کد خبر: ۳۷۹۲۹۳۵

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۰

وزیر امور خارجه:

لازمه استقلال ایران درگیری با دیگران نیست/ وظیفه مسئولان کاهش فشارها بر مردم است

گروه سیاسی ــ محمد جواد ظریف با اشاره به استقلال ایران در ۴۰ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، گفت: لازمه استقلال ما این نبود که به شورای امنیت برویم و با کسی درگیری پیدا کنیم بلکه این بود که می‌توانیم ادعا کنیم حتی با فشار آمریکا و غرب سر پای خود بایستیم.

به گزارش ایکنا؛ به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت، محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه، امروز، یکشنبه، 5 اسفند، در سخنانی درهمایش چند جانبه‌گرایی در سیاست خارجی ایران؛ ظرفیت‌ها و راهبردها گفت: استقلال به این معناست که ما برای ادامه حیات و اینکه بتوانیم حیات داشته باشیم، متکی به دیگران نباشیم. داشتن استقلال در عرصه سیاست خارجی به این معنا نیست که از دنیا منفک باشیم‌.

ظریف با اشاره به چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی گفت: انقلاب اسلامی رابطه بسیار تنگاتنگی با سیاست خارجی داشت، در بسیاری از حوزه‌ها، تأثیر انقلاب اسلامی مانند حوزه سیاست خارجی نمی‌توانست باشد، چون آنچه که انقلاب در آن تأثیر بنیادی داشت یکی از حوزه‌های مهم آن اصل حکومت‌داری و زمامداری بود، یکی از حوزه های مهم آن بحث سیاست خارجی بود.

وی افزود: علت آن هم این بود که نگرانی عمده مردم ما از قبل از انقلاب یک نگرانی تاریخی بود، در مورد مداخله‌های خارجی در داخل کشور ما، از دوره قاجار تا پیش ازانقلاب در سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های کشور ما در سفارتخانه‌های سایر کشورها این دخالت‌ها انجام می‌شد، در واقع صحنه سیاسی کشور آوردگاه و نبرد این سفارتخانه های خارجی بود.

ظریف با بیان اینکه در دوران حکومت قبلی ایران در قالب یک نظام دو قطبی تفکیک می‌شد اظهار کرد: همیشه باید از شعارزدگی پرهیز کنیم، حتما نظام گذشته در ایران در حوزه‌هایی تلاش می‌کرد که استقلال عمل داشته باشد، در حوزه‌هایی هم حتی تلاش می‌کرد توازن برقرار کند، نوع رابطه‌ای که رژیم پهلوی با چین و شوروی سابق داشت، بالاخره تلاش‌هایی در جهت ایجاد توازن بود.

وی افزود: اما در جاهایی که مهم بود در آنجایی که به حساب می‌آمد و برای دنیا مهم بود، آنجایی که تعیین تکلیف دنیا قرار بود انجام شود، آنجا معلوم بود و آمریکا و غرب اطمینان داشتند که ایران در کجا قرار می‌گیرد و جایگاه ایران در نظام بین المللی مشخص بود.

وی ادامه داد: البته یک حدی کنشگری مستقل را هم رژیم گذشته داشته، نمی‌توان گفت رژیم گذشته هیچ حدی از کنشگری مستقل را نداشته است، ممکن است در روزنامه ها بشود این حرف‌ها را زد؛ اما نباید در یک محیط علمی و دانشگاهی از این گونه بیان کرد.

ظریف گفت: آن اتفاقی که افتاد و شعار اول انقلاب بود، استقلال در کنار آزادی و جمهوری اسلامی، در واقع استقلال البته بعد داخلی هم دارد، اما بعد خارجی آن بسیار پررنگ است.

وی گفت: من استقلال را برون به درون‌زا، تفسیر می‌کنم؛ نه اینکه ما از دنیا منفک شویم، این به معنی استقلال نیست، استقلال به این معنا نیست که ما خود را از امکانات جهان محروم کنیم، بلکه استقلال به این معنا است که برای ادامه حیات، زندگی و برای آنکه بتوانیم امن باشیم و برای اینکه بتوانیم حیات داشته باشیم، متکی به داخل باشیم، این مفهوم استقلال می‌شود.

