کد خبر: ۳۷۸۲۱۵۷

تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۹۷ - ۰۹:۳۴

حوزه و دانشگاه در هفته‌ای که گذشت/

تأکید مراجع تقلید بر حل مشکلات روز

گروه اندیشه ــ حوزه و دانشگاه در هفته گذشته شاهد رخدادهای مختلفی اعم از برگزاری نشست‌های علمی و ... بود اما در این بین تأکید مراجع تقلید در دروس تفسیر و خارج فقه خود بر حل مشکلات روز اعم از مشکلات اقتصادی و فرهنگی از اهمیت بیشتری برخوردار بود.

به گزارش ایکنا؛ در هفته‌ای که گذشت شاهد برگزاری رویدادها و نشست‌های علمی مختلفی در حوزه علمیه و پژوهشگاه‌‌ها بودیم که در ادامه اهم آن‌ها از نظر می‌گذرد:
دروس تفسیر و خارج فقه مراجع
آیت‌الله جوادی‌آملی: قرآن، بساط امید را گسترده و بساط آرزو را جمع کرده است
آیت‌الله جوادی‌آملی، ۲۲ دی‌ماه در ادامه مباحث تفسیر خود در مسجد اعظم قم به بحث مودت به اهل بیت(ع) اشاره کرد و گفت: براساس آیات شریفه قرآن، مودت، اجر رسالت است و نه محبت؛ البته گاهی مودت در ردیف تمنی است که حق مطلب ادا نمی‌شود، زیرا تمنی از جنس خواستن بدون تلاش است.
این مرجع تقلید بیان کرد: قرآن، بساط رجاء و امید را پهن و بساط آرزو را جمع کرده است، زیرا آرزو به معنای توقع رسیدن به هدف بدون وسیله و رجاء، توقع رسیدن به هدف با وسیله است؛ کشاورزی که همه تلاشش را کرده است و منتظر درو است، رجاء دارد، ولی کار با آرزو و تمنی پیش نمی‌رود.
همچنین این مفسر قرآن در جلسه تفسیر خود که روز ۲۳ دی‌ماه، در مسجد اعظم قم برگزار شد، با بیان اینکه در برخی آیات بیان شده که روز قیامت هزار سال است و در برخی ۵۰ هزار سال گفت: برخی برای توجیه اختلاف در دو آیه آورده‌اند که مراد این است که قیامت ۵۰ موقف دارد و هر موقف هزار سال است که در مجموع ۵۰ هزار سال می‌شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود تصریح کرد: کسانی که اهل اختلاس و حقوق‌های نجومی و رشوه و دزدیدن از بیت‌المال هستند، بدانند در قیامت همین اموالی که به تعبیر قرآن کنز کرده‌اند، داغ شده و بر پیشانی و پشت آنان می‌زنند.
آیت‌الله جوادی‌آملی، ۲۶ دی‌ماه نیز در جلسه تفسیر در مسجد اعظم قم گفت: قرآن برای انسان حرمتی قائل شده که برای موجودات دیگر قائل نشده و او را خلیفه خود در روی زمین قرار داده است. خداوند برای تحقق مقام خلیفة‌اللهی، آسمان و زمین را مسخر او قرار داد و راه علمی برای کشف پدیده‌های عالم بسته نیست، هرچند ممکن است بعدا انسان به آن برسد. بنابراین جزء مستحبات است که وقتی انسان سوار مرکوب شد، حمد و تسبیح الهی بگوید و این اختصاص به اسب ندارد، بلکه برای کشتی و هواپیما و اتومبیل و ... هم مصداق دارد.
آیت‌الله سبحانی: جای منبرهای اثرگذار خالی است
آیت‌الله سبحانی، امروز، ۲۶ دی ماه، در درس خارج اصول خود در مسجد اعظم قم با قرائت روایت «مَنْ تَعَلَّمَ بَاباً مِنَ اَلْعِلْمِ لِیُعَلِّمَهُ اَلنَّاسَ اِبْتِغَاءَ وَجْهِ اَللَّهِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ أَجْرَ سَبْعِینَ نَبِیّاً»، گفت: امام صادق (ع) در روایتی فرمودند که اگر کسی درس بخواند تا هم خودش را بسازد و هم به دیگران تعلیم دهد، ثواب ۷۰ نبی را به او می‌دهند.
