کد خبر: ۳۷۹۱۲۲۱

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۵:۴۳

مرتضی اكبری تشریح کرد:

تفاوت کارمزد تسهیلات قرض الحسنه با سود تسهیلات بانکی

در بانک های قرض الحسنه تسهیلات اعطایی بدون سود و تنها در قبال دریافت کارمزد صفر تا ۴ درصد پرداخت می شود. این کارمزد به پوشش هزینه های عملیاتی بانک های قرض الحسنه از قبیل: تامین و نگهداری زیرساخت های فنی و نرم افزاری هزینه های جاری نگهداری شعب مانند: نیروی انسانی، اجاره بهاء، تلفن، برق، گاز و ... اختصاص پیدا می كند.

به گزارش ایکنا، به نقل از پایگاه روابط عمومی بانک قرض‌الحسنه مهر ایران، چندی پیش مباحثی در رابطه با کارمزد تسهیلات قرض الحسنه و نحوه محاسبه آن توسط برخی از مراجع عالیقدر عظام مطرح شد؛ در همین رابطه و به منظور تبیین نحوه محاسبه کارمزد تسهیلات قرض الحسنه و تفاوت آن با سود تسهیلات بانکی به سراغ مرتضی اكبری، مدیرعامل بانك قرض الحسنه مهرایران به عنوان نخستین و بزرگترین بانك قرض الحسنه كشور آمدیم و با او به گفتگو نشستیم كه در زیر بخش هایی از این گفتگو را مطالعه می كنید.

لطفاً برای مخاطبان بفرمایید، کارمزد تسهیلات قرض الحسنه چیست و محل مصرف آن در بانک ها کجاست؟
کارمزدهای بانکی، هزینه های اسمی برای تنظیم و نگهداری حساب های مختلف و خدمات معاملات جزئی مشتریان است که جهت پوشش هزینه های جاری و عملیاتی بانک ها تعریف شده است.

مبانی قانونی محاسبه و دریافت کارمزد تسهیلات قرض الحسنه چیست؟
شورای پول و اعتبار در بخشنامه نب/۲۹۹۰/۲۱ مورخ ۸/۷/۱۳۶۳ بانک ها را ملزم به دریافت کارمزد برای اعطای تسهیلات قرض الحسنه کرده و نحوه دریافت این کارمزد و چگونگی اعطای قرض الحسنه را تبیین نموده است؛ در بند ۳ از یكهزار و بیست و چهارمین صورتجلسه شورای پول و اعتبار ذكر شده است كه «كارمزد قرض الحسنه در ابتدای پرداخت قرض الحسنه و نیز در سالروز های بعدی نسبت به مانده و مدت، از گیرنده تسهیلات دریافت شود»؛ در این صورتجلسه آمده است كه به منظور تقسیط و وصول مبلغ قرض الحسنه اعطایی، سال های دوره بازپرداخت قرض الحسنه به جای دوازده ماه، یازده ماه در نظر گرفته می شود و در هر سال یك قسط برای وصول كارمزد اختصاص می یابد. به طور مثال: برای قرض الحسنه اعطایی با دوره بازپرداخت سی و شش ماهه مبلغ قرض الحسنه در سی و سه قسط، (مبلغ هر قسط= ۳۳ ÷ مبلغ قرض الحسنه اعطایی) و كارمزد متعلقه در سه قسط اول، سیزدهم و بیست و پنج تقسیط و وصول می شود.

عملکرد بانک قرض الحسنه مهرایران در این باره چگونه است؟
بر اساس قانون، بانک های قرض الحسنه از محل دریافت این کارمزدها حق شناسایی سود را ندارند و چنانچه درآمد حاصل از کارمزدهای اکتسابی تمامی هزینه های عملیاتی را پوشش بدهد این بانك ها ملزم هستند تا كارمزد خود را كاهش دهند.
در حال حاضر بانک قرض الحسنه مهر ایران علیرغم اینکه برای پوشش هزینه های جاری خود هیچگونه منبع درآمدی (شرکت داری، بنگاه داری و ...) را غیر از دریافت کارمزد تسهیلات ندارد، در بسیاری از بخش ها مانند: ارائه طرح های تسهیلاتی به مددجویان سازمان های حمایتی، پرداخت وام به نیازمندان مناطق محروم و كمتر برخوردار كشور و همینطور دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی تسهیلاتی با كارمزد صفر، ۲ یا ۳ درصد پرداخت می كند.