ظریف افزود: این تفسیر از استقلال در صنعت و در روابط بین‌المللی معنی می‌دهد، در وابستگی به نفت ممکن است معنی می‌دهد، دوباره آقای «لیندسی گراهام»، سناتور آمریکایی – ما فکر می‌کردیم یک بار ایشان از دهانش در رفت و این سخن را گفت – دوباره دیروز گفته «اگر ما یک هفته از عربستان سعودی حمایت نکنیم فارسی صحبت می‌کنند».

وزیر امور خارجه بیان کرد: بعضی از دوستان می‌گویند ترامپ و دار و دسته وی جزو صادق‌ترین افراد آمریکا هستند، (با خنده) آن چه که در دل همه مسئولین آمریکایی دهه‌ها بوده، اینها به زبان می‌آورند، همه مسئولان آمریکایی این اعتقاد را کم و بیش داشتند که دولت عربستان بدون آمریکا نمی‌تواند حیات داشته باشد، ایشان می‌گوید.

وی با بیان این که استقلال یعنی این که هیچ کس چنین حرف هایی که آمریکایی های درباره عربستان می گویند را نتواند در مورد ایران بزند، گفت: ما نه تنها بدون حمایت آمریکا چهل سال زندگی کردیم، بلکه علیرغم فشار آمریکا چهل سال زندگی کردیم، این به نظر من به معنی درگیری با کسی نیست، به معنی دعوا داشتن با دنیا نیست، به معنی جداشدن از دنیا هم نیست، به معنای این است که ما قبول کردیم و خواستیم، این که خودمان انتخاب کردیم و من یک بار گفتم، بعضی دوستان خیلی به من انتقاد کردند، معنای آن این است که ما خواستیم که برای ادامه حیات خود وابسته به سایر کشورها نباشیم.

ظریف با بیان این که مهمترین مشخصه تهدید امنیتی برای دنیا قرار گرفتن ذیل قطعنامه فصل هفتم شورای امنیت سازمان ملل و تحریم فصل هفتمی شورای امنیتی است، افزود: این به این معنا نیست که مضیقه اقتصادی همراه آن نیست، البته همراه آن هست ولی این که خود یک کشور موضوع فصل هفتمی شورای امنیت سازمان ملل می شود، یعنی آن کسی که این کار را کرده توانسته است ما را به یک تهدید امنیتی تبدیل کند.

رئیس دستگاه دیپلماسی بیان کرد: این که (پرونده هسته ای) ایران به شورای امنیت برود و با کسی درگیری پیدا کنیم لازمه استقلال ما نبوده است، اما لازمه استقلال ما این بوده که بتوانیم امروز ادعا کنیم که می توانیم بدون آمریکا، بدون غرب، حتی با فشار آمریکا و غرب سر پای خود بایستیم.

وزیر امور خارجه تاکید کرد: در این مسیر سختی و دشواری حتما وجود دارد، اما این که آمریکا نتواند راجع به جمهوری اسلامی این حرف را بزند که «اگر ما یک هفته از ایران دفاع نکنیم و پشتیبان ایران نباشیم، حالا یک هفته نه، اگر چهل سال پشت ایران نباشیم، ایران- با احترام به همه دوستان روسی ما- روسی صحبت می کند.»

وی با اشاره به سفر هفته گذشته خود به چین گفت: من تازه از چین برگشتم، به روابط راهبردی با چین و روسیه هم صد درصد اعتقاد دارم، اما کسی نمی تواند بگوید با فشار غرب ما چینی - که البته زبان سختی هم هست- صحبت کنیم.

ظریف افزود: ما در حال تجربه کردن درون‌زایی هستیم، در کنار درون زایی در اقتصاد مقاومتی برونگرایی هم هست، یعنی این که درون‌‌زایی به معنی جدا شدن و دعوای با دنیا نیست، اما معنای استقلال- استقلالی که ما در شعارهای انقلاب داشتیم- همین است.