این مرجع تقلید در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه از شاخص‌های منبری خوب میزان اثرگذاری در مخاطب اثر و ایجاد تحول است، اظهار کرد: ویژگی دیگر منبری خوب این است که برای خدا باشد و اگر این دو شرط، یعنی تأثیرگذاری و جلب رضای خدا، در یک منبری جمع شود، خداوند اجر ۷۰ نبی را به او می‌دهد.
آیت‌الله مکارم‌شیرازی: ریاکاری سیاست، اقتصاد و فرهنگ را بی‌فایده می‌کند
آیت‌الله مکارم‌شیرازی، ۲۶ دی ماه، در درس خارج فقه و اصول خود در مسجد اعظم قم گفت: اسلام با ریاکاری مبارزه شدید کرده است و آن را شاخه‌ای از شرک و کفر می‌داند، زیرا ریاکاران عملاً منکر توحید افعالی هستند.
وی با بیان اینکه توحید افعالی در این است که عزت و ذلت در دست خداست، ولی فرد ریاکار قصد دارد از راهی غیرخدا در میان مردم محبوبیت بیابد، تصریح کرد: اگر ریاکاری در جامعه رواج یابد، همه چیز توخالی خواهد شد؛ مثلاً نیکوکاری که برای رضای خدا بنایی بسازد، ساخت بنایش هم محکم و در منطقه مورد نیاز و محروم خواهد بود، ولی فرد ریاکار دنبال این است که بنایی بسازد که در چشم مردم باشد و همه به‌به و چه‌چه بگویند، فارغ از اینکه این بنا محکم و خوب و مفید ساخته شود یا نشود.
آیت‌الله نوری‌همدانی: بدحجابی در کشور تبدیل به فاجعه شده است
آیت‌الله نوری‌همدانی، ۲۶ دی‌ماه در درس خارج خود در مسجد اعظم قم گفت: مردم در نظام اسلامی باید مطالبه‌گر بوده و نظام را حفظ کنند و طوری رفتار کنند که منکر در جامعه نباشد و معروف رواج یابد و فضای اجتماع، فضایی اسلامی باشد و معروف حاکم و منکر از بین برود.
این استاد برجسته حوزه علمیه بیان کرد: بی‌حجابی و بد حجابی یکی از فاجعه‌های بزرگی است که در کشور به وجود آمده است و برای مردم کم‌کم عادی می‌شود درحالی‌که براساس قرآن و روایات واجب است و باید درباره آن، امر به معروف و نهی از منکر شود.
نشست‌های علمی
نشست «مناهج اعتبارسنجی روایات» برگزار شد
نشست «مناهج اعتبارسنجی روایات» سه‌شنبه، ۲۵ دی ماه، در قم برگزار شد و حجت‌الاسلام شاه‌حسینی، محقق حوزه، در این نشست با اشاره به مطلبی از کتاب کافی با این مضمون که «کسی به حقیقت ایمان حقیقتش تکامل پیدا نمی‌کند، مگر اینکه قولش قول محمد(ص) و آل محمد(ص) باشد»، گفت: برای اعتبارسنجی روایات نیاز است پلی به بحث نقل و انتقال فرهنگ بزنیم.
وی افزود: فرهنگ نقل و انتقال میراث حدیثی شامل دو مقوله کتابت‌محوری و کتاب‌محوری است که در بحث کتابت‌محوری پیامبر اکرم(ص) و امیرمؤمنان(ع) دستور به کتابت می‌دهند و خود امیرمؤمنان(ع) و امثال ابوذر، سلمان و حتی برخی اصحاب نیز خود کتابت کرده‌اند.
کرسی «بررسی اندیشه سیاسی و اجتماعی روشنفکران دینی متجدد» برگزار شد
کرسی «بررسی اندیشه سیاسی و اجتماعی روشنفکران دینی متجدد» ۲۵ دی ماه در قم برگزار شد و حجت‌الاسلام والمسلمین محسن مهاجرنیا، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در این نشست بیان کرد: ما مبلغ و مروج اندیشه روشنفکران دینی متجدد نیستیم که صرفا آراء و اندیشه‌های آنان را بررسی کنیم، لذا کرسی مذکور باید در قالب نقد برگزار می‌شد.
وی با تاکید بر اینکه کرسی، کرسی نقد نبوده لذا ارائه‌دهنده هم کمتر به نقد مباحث روشنفکران دینی متجدد مانند سروش و مجتهد شبستری پرداخت افزود: البته توقع ما به عنوان جایگاه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی این بود که آراء آنان ولو اینکه عنوان کرسی، نقد نیست باید نقد می‌شد.
