کد خبر: ۳۷۷۶۴۳۹

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۷ - ۱۴:۱۵

تصویرسازی دینی عرصه‌ای که از آن غافلیم/2

تصویرسازی دینی باید به استفاده از شیوه‌های مدرن روی خوش نشان دهد

گروه هنر ــ تصویرسازی در سطح جهان استفاده از شیوه‌های مدرن و فانتزی را حتی به تصویرسازی داستان‌های مذهبی و روایات انجیل نیز وارد کرده است و در نتیجه تصویری آشنا برای قشر کودک و نوجوان به منظور ارتباط با این‌گونه آثار به وجود آورده است، اتفاقی که در ایران شاهد آن نیستیم.

محمدعلی سپهرافغان؛ هنرمند تصویرگر در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایکنا گفت: اینکه در مقوله تصویرسازی پیرامون روایات دینی و مذهبی رویکرد جدی و فراگیری را شاهد نیستیم معمولاً دلیل عمده آن را به برخی ملاحظات و حساسیت‌هایی که در این زمینه وجود دارد برمی‌شمرند، اینکه مثلاً ممنوعیت‌هایی در مورد چهره‌نگاری معصوم(ع) و برخی بزرگان دینی وجود دارد که البته چنین حساسیتی وجود دارد اما دلیل اصلی و ریشه‌ای آن به مدیریت فرهنگی در حوزه طرح مسائل دینی و مذهبی مرتبط است به این معنی که اساساً ساختار مدیریت فرهنگی در این مورد، پرداختن به مقولات دینی را مربوط به دوران پس از به سن تکلیف رسیدن مخاطبان خود می‌داند و لذا چندان برنامه مشخصی نه در تولید محتوای مکتوب و نه محتوای تصویری درباره این موضوع ندارد.

وی ادامه داد: وضعیت نابسامان نشریات کودک و نوجوان و اینکه مثلاً در برهه‌ای با نظارت دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم رویکرد مثبتی در تولید و ارائه محتوای مؤثر دینی برای این قشر سنی مهیا شد اما به دلایل نامعلومی به تعطیلی کشیده شد، موجب آن شده است که ما به ویژه در این مورد خاص با خلأ جدی مواجه شویم.

این مدرس هنر تصویرگری تصریح کرد: چنین رویکرد و اتخاذ تصمیمی در حوزه مدیریت فرهنگی مربوط به دهه‌های پس از انقلاب اسلامی نمی‌شود بلکه در سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مثلاً در آثار تصویرسازی مرحوم صادق صندوقی در مورد کتاب‌های مذهبی کودک و نوجوان این محدودیت‌ها وجود داشته است و یا آثار به شکلی کاملاً واقع‌گرا خلق شده و یا در غیر این صورت و با توسل به ذوق و خلاقیت هنرمند تصویرساز، ترجیح بر آن بوده است که تصاویر در کنار متن نوشتاری کتاب به شکلی بدون رنگ، ایجاد شوند.

سپهرافغان افزود: گسترش شیوه‌های مدرن و فانتزی در تصویرسازی دنیا حتی به مقولاتی همچون تصویرسازی داستان‌های مذهبی و روایات انجیل هم رسوخ کرده و موجب شده است که تصویری آشنا برای قشر کودک و نوجوان به منظور ارتباط با این‌گونه آثار به وجود آید، اتفاقی که حتی در مورد معدود آثار تصویرسازی دینی و مذهبی در داخل کشور نمی‌افتد و لذا با افت شدید استقبال از این آثار و  در نتیجه کاهش شمارگان کتاب‌های مذهبی کودکان و نوجوانان مواجهیم.

تصویرگر کتاب «ماجراهای مبارزان» در ادامه گفت: یکی از مصادیق شیوه‌های مدرن در زمینه تصویرگری استفاده فراوان از طیف‌های گوناگون رنگی است و همچنین قائل نبودن به فرم‌های صرفاً رئال در ترسیم فضای تصویر، شخصیت‌های داستانی که قرار است روایتی تصویری از آن ارائه شود؛ اتفاقی که کمتر مجاز هستیم آن‌ها را در روایات مذهبی و دینی به کار بگیریم.

وی تأکید کرد: طبعاً تجربه‌گرایی و آزمون و خطا در زمینه طراحی فضا و شخصیت‌های داستان‌های مذهبی در آثار تصویرسازی و عدم تبعیت از یک فرم خاص در این هنر، موجب خواهد شد تا زمینه برای الگوبرداری از این آثار در زمینه تولید محصولاتی در مدیوم‌های دیگر فراهم شود، همانند آنچه امروزه در عرصه انیمیشن‌سازی در دنیا شاهد آن هستیم و همانطور که می‌دانید براساس آثار کمیک‌استریپ، آثار شاخص کارتونی تولید و با استقبال خوب مخاطبان نیز همراه بوده‌اند.

سپهرافغان گفت: به هر حال آنچه که در عرصه عمل شاهد آن هستیم اینکه عزمی برای تغییر و تحول  ساختاری حوزه تصویرسازی کودک و نوجوان و به ویژه تصویرسازی مذهبی و قرآنی وجود ندارد و شخصاً حتی با وجود اینکه سعی در رعایت کلیه موازین و مقررات سنتی عرصه تصویرسازی داشتم اما مدتی است که کتاب مصور من در مورد زندگی پیامبر(ص) منتشر نشده است و کتابی نیز در حوزه تصویرسازی احادیث معصومین(ع) دارم که همچنان مسکوت باقی مانده است.

وی در پایان افزود: به نظر من باید شاهد تحولی در عرصه تصویرگری باشیم، قوانین و مقرراتی پیرامون این مسئله وضع شود و حدود و ثغور آزادی عمل تصویرگر به ویژه در پرداختن به روایات دینی مشخص شود تا پس از تصویرگری کتاب با مشکلاتی همچون ممیزی مواجه نشود. این عرصه نیازمند حمایت است به ویژه در حوزه بازاریابی چرا که کتاب‌های مصور با هزینه‌های بالایی تولید می‌شوند و نمی‌توان رفتاری مشابه کتاب‌های صرفاً نوشتاری با آن‌ها داشت و نهایت به چند صد نسخه در شمارگان چاپی آن‌ها بسنده کرد که چون بیشتر هم منبع اعتباری آن‌ها شخصی هستند لذا تصویرگر و ناشر هر دو در این روند، متضرر می‌شوند.

انتهای پیام