وی یادآورشد: تغییر ماهوی سیاست خارجی زاییده انقلاب است،ما نمی توانیم از انقلابی که مبتنی بر استقلال خواهی است، توقع داشته باشیم سیاست خارجی آن دنباله سیاست خارجی دوره قبل باشد و این غیرممکن است.

وزیر امور خارجه در بخش دیگر از سخنانش گفت: تصوری در قرون گذشته وجود داشته که همه اتفاقات عالم ابتدا در غرب رخ می داد، یعنی اتفاقاتی که برای دنیا اهمیتی داشته در غرب رخ می‌داده و بعد هم هر اتفاقی در هر جای دنیا می افتاده غرب تصمیم‌گیر اصلی بوده است.اینها ذهنیتی را برای همه ما درست کرده است که جهان در یک حوزه منحصر شده اس اما آن دنیا امروز دیگر وجود ندارد و ما امروز در دنیای پس غربی زندگی می کنیم

ظریف با بیان اینک اجلاس مونیخ در سال ۲۰۱۷ عنوانش را مدیریت جهان پساغربی گذاشته بود، اظهار کرد: حرف ما یک حرف شعاری جهان سومی نیست بلکه یک واقعیت جهانی است که دیگر امروز غرب نه انحصار تحولات و نه انحصار تصمیم گیری بر تحولات را دارد لذا در چنین جهان نگرش به شرق یا نگرش به غرب معنا ندارد.

رییس دستگاه دیپلماسی با تاکید بر لزوم همه جانبه‌نگری بیان کرد: امروز یکی از سؤالات عمده که برای اروپا مطرح است این است که اگر فردا آقای ترامپ از تجربه تاثیرگذاری بر شرکت‌های اروپایی و تحریم ایران خوشحال شد و به آنها گفت از این به بعد حق ندارید با چین هم رابطه داشته باشید، اروپا در قبال این واقعیت چه خواهد کرد.

وزیر امور خارجه با بیان اینکه مراکز قدرت متحول و متکثر شده است، گفت:مراکز قدرت متحول و متصل شده منابع قدرت هم متحول و متکثر شده است یعنی شما دیگر نمی توانید بگویید که دنیا دنیای قایق های توپدار است و یا تعداد تانک و توپ و هر چیز دیگر می تواند آینده را تعیین کند اگر قرار بود اینگونه باشد تحولات طور دیگری بود و پایان جهان دوقطبی شکل نمی‌گرفت.

وی یادآورشد: در واقع دیگر نمی توانیم ادعا کنیم که این امکانات تنها امکانات هستند؛ این دوباره اشتباه تلقی نشود که می گویند امکانات نظامی مهم نیست، امکانات نظامی و قدرت نظامی بسیار مهم است.

ظریف اضافه کرد: ما زمانی توانسته‌ایم در سطح بین المللی موفق باشیم که قدرت میدانی در کنار دیپلماسی با همدیگر هم افزایی داشته‌اند؛ هرگاه ما قدرت میدانی نداشته ایم و تلاش دیپلماتیک داشتیم شکست خوردیم و هرگاه قدرت میدانی داشتیم و تلاش دیپلماتیک نداشتیم باز هم موفقیت کامل به به دست نیاورده ایم.

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: بنابراین قدرت میدانی و قدرت نظامی بسیار مهم و حیاتی است اما تنها عامل تعیین کننده نیست چون منابع قدرت متکثر است بنابراین در جهان پسا غربی منابع و حوزه های قدرت متکثر شده و شما نیاز دارید در روابط بین الملل از نظر جغرافیایی و سیاسی همه جانبه نگر باشید.