تفاوت کارمزد وام های قرض الحسنه با سود سایر تسهیلات بانکی در چیست؟
باید در نظر داشت که فرمول نحوه محاسبه کارمزد وام قرض الحسنه متفاوت از فرمول محاسبه سود تسهیلات دیگر می باشد. فرمول محاسبه سود تسهیلات برای تسهیلات غیر از قرض‌الحسنه تقریبا شبیه به هم و کاملاً متفاوت از کارمزد تسهیلات قرض‌الحسنه است. بنابراین اشتباهی كه بسیاری از مشتریان و تسهیلات‌گیرندگان انجام می‌دهند این است كه با فرمول‌های سایر تسهیلات دارای سود، كارمزد تسهیلات قرض‌الحسنه را محاسبه می‌كنند و با توجه به مغایرت پیش آمده فكر می‌كنند سیستم بانكی به آنها دروغ گفته و سود تسهیلات آنها بیشتر از ۴ درصد می‌باشد.

محاسبه کارمزد بر اساس چه فرمولی انجام می شود؟
با این توصیف همانطور که قبلاً عرض کردم بر اساس قانون، کارمزد تسهیلات قرض الحسنه بر اساس مانده وام دریافتی در پایان دوره سالیانه محاسبه می شود، نه بر مبنای مبلغ کل تسهیلات در تمامی سال های بازپرداخت اقساط آن. بر این اساس كارمزد سال های مختلف تسهیلات قرض الحسنه از فرمول زیر محاسبه می شود:
کارمزد سال اول(قسط ۱)=(۱۰۰*۱۲/(تعداد ماه های سال)*(درصد کارمزد وام قرض الحسنه)*(مبلغ تسهیلات قرض الحسنه)
کارمزد سال دوم(قسط ۱۳)=(۱۰۰*۱۲/(تعداد ماه های سال)*(درصد کارمزد وام قرض الحسنه)*(مانده سال دوم تسهیلات قرض الحسنه)
کارمزد سال سوم(قسط ۲۵)=(۱۰۰*۱۲/(تعداد ماه های سال)*(درصد کارمزد وام قرض الحسنه)*(مانده سال سوم تسهیلات قرض الحسنه)

باتوجه به اخذ کارمزد های اندک در بانک های قرض الحسنه، آیا بانک قرض الحسنه مهرایران توانایی ایفای نقش خود در حوزه های مسئولیت اجتماعی را داشته است؟
باتوجه به رسالت و ماموریت ذاتی بانک های قرض الحسنه، این بانک ها نقش بسزایی در توانمندسازی اقشار آسیب پذیر جامعه و کمک به بهبود شرایط و رونق اقتصادی در مناطق محروم و كمتر برخوردار كشور ایفا كرده اند. در این راستا، بانك قرض الحسنه مهرایران در طول یازده سال عملكرد موثر خود بیش از ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار فقره تسهیلات قرض الحسنه به ارزش ۳۳۰ هزار میلیارد ریال پرداخت كرده است كه از این میزان ۷۳ هزار و ۲۰۰ فقره تسهیلات به ارزش ۴ هزار و ۴۸۰ میلیارد ریال به مددجویان كمیته امداد امام خمینی (ره)، ۳۳ هزار فقره تسهیلات به معاونت امور زنان ریاست جمهوری به اعتبار هزار میلیارد ریال، ۷ هزار و ۴۰۰ فقره تسهیلات به اعتبار ۸۴۲ میلیارد ریال به تسهیلات اشتغالزایی بنیاد بركت، ۷ هزار و ۹۰۰ فقره تسهیلات به اعتبار ۴۰۵ میلیارد ریال به تسهیلات مسكن روستایی بنیاد مسكن انقلاب اسلامی و بالغ بر ۶ هزار و ۶۰۰ فقره تسهیلات به اعتبار ۷۶۸ میلیارد ریال به مددخواهان بهزیستی، اعطاء شده است و مابقی نیز به سایر اقشار مردم به ویژه قشر متوسط به پایین جامعه تسهیلات داده شده است. این بانك تنها از ابتدای سال ۱۳۹۷ تا كنون به بیش از یك میلیون نفر وام قرض الحسنه اعطا كرده است.