نشست «چرایی تقابل غرب با مهدویت پس از انقلاب اسلامی» برگزار شد
نشست علمی «چرایی تقابل غرب با مهدویت پس از انقلاب اسلامی»، 26 دی، برگزار شد و حجت‌الاسلام و المسلمین محمد شهبازیان در این نشست بیان کرد: کارشناسان و صاحب‌نظران غربی بر این باورند که بی‌اثر بودن انواع تهدیدهای نظامی، اقتصادی، سیاسی بر علیه جمهوری اسلامی بدون در نظر گفتن ریشه‌های فکری انقلاب اسلامی راه به جایی نخواهد برد و منجر به شکست است. مستندهای متعددی درباره مبانی فکری انقلاب اسلامی ساخته شده که بیان‌گر پیوند مردم ایران از طیف‌های مختلف با امام حسین(ع) و مهدویت است.
گفت‌وگو با حوزویان و اندیشمندان
سخنگوی حوزه علمیه: یک ریال از بودجه دولتی حوزه سر سفره استادان و طلاب نمی‌رود
حجت‌الاسلام والمسلمین عباس رفعتی، سخنگوی حوزه‌های علمیه، در گفت‌وگو با ایکنا؛ در مورد وضعیت بودجه حوزه گفت: در دو سال اخیر در فصل تقدیم بودجه، برخی افراد که یا از وضعیت بودجه حوزه مطلع نیستند و یا مغرض‌اند حرف و حدیث‌های زیادی را به ویژه در فضای مجازی منتقل می‌کنند و با اعلام مبالغ نادرست و کذب مردم را نسبت به حوزه بدبین می‌کنند.
وی در پاسخ به این سؤال که گفته می‌شود دانشجویان برای درس خواندن در دانشگاه باید پول بدهند، ولی طلاب پول هم می‌گیرند تا درس بخوانند؟ اظهار کرد: بودجه حوزه سر سفره استادان و طلاب نمی‌رود و صرفاً برای موارد اجرایی است و حتی در موارد عمرانی هم هزینه نمی‌شود؛ یک ریال بودجه دریافتی دولت صرف شهریه طلاب نمی‌شود و هزینه آن‌ها توسط مراجع و وجوهات تأمین می‌شود.
حجت‌الاسلام‌ پویا: پژوهشگران دینی دغدغه دینداران را نادیده می‌گیرند
حجت‌الاسلام‌ والمسلمین حسن پویا، عضو هیئت علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، در گفت‌وگو با ایکنا؛ در پاسخ به تبیین وضعیت پژوهش‌های قرآنی در سطح کشور، بیان کرد: ابتدا باید ابن نکته را در نظر بگیریم که نمی‌توان پژوهش‌های قرآنی را از سایر پژوهش‌های علمی در حوزه دین جدا کرد؛ بنابراین باید عنوان کلی‌تری داشته باشیم. از طرفی هم توجه به مباحث دینی در پژوهش‌ها گسترده شده است و باید به این مسئله نیز توجه لازم شود.
عضو هیئت علمی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی بیان کرد: شاهدیم که بحث‌های بسیار تخصصی مانند چیستی وحی در میان برخی از خواص اساتید مطرح می‌شود، در حالی که نیاز و دغدغه عموم دینداران این است که رهاوردهای قرآن برای برطرف کردن نیازهایشان دریابند.
سایر رویدادها
«فصلنامه اخلاق‌پژوهی» مجوز علمی ـ پژوهشی گرفت
فصلنامه علمی پژوهشی اخلاق پژوهی به صاحب امتیازی پژوهشگاه قرآن و حدیث و به مدیر مسئولی و سردبیری حجت‌الاسلام هادی صادقی، پس از انتشار دو شماره، موفق به کسب رتبه علمی پژوهشی از شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی حوزه شد. فصلنامه علمی ـ پژوهشی اخلاق‌پژوهی با حمایت «پژوهشکده اخلاق و روانشناسی پژوهشگاه قرآن و حدیث» منتشر شده و تلاش دارد تا بستری مناسب برای نظریه‌پردازی، ژرف‌کاوی و طرح و تبیین مباحث نوین و مسایل نوپدید عرصۀ اخلاق‌پژوهی فراهم آورد.