وی در بخش دیگر از سخنان خود با بیان اینکه حاکمیت ها انحصار روابط بین المللی را از دست داده اند،گفت: از دست دادن انحصار استفاده از زور سخت ترین موضوع برای حاکمیت ها بوده است اما امروز القاعده و داعش در جنبه منفی و حزب‌الله در جنبه مثبت در حوزه استفاده سازمان یافته از زور و نیروی نظامی همان اندازه تاثیرگذار هستند که ممکن است یک دولت مهم تاثیرگذار باشند و حتی در منطقه ما از خیلی از دولت های منطقه بیشتر تأثیرگذارند.

رئیس دستگاه دیپلماسی افزود: استفاده از زور به صورت سازمان یافته که همان جنگ است چه به صورت سلبی و چه به صورت ایجابی از انحصار دولت ها خارج شده است و سازمان ها و نهادهای حاکمیت هم به عناصر امنیت ساز وهم عناصر امنیت سوز تبدیل شده اند.

وزیر امور خارجه بیان کرد: شما اگر می‌خواهید موفق باشید باید هم در حوزه جغرافیا هم در حوزه ابزارها همه جانبه نگر باشید. در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی ابزار مدارس یکی از ابزارهای مهم پیشبرد سیاست‌های آمریکا در شوروی سابق بود. یعنی ابزار آموزش به عنوان یک ابزار مهم عمل می‌کرد.

ظریف در بخش دیگر از سخنان خود گفت: ما در کشور در این حد اجماع داریم که نیاز به ابزارهای همه جانبه نگر داریم، ولی هنوز به این نقطه نرسیده ایم که اگر بین این ابزارها تزاحمی ایجاد شد، کدامشان را در اولویت قرار ‌دهیم.

وی با بیان اینکه ما به اولویت بندی در سیاست خارجی که بر استقلال ما مبتنی است نیاز داریم، اظهار کرد: ممکن است هر کدام از ما در ذهن خود اولویت هایی داشته باشیم.ما کمتر درباره اصل اولویت ها صحبت می کنیم و درباره مجموعه اولویت ها هیچ اختلافی نداریم. اما ما ننشستیم طبقه‌بندی کرده و ببینیم کدام یک از عوامل قدرت اگر با عامل دیگر تزاحم ایجاد کرد آن را کنار بگذاریم.

ظریف یادآورشد: بعید می‌دانم کسی بگوید تمامیت ارضی و یا استقلال خواهی ،و یا مبارزه با سلطه مهم نیست که عین استقلال خواهی است ما نه دنبال سلطه هستیم و نه سلطه می پذیریم.

وزیر امور خارجه تصریح کرد: انقلاب اسلامی از اولین ترین جاهایی بود که این واقعیت را فهمید که سلطه طلبی در جهان کنونی ناممکن است و نه نامطلوب.وقتی آقای ترامپ می گوید من ۷ تریلیون دلار هزینه کردم و هیچ امری را پیش نبردم یعنی سلطه طلبی ناممکن است و ما زودتر از همه اینها را فهمیدیم.

وی ابراز کرد: وقتی امام(ره) برای گورباچف پیام می فرستد این فهم پایان جهان دو قطبی است قبل از اینکه جهان دوقطبی پایان یابد این که می گوییم نه سلطه می پذیریم و نه سلطه می‌طلبیم مبنای قرآنی دارد.

ظریف در بخش دیگری از سخنان خود گفت همیشه یک‌جانبه گرایی یکی از انتخاب‌های آمریکا بوده ولی در چند دولت این کشور یکجانبه گرایی را به‌عنوان سیاست اصلی دنبال کرده که در دولت بوش پسر و دولت ترامپ اینگونه‌ بوده است.

وی یادآور شد: حرکت مذبوحانه‌ای که در ورشو انجام دادند به خاطر این است که می فهمند یکجانبه گرایی مشروعیت ندارد. چرا ورشو را برگزار می کنند. چرا به قول خودشان اتحاد اراده ها را برای حمله به عراق ایجاد کردند. آیا آمریکا به قدرت نظامی متحدانش برای حمله به عراق نیاز داشت.

