کد خبر: ۳۷۹۵۵۵۷

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۶:۰۰

۷ برابر شدن قیمت کتاب نتیجه پیوستن به کنوانسیون «برن» است

گروه ادب ــ مدیر انتشارات «شهرآب» و ناشر کتب دانشگاهی گفت: اولین اثری که پیوستن به کنوانسیون برن می‌گذارد، این است که کتب دانشگاهی و منابع به روز به جای اینکه به قیمت فعلی به دست دانشجویان برسد چند برابر خواهد شد، تازه اگر در این شرایط تحریم اجازه ورود کتاب یا نشر آن در کشور ما را بدهند.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، نشست کارشناسی نقد و بررسی لایحه الحاق به کنوانسیون برن، با حضور ناشران، کارشناسان حوزه نشر، حقوق‌دانان حوزه مالکیت فکری، اساتید دانشگاه و اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

یک طرح جدید می‌تواند جایگزین لایحه فعلی شود

در نشست تخصصی بررسی لایحه الحاق ایران به کنوانسیون برن (بررسی ابعاد قوانین مالکیت‌های فکری در ایران) حجت‌الاسلام احمد سالک، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی و معجزه آن فکر آرام را از دشمن گرفته است، گفت: معتقدم باید این مسیر را ادامه دهیم و اجازه ندهیم که دشمن درباره ما تفکر و برایمان برنامه‌ریزی کند؛ چرا که دشمن در حال حاضر فکر ما را تسخیر می‌کند و پیوستن به کنواسیون برن یا لایحه‌ای که اخیراً مطرح شده، یکی از مصادیق همین تسلط دشمن بر حوزه‌های استراتژیک ماست.

وی با بیان اینکه از ابتدای انقلاب تاکنون ده‌ها مسئله از قبیل جنگ تحمیلی، تحریم اقتصادی، تهاجم فرهنگی و عرفان‌های نوظهور را برای ما درست کرده‌اند، افزود: مردم از دولت و مسئولان جلوترند؛ اما دشمن به این نتیجه رسیده است که با هدف تغییر، از یک طرف وارد جنگ نیابتی با ما شود و از طرف دیگر، با مسائلی مانند FATF، IPC (الگوی جدید قرارداد‌های نفتی) و حتی سند ۲۰۳۰ در حوزه آموزش، علیه ما وارد شود.

حجت‌الاسلام سالک با تأکید بر اینکه باید شبکه نفوذ دشمن را دقیق‌تر شناسایی کنیم، به مسئله بازی‌های رایانه‌ای اشاره کرد و گفت: به حوزه انیمیشن و بازی‌های رایانه‌ای وارد شوید و ببینید که چطور ریشه کودکان را هدف قرار می‌دهند.

وی در بخش دیگری از سخنانش با انتقاد از ضعف وزارت ارشاد در عمل به وظایفش، به برخی اشکالات در برگزاری نمایشگاه کتاب اشاره کرد و گفت: در نمایشگاه کتاب، چهل عنوان کتاب از کتب سلطنت‌طلبان گرفته تا موضوعات ضاله دیگر آورده بودند. این دلیل بر آن است که نظارت کافی و ممیزی مناسبی انجام نمی‌شود و البته در فضای مجازی هم وزارت ارشاد کاره‌ای نیست و مرز‌ها شکسته شده است.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس با تشکر از مجمع ناشران انقلاب اسلامی در پیگیری این مسئله مهم، از ناشران و کارشناسان حوزه نشر خواست که نظرات کارشناسی و انتقادی خود را در خصوص کنوانسیون برن به‌صورت مکتوب و مدون در اختیار کمیسیون قضایی مجلس و رئیس این کمیسیون به عنوان مرجع تخصصی رسیدگی به لایحه مربوطه قرار دهند.

وی تأکید کرد: در مجلس این آمادگی وجود دارد که به جای لایحه پر از اشکال فعلی، پیشنهادات تخصصی ناشران و کارشناسان حقوقی که در حوزه نشر و مالکیت معنوی اطلاعات کافی دارند در قالب یک طرح تدوین و از سوی کمیسیون مربوطه در مجلس مطرح شود.