بخش‌های جدید کتابخانه آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی افتتاح شد
آیین بازگشایی و افتتاح بخش‌های جدید کتابخانه آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی، 23 دی، با سخنرانی آیت‌الله رضا استادی، عضو شورای عالی حوزه‌های علمیه برگزار شد. وی با بیان اینکه کتابخانه‌های تخصصی خیلی جوابگو است، گفت: همین‌جا عرض می‌کنم که کتابخانه‌ها، گرایش خود را روشن کند؛ اینکه الآن رسم شده است که همه کتابخانه‌ها می‌روند نمایشگاه، و همه جور کتاب می‌خرند، درست نیست. اگر ما کتابخانه تخصصی قرآن داریم، دیگر لازم نیست دیگر کتابخانه‌ها همه نوع کتاب مربوط به قرآن را داشته باشند.
استادی با بیان اینکه ۳۰۰ درس خارج در قم دایر است که رشد بسیار مهمی محسوب می‌شود، اظهار کرد: اما این از رشدهایی است که جای تأمل دارد. اگر زمان ورود ما به قم ۱۰ جلسه خارج وجود داشت؛ الآن ۳۰۰ کلاس خارج برقرار است و باید تأمل شود که این آمار درست است یا نه و آیا واقعاً حساب و کتابی در کار است یا نه.
دیدار حجت‌الاسلام بهجت‌پور با رئیس دانشگاه کاتولیک فرانسه
حجت‌الاسلام‌ والمسلمین بهجت‌پور، ۲۳ دی، در دیدار با پرفسور هنری دولهوگ، رئیس دانشگاه کاتولیک فرانسه، گفت: پیش از انقلاب تنها چهار مدرسه علمیه خواهران در کشور وجود داشت که به لطف انقلاب اسلامی امروزه ۵۰۰ مدرسه علمیه خواهران در سراسر کشور فعالیت‌ می‌کنند، در حدود صد کشور دنیا نیز مراکز حوزه‌های علمیه خواهران فعال هستند.
مدیر حوزه‌های علمیه خواهران کشور اظهار کرد: مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران در ذیل شورای سیاست‌گذاری قرار دارد و سیاست‌های موردنظر شورای سیاست‌گذاری حوزه‌های علمیه خواهران را اجرا می‌کنند.
آخرین جدول شهریه طلاب منتشر شد
اخیراً جدول شهریه طلاب براساس سطح تحصیلی آنان و مرجع تقلید منتشر شده است؛ براین اساس میزان شهریه از ۱۰ هزار تومان آغاز می‌شود و تا بیش از ۵۰۰ هزار تومان هم می‌رسد. در این میان بیشترین مبلغ شهریه پرداختی به طلاب از سوی مقام معظم رهبری انجام می‌شود؛ همچنین آیت عظام سیستانی، مکارم شیرازی و مقام معظم رهبری به همه طلاب از مقدمات تا سطح سه شهریه می‌پردازند.
براساس این جدول، آیت‌الله سیستانی به طلاب متاهل سطح سه، ۱۴۰ هزار تومان و به طلاب مجرد در همین سطح نیز مبلغ ۷۰ هزار تومان شهریه می‌دهند. آیت‌الله مکارم نیز به سطح سه ۱۴۰ هزار و به طلاب مجرد در همین سطح، ۱۱۵ هزار تومان می‌پردازند. مقام معظم رهبری نیز به طلاب سطح سه متأهل ۵۶۰ هزار تومان و به طلاب مجرد ۲۶۰ هزار تومان می‌پردازند و آیت‌الله صافی هم مبالغ ۶۰ و ۱۴ هزار تومان، همچنین آیت‌الله وحید خراسانی نیز ۱۰۰ و ۳۵ هزار تومان در سطح سه به ترتیب ویژه متاهلین و مجردین می‌پردازند.
كتاب «جريان‌شناسی تفسير سلفی» منتشر شد
كتاب «جريان‌شناسی تفسير سلفی» ‌از سری كتاب‌های هشتگانه جريان‌شناسی تفسير توسط گروه قرآن‌پژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.
حجت‌الاسلام والمسلمین علی فتحی، عضو هیئت علمی گروه قرآن‌پژوهی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نگارنده این کتاب است؛ وی هدف از تألیف این کتاب را معرفی جریان سلفی معاصر، آشنایی با سیر تحول و تطوّر این جریان از آغاز تا کنون و تحلیل پیامد‌های فرهنگی و اجتماعی آن در جامعه اسلامی بیان کرده است.
انتهای پیام