وزیر امور خارجه افزود: زمانی که آمریکا در دور دوم به عراق حمله کرد نیروی نظامی بعضی از کشورها نه تنها کمکی به امنیت آن نمی‌کردند، بلکه آمریکا مجبور بود نیرویی برای حفاظت از آنها اختصاص دهد و ارتش آمریکا یا بلک واتر را مسئول کرده بود از این کشورها حمایت کنند.

وی اظهار کرد: آمریکا چهار بار در سال گذشته تلاش کرد همان اجماع امنیتی که علیه ایران داشت و با برجام به قول آقایان نافرجام شکست خورده بود را احیا کند. یک بار خانم نیکی هیلی تلاش کرد به اسم تظاهرات دی ماه ما را در شورای امنیت ببرد اما جلسه به جلسه ضد آمریکایی تبدیل شد و هر کس صحبت کرد از برجام گفت.

رئیس دستگاه دیپلماسی افزود: یک بار دیگر درباره یمن خواستند از شورای امنیت علیه ایران قطعنامه بگیرند باز هم در آنجا دوستان ما در روسیه برای اولین بار بعد از پیروزی انقلاب اقدام کردند.

وی اضافه کرد: روسیه در مسئله هسته‌ای وتو نکرد دوستان فراموش نکنند و دستاوردهای سیاست‌خارجی یادشان نرود .ولی در یمن روس‌ها وتو کردند و مانع از آن شدند که اجماع امنیتی علیه ایران شکل بگیرد.

ظریف گفت: بار سوم خود ترامپ در شورای امنیت حضور یافت.همه اینها برای ایجاد مجدد اجماعی است که با از بین رفتن شش قطعنامه از دست دادند و باز هم موفق نشدند.دیدیم که ترامپ در نشست شورای امنیت نشست و بازهم هر کسی که صحبت کرد درباره اهمیت برجام گفت.

وزیر امور خارجه اضافه کرد: بار دیگر آقای پمپئو در جلسه عادی شورای امنیت برای بررسی ضمیمه ب قطعنامه ۲۲۳۱ رفت . تا آن زمان در حد کارشناس هم در آن شرکت نمی‌کردند و تا آخر جلسه درنشست جلسه نشست و زمانی که همه سفرا بیرون رفته بودند باز هم در آنجا ماند.

وی گفت: این که می بینیم در لهستان جلسه تشکیل می دهند اول اسمش را ایران می گذارند وقتی با مخالفت جهانی روبرو می شوند اسمش را عوض می‌کنند برای چیست. اگر نامه اول آقای پمپئو و وزیر خارجه لهستان را ببینید تنها موضوع ایران است و اساساً حرفی از خاورمیانه نیست اما بعد اسمش را عوض کردند در واقع وقتی دیدند نمی توانند یک بیانیه مشترک دربیاورند گفتند در آخر جلسه جمع‌بندی خود را می‌دهیم و در آنجا هم گرفتار شدند.

رئیس دستگاه دیپلماسی با اشاره به فشارهای تحریمی آمریکا علیه ایران، یادآورشد: اینکه می‌گویم ما به مقاومت مردم افتخار می کنیم به این معنی نیست که ما بگوییم مردم وظیفه شان است این کار را بکنند. وظیفه ما است که هم این مقاومت را پاس بداریم و هم فشار بر مردم را کم می‌کنیم.

وی گفت: نه اینکه مردم همیشه مقاومت کردند،۴۰ سال است مقاومت می کنند، باز هم مقاومت خواهند کرد پس شما چه کاره‌اید و چرا مردم ما را انتخاب کرده اند. اگر قرار بود مردم مقاومت کنند و همه مشکلات با مقاومت مردم حل شود وظیفه ما چیست.

وزیر امور خارجه تصریح کرد: همانگونه که نمی‌توانیم پشت پرده توطئه های امپریالیسم و نظام سلطه پنهان شویم و ناکارآمدی خود را گردن آنها بیاندازیم همانطور هم نمی‌توانیم پشت مقاومت مردم پنهان شویم. ما به عنوان کارگزاران مردم وظیفه داریم فشار را بر روی مردم کم کنیم و این کاری است که داریم تلاشمان را می‌کنیم.

