد و گفت امانت الهى همان تعهد و قبول مسئوليت است(۱).

۱. تفسير نمونه، ج‏۱۷، ص: ۴۵۳

اشرف بصیری

انتهای پیام