کد خبر: ۳۷۸۷۳۴۲

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۷ - ۰۸:۵۷

تیغ تیز تبلیغ علیه قرآن در پوشش بحث علمی/ یک کلیک از شما؛ موج شبهات از ویکی‌پدیا

گروه اندیشه ــ مقاله اسلام‌ستیزانه نقد قرآن در سایت ویکی‌پدیای فارسی سرشار از شبهات دروغینی است که گرچه برای افراد آشنا با معارف و علوم قرآن به سرعت قابل نقد و طرد است، به دلیل دشواری دسترسی به پاسخ این حجم از شبهات برای نوجوانان و جوانان باید فکری اساسی برای این صفحات کرد.

ویکی‌پدیا Wikipedia یک دانشنامه اینترنتی چندزبانه با محتویات آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود. نام ویکی‌پدیا واژه‌ای ترکیبی است که از واژه‌های ویکی (وبگاه مشارکتی) و اِنسایکلوپدیا (Encyclopedia) به معنای دانشنامه یا دائرةالمعارف گرفته شده است. ویکی‌پدیا هدف خود را انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زنده دنیا برمی‌شمرد.

اگرچه برخی آن را به‌خاطر انتشار رایگان، قابل ویرایش بودن و گستردگی عناوین ستوده‌اند، ویکی‌پدیا به خاطر تردید در درستی و اعتبار مطالب، آسیب‌پذیری در برابر خرابکاری، کیفیت غیریکنواخت، سوگیری نظام‌مند، بی‌ثباتی و نیز به خاطر ترجیح اجماع بر اعتبار در سبک ویرایش مقالات نقد شده است. ویکی‌پدیا اگرچه مدعی سیاست «دیدگاه بی‌طرفانه» است، بازخوانی مطالب آن درباره جریانات سیاسی ایران و همچنین معارف دینی و قرآنی این دیدگاه را قویاً مورد انکار قرار می‌دهد.

جریانات معاند انقلاب اسلامی در داخل و خارج کشور، به خاطر نداشتن محملی رسمی به این سامانه‌ها به شکل جدی نگاه می‌کنند و به شکل خودکار، رویکرد حداکثر نویسندگان مقاله با جهت‌گیری خاصی منتشر می‌شود؛ به این شکل که با وجود تفاوت در طرح‌های ظاهری مقالات و گزارش‌های این سایت، تاروپود و رویکرد ذاتی آن‌ها هم‌جنس و هم‌راستاست. جالب آنکه با وجود اعتبار یافتن این دانشنامه در بین نوجوانان و جوانان و شکل‌دهی ذهنیت آنان به مسائل دینی و انقلاب، بسیاری در کشور نسبت به نقش آن در این زمینه بی‌توجه‌اند.

واقعیت‌های جامعه نشان از آن دارد که ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای است که از زمان آغاز تحصیل دانش‌آموزان به عنوان یک دانشنامه علمی و مستند در زمینه علوم مختلف نگریسته شده است. دربرگیری مسائل متعدد، لحاظ کردن سبک اسنادی و ملاحظات تقریبا علمی در بسیاری از زمینه‌ها از جمله علوم تجربی و برخی مسائل علوم انسانی، به مرجعیت بی‌چون و چرای آن در زمینه تحقیقات علمی و تاریخی برای افراد غیرآکادمیک در داخل کشور منجر شده است. نمونه آن در جریان گزارش ورزشی یک مسابقه فوتبال در صداوسیما در نقل یک مقاله از این سایت، خبرساز شده بود.

بی‌توجهی به این مسئله باعث می‌شود که جوان ایرانی که بازخوانی مسائل دینی، سیاسی و تحلیل جریانات سیاسی روز از طریق یک سایت علمی می‌پردازد، قرائتی متفاوت از آنچه از تاریخ کشور تاکنون می‌دانستند مواجه شوند و از آنجا که مخاطبان تاکنون به این سایت به عنوان یک مرجع معتبر علمی می‌نگریسته‌اند، در کنار مطالب علمی تحلیل‌های انحرافی، مغرضانه و جهت‌دار را فرابگیرند. برخی مقالات با ترجمه صوری و استفاده از منابع ضد اسلامی که عمدتاً کتبی که مرتدین از اسلام نوشته‌اند به خواننده جوان و کم‌اطلاع القا می‌کنند که در قرآن کریم تناقض‌های بسیاری وجود دارد یا مطالبی است که جایی تایید نشده است.

مقاله اسلام‌ستیزانه نقد قرآن در سایت ویکی پدیای فارسی بر اساس آنچه اطلاعات سایت نشان می‌دهد در دوره‌هایی به شدت پربازدید شده و در صدر مقالات قرار کرفته است. پیش از این، روزانه حدود هزار بازدید داشته و با تعداد بازدید از صفحه خود قرآن تقریبا برابر بوده است، اما برای مثال در بیست روز پیش به اطراف 80 هزار بازدید رزانه رسید که معادل تیراژ یک روزنامه بود. این احتمال می‌رود که در شبکه‌های ماهواره‌ای یا کانال‌های پربازدید بعضاً به این مقاله نیز لینک داده‌اند.