وی اضافه کرد: اینکه چقدر موفق باشیم اول مردم باید قضاوت کنند و مهمتر از مردم هم خدا باید قضاوت کند اما واقعیت این است که آمریکا آنچه را که در برجام از دست داد که یک شکست راهبردی برای این کشور بود و شش قطعنامه را از دست داد.

وزیر امور خارجه گفت: برای همین هست که نتانیاهو از روز اول مخالف برجام بود چرا که اگر نگرانی اش هسته ای بود برجام این نگرانی را رفع کرد. نگرانی نتانیاهو و تندروهای آمریکایی این بود که این فضای اجماع جهانی نابود شده بود.

ظریف بیان کرد: چهار بار در یک سال گذشته در شورای امنیت تلاش کردند این را بازسازی کنند اما شکست خوردند در لهستان هم تلاش کردند و آنجا هم به لطف خدا و تلاش همکاران من شکست خوردند و باز هم تلاش می کنند.

وی با اشاره به اهمیت چندجانبه گرایی یادآور شد: ما به افراط و تفریط عادت کردیم، چند جانبه گرایی قدرت را جایگزین نمی‌کند بلکه قدرت را تعدیل می‌کند. اینکه آمریکا ناچار است در کنفرانس لهستان برود و عنوان آن را عوض کند به خاطر این که می خواهد به جای اینکه بگویند آمریکا به تنهایی ضد ایران است، بگویند ۳۰ کشور ضد ایران هستند.

وزیر امور خارجه اظهار کرد: در واقع اهمیتی که چند جانبه گرایی دارد این است که معادله ای است بین قدرت و مشروعیت نه اینکه جایگزینی باشد برای قدرت.

ظریف در بخش دیگر از سخنانش اظهار کرد: ما در حوزه سیاست خارجی انقلاب اسلامی به اصل استقلال و درون زایی به عنوان لازمه استقلال نگاه می‌کنیم و نه بعنوان یک مشکلی که برای ما ایجاد شده است.

وی با اشاره به گفت‌و‌گویی که در نشستی با کیسینجر نظریه پرداز و وزیر خارجه اسبق آمریکا داشته است، گفت: کیسینجر در این نشست می گفت ایران باید بین آرمان و دولت یکی را انتخاب کند. من به آقای کیسینجر که مدیر جلسه بود و من هم سخنران بودم گفتم هر زمان آمریکا تصمیم گرفت انتخاب کند که بخواهد آرمان باشد و یا کشور آن وقت ایران هم تصمیم می‌گیرد.

وزیر امور خارجه افزود: یعنی شما(آمریکا) درست است که عمل نمی‌کنید اما ادعا می‌کنید که آرمان‌خواه هستید و آرمان‌خواهی مبنای قدرت شماست.

وی با اشاره به جایگاه هالیوود در آرمانخواهی آمریکا اظهار کرد: هالیوود یک مبنای قدرت آمریکاست من گفتم شما می‌خواهی مبانی قدرت خود را حفظ کنید و از ما می‌خواهید مبانی قدرت خود را از دست بدهیم.

ظریف تاکید کرد: آرمان‌خواهی و کشورگرایی را و گرایش به منافع ملی را در تضاد با هم نبینید بلکه در ادامه یکدیگر ببینید و آن وقت است که می‌توانید در این منظومه اولویت‌ها را تعیین کنید.

رئیس دستگاه دیپلماسی در پایان گفت: این اولویت‌ها به این معنی نیست که آرمان را باید فدای واقعیت بکنیم یا واقعیت را فدای آرمان بکنیم بلکه باید طبقه‌بندی کنیم و در این مجموعه چهارچوب مشخصی داشته باشیم و همه‌جانبه‌نگر باشیم و در آن صورت می‌توانیم در این دنیای پر آشوب سیاست خارجی موفق داشته باشیم.

انتهای پیام