محورهای اصلی فعالیت های بانک قرض الحسنه مهرایران در چه راستایی ترسیم شده است؟
اعطای تسهیلات قرض الحسنه اشتغال، کارآفرینی و کسب و کارهای خرد و خانگی، پرداخت تسهیلات قرض الحسنه توانمندسازی زنان با الویت زنان سرپرست خانوار، اعطای تسهیلات قرض الحسنه توانمندسازی و اشتغال روستائیان، توانمندسازی مددجویان سازمان حمایتی همچون کمیته امداد امام خمینی(ره)، سازمان بهزیستی، بنیاد مسكن انقلاب اسلامی، سازمان امور زندانها و اقدامات تأمینی و ...، اعطای تسهیلات قرض الحسنه توانمندسازی كارگران مراكز تولیدی و صنعتی، توانمندسازی دانشجویان و دانشگاهیان، اعطای تسهیلات قرض الحسنه كمك هزینه مسكن، كمك هزینه درمان و توانمندسازی كاركنان مراكز دولتی، عمومی و خصوصی تنها بخشی از مسئولیت های اجتماعی و ماموریت های بانك قرض الحسنه مهرایران است كه به ویژه با هدف محرومیت زدایی در مناطق محروم و كمتر برخوردار كشور در دستور كار قرار دارد.

باتوجه به درآمد پایین حاصل از اخذ کارمزدهای قرض الحسنه و هزینه های بالای تامین زیرساخت برای خدمات الکترونیک، عملکرد بانك در این بخش به چه صورت است؟
تکنولوژی های الکترونیکی، تاثیرات بسیاری بر شیوه زندگی ما داشته و این تغییرات در صنعت بانکداری به وضوح قابل مشاهده است. در عصر حاضر بانك‌ها دستخوش تغییراتی هستند كه پیشتر در تاریخ خود تجربه نكرده بودند. این تغییرات هم بر ساختار صنعت و هم ماهیت رقابت تاثیر شگرف داشته است.
بانک ها با توجه روزافزون به ارائه خدمات بانکی از طریق ابزارهای الکترونیکی با هدف تسهیل فرآیند خدمات‌رسانی به مردم و كاهش هزینه‌های بانكداری هزینه های زیادی را در این زمینه متحمل شده اند و بنابراین استفاده از ابزارهای بانكداری الكترونیك مانند: دستگاه های خودپرداز، پایانه های پوز فروشگاهی، درگاه های پرداخت اینترنتی، موبایل بانك، اینترنت بانك و به صورت كلی خدمات مبتنی بر اینترنت، نقش بسزایی در تسهیل امور روز مره مردم و تقویت آسایش آنان در برخورداری از خدمات بانكی را مهیا نموده است.
خوشبختانه بانک قرض الحسنه مهرایران در عرصه خدمات بانکداری الکترونیک و توجه به ترویج بانكداری سبز در شبكه بانكی كشور پیشگام است و علاوه بر اینترنت بانك و موبایل بانك، با راه اندازی سامانه های آنلاین افتتاح حساب، درخواست تسهیلات، معدل گیری امتیاز وام قرض الحسنه و ... میزان مراجعه حضوری به شعبه را به حداقل رسانده است.
به نظرم بانک ها به جهت خدمات بانکداری الکترونیک خدمات بسیار ارزشمند و تاثیرگذاری را به جامعه و مردم ارائه می كنند كه شاید نیاز است این نوع از خدمات بانك ها بیشتر برای عموم مردم بازگو شود.
شما تصور کنید یک روز و یا نه حتی یک ساعت خدمات الکترونیك بانك ها قطع شود؛ چقدر رفت و آمد افزایش می یابد؟ صف انتظار در بانك ها چقدر افزایش می یابد؟ شهروندان چقدر اتلاف وقت و زمان دارند؟ چه میزان به آلودگی هوا افزوده می شود؟ شاید فقط فكر كردن به این پرسش ها نشان دهد كه بانك چه خدمتی را برای آسایش و راحتی جامعه ارائه می دهند؟

برای کاهش کارمزد تسهیلات قرض الحسنه چه راهکاری وجود دارد؟
باتوجه به تاکید اسلام بر موضوع قرض الحسنه در صورتی که منابع مالی دولت و نهادهای عمومی و انقلابی و همچنین وجوهات دینی و به ویژه رهبران فکری که در جامعه تاثیر گذارند، به سمت بانك های قرض الحسنه هدایت شود، با تقویت منابع قرض الحسنه كشور دیگر حتی نیاز به دریافت كارمزد هم نیست.