مشکل اصلی، امضا‌های پشت پرده آقایان است

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام نصرالله پژمان‌فر، عضو دیگر کمیسیون فرهنگی مجلس، با تأکید بر اینکه در این نشست‌های تخصصی باید تقسیم کار کارشناسی صورت بگیرد، اظهار کرد: این دولت تلاش می‌کند نظام جمهوری اسلامی را به تمام کنوانسیون‌هایی که تا به حال نمی‌خواسته به آن‌ها بپیوندد، ملحق کند.
وی افزود: در یکی از جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی که من به‌عنوان رئیس کمیسیون فرهنگی حضور داشتم، یکی از وزرا با صراحت گفت که در مواجهه با این کنوانسیون‌ها دو راه بیشتر نداریم: یا راهی را که جمهوری اسلامی تا به حال رفته برویم، یعنی پرهیز کنیم، یا اینکه ملحق شویم؛ اما حق تحفظ برای خودمان قائل باشیم.
پژمان‌فر تصریح کرد: در دنیای سلطه، بُرد ما در این است که با قواعد دشمن بازی نکنیم و قواعد خودمان را اعمال کنیم؛ اگر قرار باشد با قواعد دشمن بازی کنیم، به‌راحتی کیش و مات می‌شویم.

نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: قطعاً ما هم ابایی نداریم که در چارچوب قانون اساسی به برخی از این کنوانسیون‌ها ملحق شویم؛ اما مشکل آنجاست که آقایان به‌صورت پنهانی و پشت پرده کار‌هایی انجام می‌دهند و حتی امضا‌هایی می‌کنند که صدای آن بعداً درمی‌آید و برای کشور مشکل‌ساز می‌شود.

در ادامه این نشست، برخی ناشران و کارشناسان حاضر، به ارائه نقد‌ها و دیدگاه‌های خود درباره لایحه الحاق به کنوانسیون برن پرداختند.

قانون سال ۴۸ از لایحه فعلی دقیق‌تر است

عباس حسینی‌نیک، کارشناس حقوق مالکیت معنوی و مدیر انتشارات مجد، ضمن بر شمردن موردی مشکلات این لایحه و سابقه‌ای که در این زمینه وجود دارد، گفت: چیزی که امروز به عنوان لایحه در مجلس مطرح است و محمود صادقی مسئولیت آن را دارد، آن‌قدر جزئی و نازل است که سطح آن از آیین‌نامه هم پایین‌تر آمده است. مهم‌ترین اشکال مواد این لایحه، تفصیل زیاد و جزئی‌شدن آن‌هاست؛ به‌گونه‌ای که بعداً دست را برای هر اقدام دیگری می‌بندد.

وی افزود: انشای مواد نیز با دقت بسیار کمی صورت گرفته است؛ در صورتی که قانون‌گذار همین موضوع را در سال ۱۳۴۸ بسیار دقیق‌تر نوشته است. در مجموع پیوستن به این کنوانسیون، برخلاف منافع ملی است و پیشنهاد صریح و مشخص ما این است که قانون سال ۱۳۴۸ و ۱۳۵۲ باید اصلاح شود.

ابزار کسب منافع یک گروه خاص

طاهر حبیب‌زاده، مدرس دانشگاه و دانش آموخته دکترای حقوق فناوری اطلاعات از دانشگاه منچستر انگلستان اظهار کرد: پیوستن به کنوانسیون برن مانند پیوستن به NPT است. در این لایحه که مورد بحث است، اتفاقی در حال رخ دادن است که ما محدودیت‌های سخت‌تر از پیوستن به کنوانسیون برن را درقالب قوانین داخلی بر خودمان تحمیل می‌کنیم. چنین چیزی جز زیان برای کشور و جامعه علمی ما ندارد. اگر نمی‌خواهیم به کنوانسیون بپیوندیم، نباید همان الزامات را به دست خودمان برای خودمان ایجاد کنیم. برخی در تدوین این لایحه چیز‌هایی را در نظر گرفته‌اند که حتی خارجی‌ها از ما انتظار ندارند!

وی افزود: کنوانسیون‌ها در اصل برای ملاحظات و منافع کشور‌های غربی نوشته می‌شود و در مرحله دوم به ما به زور خورانده می‌شود. آخرین کشوری که به این کنوانسیون ملحق شده است، افغانستان است. بهتر است برویم بررسی کنیم و از آن‌ها بپرسیم که چه سودی از این الحاق برده‌اند.

حبیب‌زاده با اشاره به یکی از مشکلات اصلی این لایحه گفت: این لایحه اصلاً در تعریف مفهوم انتشار، فضای مجازی را در نظر نگرفته است. امروزه دیگر مفهوم انتشار برای اولین بار در یک محدوده سرزمینی معنا ندارد؛ چرا که به محض انتشار یک اثر یا متن در فضای مجازی، چون در همه جای دنیا امکان دسترسی به آن وجود دارد و قانون قابل تفسیر است؛ و این از اشکلات لایحه فعلی است.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: کشوری مانند ایران در تولید محتوا و کتاب حرف برای گفتن بسیار دارد؛ اما بایکوت است. مگر نظام سلطه به آثار فاخر ما اجازه نشر می‌دهد؟ آن‌ها با منابع مهم مکتوب ما مانند کتب ضاله برخورد می‌کنند و اصلاً به آن اجازه انتشار نمی‌دهند. عده‌ای با خیالات خود در تهران نشسته‌اند و به هیچ چیز جز منافع اقتصادی و شخصی فکر نمی‌کنند.