جالب آنکه حتی در صفحه قرآن ویکی پدیا با وجود اینکه می‌توانست حجم عظیمی از مطالب علمی و مباحث علوم قرآنی را دربربگیرد، صرفاً به جملات ساده و بدون استدلال بسنده می‌کند و حتی گذری سریع و سطحی نیز بر مباحث متعدد علوم قرآنی ندارد؛ اگر سری به صفحه قرآن این دانشنامه هم بزنید می‌توجه می‌شوید در کنار دفاع ضعیف و استدلالات سست، برخی شبهات و نقدها نیز مطرح شده است.

پیش از ورود به نقد علمی این شبهات، باید دقت داشت که با توجه به آثار سوء هجمه به کیان اسلام و قرآن در ذهن نوجوانان و جوانان، دشواری دسترسی به پاسخ این حجم از شبهات برای کاربران، پیش از هر چیزی ضروری به نظر می‌رسد که نخست تلاش شود تا دسترسی به این صفحه بسته شود و در گام بعدی ضرورتاً صفحات مشابهی در «نقد نقد قرآن» ایجاد شود؛ حال چه در این دانشنامه یا چه سایت‌های دیگر.

مقاله «نقد قرآن» از بین صدها زبان ویکیپدیا، در 9 زبان انتشار یافته که اکثراً دو یا سه صفحه و تمرکز بر کلیات دارند در حالی که حجم مطالب در نسخه فارسی به 23 صفحه رسیده است. حتی در زبان عربی که مخاطبان بسیار بیشتری از زبان فارسی صرفاً در یک صفحه بیان شده آن هم نه به صورت تضادانگاری آیات بلکه با بیان کلیت شبهات قرآن اما در نسخه فارسی گویا انگیزه مدیران افزایش بی حساب عقاید ضد قرآن در قالب دانشنامه است.

چنان که پیداست این مقاله بیشتر از شبهات و نظریات فرسوده افرادی چون علی دشتی است که به اتهام نوشتن کتاب «بیست و سه سال» و «نقد اسلام»، به اعدام محکوم شد. کتابی که به احتمال قوی در رژیم شاهنشاهی نیز اجازه انتشار نیافت و گفته می‌شود که از سوی مخالفان نظام بین سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۵ به گونه غیرمجاز در تیراژ انبوه چاپ و منتشر شده است. کتاب «نگاهی نقادانه به مبانی نظری نبوت» نوشته حجت‌الله نیکویی نیز از دیگر آثار پراستناد در این مقاله است.

درخور توجه است که در بررسی علمی و منصفانه نظرات موافق و مخالف در کنار هم آورده می‌شود تا به نوعی مخاطب بتواند خود نتیجه‌گیری کند، اما برخلاف روال علمی صرفاً انبوهی از نظرات مخالف با جهت گیری مغرضانه پشت سرهم در این مقاله عرضه شده است که مخاطب عام اگر برخی از موارد را رد کند، دربرابر حجم ادله اغواگر، در دام ضعف اطلاعات و یا تحلیل سست بیفتد و تناقضات داخلی استدلالات را درک نکند.

در بسیاری از موارد تناقضات مطرح شده در همان گام اول رد می‌شوند، زیرا از اساس دروغ بوده‌اند؛ برای مثال هنگامی که به آدرس قرآن مراجعه می‌کنید متوجه می‌شوید که قرآن کریم حتی اشاره‌ای هم به مبحث تناقض نمی‌کند و آیات آن در حال بیان مسئله دیگری است. همچنین نیمی از ادعاهای این مقاله بدون ذکر منبع است و منابع نیز در بیشتر اوقات بیان منبع ادعای تناقض است. این مقاله حتی براساس ضوابط ویکی‌پدیا، از نوع مقالات دست اول است که باید حذف می‌شود. مسئله‌ای که در ابتدای این مقاله با قید احتمالاً به آن اذعان شده، اما در ادامه از مخاطبان می‌خواهد «لطفاً با تأییدپذیر کردن ادعاهای موجود به وسیلهٔ ارجاع‌های درون‌خطی آن را بهبود دهید».

بسیاری از تناقضات ادعایی دیگر با کمترین تحلیل رفع و رد می‌شوند؛ برای مثال در یک تناقض ادعایی آیه قرآن در مقام بیان چگونه مردن زمین و انسان‌ها و سه دستگی مردم قبل از قیامت است، ولی آیه مقابل به اوضاع بعد از وقوع قیامت اشاره دارد. بسیاری از شبهات مطرح شده از همین جنس هستند که به سادگی پاسخ داده می‌شوند. در روزهای آتی به نقد بخش‌هایی از این مقاله می‌پردازیم.

انتهای پیام