کد خبر: ۳۸۱۵۲۳۰

تاریخ: ۰۷ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۲

جدیدترین شماره دوفصلنامه «قرآن و علم» منتشر شد

گروه اندیشه ــ بیست و سومین شماره دوفصلنامه علمی ترویجی «قرآن و علم» شامل ۶ مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ بیست و سومین شماره دوفصلنامه علمی ترویجی «قرآن و علم» به صاحب‌امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة و مدیرمسئولی سیدحمید جزایری منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «نقش انقلاب اسلامی در پیدایش و گسترش مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن و علوم»، «بررسی معرفت‌شناختی هنر و زیبایی‌شناسی اسلامی بر اساس قرآن و سنت»، «زوجیت عام در قرآن و نمونه‌هایی از آن در فیزیک هسته‌ای»، «اصول و راهکار‌های تفسیر قرآن بر اساس مقتضیات زمان»، «نظریه خلافت غیر معصوم از منظر امام خمینی (ره) و علامه مودودی»، «استحکام قاعده وفای به عهد در معاهدات بین‌المللی از منظر قرآن کریم».

گسترش مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن

در چکیده مقاله «نقش انقلاب اسلامی در پیدایش و گسترش مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن و علوم» می‌خوانیم: «انقلاب شکوهمند اسلامی ایران که در بهمن ماه سال ۱۳۵۷ ش به رهبری امام خمینی در ایران به ثمر رسید، دارای آثار زیادی در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی، علمی، اقتصادی و ... بود. در این میان نقش انقلاب اسلامی در پیدایش و رشد مطالعات قرآنی چشم‌گیر بوده است، اما در خصوص مطالعات میان‌رشته‌ای قرآن و علوم انسانی قبل از انقلاب اسلامی در ایران، مباحث منسجمی وجود نداشت و به برکت انقلاب این مباحث در سه محور پایه‌گزاری شد: محور پژوهش‌های میان‌رشته‌ای (مثل تفاسیر ـ تک نگاری‌ها ـ مجلات ـ همایش‌ها) و محور آموزش‌های میان‌رشته‌ای (مثل ایجاد رشته‌های دکتری و نیز سطح سه قرآن و علوم و رشته‌های معارف اسلامی و علوم انسانی) و نیز محور نظریه‌پردازی‌های میان‌رشته‌ای (مثل نظریه تفسیر موضوعی میان رشته‌ای، اعجازشناختی قرآن و نظریه‌های مرتبط مثل بطن، نسخ تمهیدی و تدریجی و ...) سپس با تشویق مقام معظم رهبری (دامت برکاته) و با همت حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌های متعدد این محور‌ها رشد قابل توجهی پیدا کرده است.»

زیبایی شناسی اسلامی

در طلیعه مقاله «بررسی معرفت‌شناختی هنر و زیبایی شناسی اسلامی بر اساس قرآن و سنت» آمده است: «انسان، همواره امید داشته تا روزی، خود را به جایگاه حقیقی وعده داده در قرآن برساند. بدین منظور در میان تمام راه‌ها، هنر و زیبایی را برگزید. در پیمودن این مسیر برای هنرمند مسلمان «قرآن» و «سنت» راهنما بودند. او به آرمانی یگانه یعنی روح آموزه‌های قرآنی، بیان وحدت الهی و وجوه الهی انسان وفادار بود. این نوشتار در پی پاسخ به پرسش‌های ذیل است: هنر اسلامی و اصول زیبایی شناسی حاکم بر آن به چه میزان از قرآن و سنت تأثیر پذیرفته است؟ منبع الهام هنرمند در زیباآفرینی را کجا باید جستجو کرد؟ در واقع این نوشتار در صدد هستی‌شناسی هنر قدسی اسلامی با استعانت از قرآن و سنت است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که در هنر اسلامی آن کسی که در جایگاه صورتگر ازلی قرار دارد، حضرت ذات مطلق الهی می‌باشد. در هنر اسلامی قرآن و سنت سرچشمه کشف رموز موجود در اشیاء و صور آن شناخته شدند. به باور نویسنده زیبایی و هنر در هنر اسلامی و نزد هنرمند مسلمان، به عنوان حاصل ذوق و زیبایی او، منبع الهام وی از متن حاکم بر این زیبایی یعنی قرآن و سنت پیامبر و ائمه حاصل شده است. دیگر اینکه تصویر و صناعت اسلامی برآمده از نگاه زیباشناختی الهام گرفته از این دو متن روحانی (قرآن و احادیث نبوی و امامان) می‌باشد.»

قاعده وفای به عهد در معاهدات بین المللی

در چکیده مقاله «استحکام قاعده وفای به عهد در معاهدات بین المللی از منظر قرآن کریم» آمده است: «قاعده «وفای به عهد»، قاعده اصلی حقوق معاهدات، از نظر آموزه‌های قرآنی بر خلاف نظام حقوق بین‌الملل، از استحکامی دو چندان برخوردار است. زیرا برخلاف نظام حقوقی یاد شده نه «خروج اختیاری» و نه «تغییر بنیادین اوضاع واحوال زمان انعقاد معاهده»، هیچ یک مستند عدم پایبندی به تعهدات ناشی از معاهدات نمی‌باشند. از منظر این کتاب آسمانی تنها استثنای این قاعده اصلی در حوزه حقوق معاهدات، نقض تعهدات بین‌المللی از سوی طرف‌های معاهده است. نوشتار حاضر بر اساس روش تفسیر موضوعی میان‌رشته‌ای، اولاً شمول آیات الهی در حوزه عهد بر لزوم اجرای حقوق و تعهدات ناشی از معاهدات را اثبات می‌نماید و ثانیاً استحکام این قاعده در روابط بین‌المللی را در دو ساحت ماهیت التزام و گستره زمانی و مخاطب را تبیین می‌نماید.»

انتهای پیام