وی تصریح کرد: الحاق به برن پیش‌زمینه الحاق به سازمان تجارت جهانی است؛ چرا که در مقررات این سازمان تکلیف شده است که باید کشور‌ها مقررات کنوانسیون برن را رعایت کنند؛ بنابراین در داخل کشور هم آن‌هایی که دائم موضوع برن را مطرح می‌کنند، الحاق به سازمان تجارت جهانی برایشان اهمیت دارد و برن برای این‌ها یک ابزار است.

این لایحه کاملاً غیر ملی است

در ادامه نشست، صفر بیگ‌زاده، کارشناس حقوق، وکیل پایه یک دادگستری و عضو هیئت علمی دانشگاه، با اشاره به موضوع جلسه و لایحه مربوط به کنوانسیون برن بیان کرد: این لایحه کاملاً غیرملی است؛ در حالی که قانون‌گذار باید نگاه ملی داشته باشد، نه اینکه مقاصد شخصی خودش را پیش ببرد. آن چیزی که فقط منافع گروهی خاص را در خود داشته باشد مرامنامه حزبی است نه قانون.

مؤلف کتاب‌های «شیوه‌نامه نگارش قانون» و «فرهنگ تعاریف قانونی» افزود: در تدوین این لایحه، حتی ابتدایی‌ترین مسائل تدوین یک قانون رعایت نشده است که از جمله آن‌ها ادبیات و عبارات به کار رفته در آن است که اشکال جدی در آن وجود دارد. اینکه در ابتدا فهرست بلندی از تعاریف گنجانده شده خطاست و این در حالی است که حتی خود تدوین کننده نتوانسته در ادامه به آنچه در ابتدا تعریف کرده پایبند باشد و این از نقاط ضعف بزرگ لایحه است.

این کارشناس رسمی قوه قضاییه در امور چاپ و نشر بیان کرد: ما که در حوزه نشر سال‌ها تجربه داریم، در هیچ کدام از جلسات مرتبط با این لایحه حضور نداشتیم. این محفل‌های دوستانه که تشکیل می‌دهند، برای رسیدن به اغراض خودشان است. آقایانی که پشت این لایحه هستند، آیا می‌توانند حوزه نشر را توضیح دهند؟ آیا تا به حال دستگاه چاپ را دیده‌اند؟ آیا می‌دانند فرایند انتشار یک کتاب چگونه است؟ آقایان فکر می‌کنند به کشف بزرگی رسیده‌اند که «ما باید غربی شویم». اگر این‌گونه است که باید بقیه مقررات از جمله قانون مربوط به ارث را هم عوض کنند.

قیمت کتاب ۷ برابر می‌شود

در بخش دیگری از این نشست، علی‌اکبر تورانیان، مدیر انتشارات «شهرآب» و ناشر کتب دانشگاهی تصریح کرد: اولین اثری که پیوستن به کنوانسیون برن می‌گذارد، این است که کتب دانشگاهی و منابع به روز به جای اینکه به قیمت فعلی به دست دانشجویان ما برسد چند برابر خواهد شد، تازه اگر در این شرایط تحریم اجازه ورود کتاب یا نشر آن در کشور ما را بدهند.

وی با نام بردن از یک کتاب پزشکی به عنوان یکی از کتب پرکاربرد دانشجویان علوم پزشکی گفت: این کتاب اکنون به قیمت ۳۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود، اما همین کتاب بعد از پیوستن ما به چنین کنوانسیونی قیمتی بالاتر از ۲ میلیون تومان پیدا خواهد کرد، یعنی حدودًا هفت برابر خواهد شد. آیا دانشجوی ما توان پرداخت چنین مبالغی را دارد؟

این ناشر با سابقه همچنین گفت: ما تجربه‌های زیادی را در این مدت به‌دست آورده‌ایم. سرنوشت برجام چه شد؟ صد‌ها تحریم بعد از قبولی برجام نصیبمان شد. این سند هم اصلاً نباید مطرح شود؛ زیرا باید بپذیریم که کنوانسیون برن هیچ‌گونه خیر و برکتی برای ما به همراه ندارد.

انتهای پیام