کد خبر: ۳۸۲۳۲۰۳

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۸ - ۱۲:۴۰

انتشار جدیدترین شماره «پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی»/ انقلاب اسلامی و گسترش حدیث‌پژوهی

گروه اندیشه ــ نهمین شماره دوفصلنامه «پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی» به صاحب‌امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة شامل ۶ مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ نهمین شماره دوفصلنامه «پژوهشنامه علوم حدیث تطبیقی» به صاحب‌امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة و مدیرمسئولی محمدحسین بهرامی منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «نقش انقلاب اسلامی در گسترش حدیث‌پژوهشی»، «نقش انقلاب اسلامی در فعالیت‌های فناورانه دانش حدیث»، «نقش و کاربرد حدیث در مباحث الفاظ اصول فقه»، «بررسی سندی حدیث نبوی عصمت اهل بیت (ع) در منابع روایی اهل سنت»، «روش‌های شناختی در تربیت اصلاحی از دیدگاه احادیث»، «بررسی روایت منع شدن داوود از ساختن بیت‌المقدس».

انقلاب و گسترش حدیث‌پژوهشی

در چکیده مقاله «نقش انقلاب اسلامی در گسترش حدیث‌پژوهشی» اثر فرهاد عباسی می‌خوانیم: «در دامنه پدیده حدیث و پژوهش، میراث عظیم روایی در طول تاریخ به وجود آمد. در دوره معاصر و با وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ با محوریت شعار‌های اسلامی، به حدیث بیش از پیش توجه گردید و در ابعاد مختلف، حدیث‏پژوهی شکل رشدیافته‏تری به خود گرفت و موجب تاسیس دانشکده‏ها، مراکز تحقیقاتی حدیثی و ... گردید. یکی از عرصه‏های رشد و توسعه در دانش حدیث، در بخش پژوهش آن است. اینکه در چه شاخصه‏های پژوهشی و به چه میزان رشد داشته پرسشی است که در نوشتار پیش‏رو پاسخ داده شده است. با بررسی انجام شده در شاخصه‏های مهم پژوهش دانش حدیث، همچون: مجلات، پایان‏نامه‏ها، انتشارات، کتابخانه‏ها و ... پس از پیروزی انقلاب اسلامی رشد قابل توجهی داشته، به گونه‏ای که در برخی موضوعات پژوهشی طلوع و رشد آن فقط پس از پیروزی انقلاب بوده است.»

فعالیت‌های فناورانه دانش حدیث

در طلیعه مقاله «نقش انقلاب اسلامی در فعالیت‌های فناورانه دانش حدیث» چنین آمده است: «انقلاب اسلامی بر پایه مبانی دینی شکل گرفت و در این راستا با حمایت از فعالیت‌های پژوهشی در حوزه مبانی و منابع دینی موجب شد تا فعالیت‌های چشم‌گیری در رشته حدیث و علوم حدیث به ویژه در گستره به کارگیری فناوری اطلاعات، در این رشته شکل گیرد. بررسی آثار فناورانه تولید‌شده در این دوره می‌تواند ما را به ویژگی‌ها و انواع این آثار رهنمون سازد. در حوزه رقمی‌سازی و فراوری محتوا‌های حدیثی، می‌توان به دیجیتال‌سازی مصادر حدیثی، اعراب‌گذاری مصادر حدیثی، برچسب‌گذاری‌های تخصصی و موضوعی و به کارگیری فنون متن‌کاوی اشاره نمود. در حوزه عرضه نتیجه فراوری‏ها در سکو‌ها و قالب‏های گوناگون، روی لوح فشرده، پایگاه اینترنتی و ویژه حامل‌های همراه عرضه شده که می‌توان به نرم‌افزار‌های کتابخانه‌ای و به صورت ویژه جامع الاحادیث و معجم فقهی، و نرم افزار‌های موضوعی و دانشنامه‌ای پژوهش‌بنیان از جمله معجم موضوعی بحار و کتب اربعه و وسائل الشیعه اشاره نمود که مجموعه این محصولات توانسته است ضمن جلب اعتماد مخاطبان، زمینه‌ساز قریب به اتفاق پژوهش‌های حدیثی در دوره معاصر باشد.»

کاربرد حدیث در مباحث الفاظ

در چکیده مقاله «نقش و کاربرد حدیث در مباحث الفاظ اصول فقه» می‌خوانیم: «این نوشتار با روش استقرایی تحلیلی به دنبال نقش و کاربرد حدیث در مباحث الفاظ علم اصول فقه است، مبحث الفاظ یکی از مباحث گسترده اصول فقه است که ماهیت اعتباری و تحلیلی داشته، و اهمیت گسترده‌ای در استنباط احکام فقهی از متون آیات و روایت دارد. پرسش اصلی این پژوهش این است که حدیث در مباحث الفاظ علم اصول فقه چه نقش و کاربردی دارد، و این مبحث به چه میزان مبتنی بر حدیث است؟ در مباحث الفاظ علم اصول احادیث به عنوان نمونه و شاهد بر ظهور الفاظ در معانی به کار می‌رود. این کاربرد صحیح و تام است. برخی از موارد ظاهر کلمات اصولیون استدلال به حدیث است، که با تامل و دقت در موارد آن می‌توان آن را به عنوان تطبیق قاعده «ادل دلیل علی امکان الشیء وقوعه» دانست. یعنی با استناد به حدیث، معنا را ثابت می‌کنند، و در حقیقت استناد به حدیث، برای اثبات وجود ظهور برای لفظ در لغت عرب است. در این نوشتار به نمونه‌هایی از کاربرد حدیث در مباحث مختلف الفاظ همچون: مشتق، اوامر، نواهی، واجب تعبدی و توصلی، وقوع امر بعد از حظر، دلالت امر بر فور و تراخی، مفاهیم، عام و خاص بحث شده است.»

روش‌های شناختی در تربیت اصلاحی

در چکیده مقاله «روش‌های شناختی در تربیت اصلاحی از دیدگاه احادیث» اثر محمد امینی می‌خوانیم: «یکی از ابعاد تربیت، جنبه اصلاحی آن است که مربی برای اصلاح و تغییر در صفات و رفتار ناپسند متربی در ساحت‌های اجتماعی، عبادی، اعتقادی و سیاسی متربی فعالیت‌هایی انجام می‌دهد، اما این تلاش‌های تربیتی در عرصه اصلاح روش‌های مربوط به خود را می‌طلبد که در زمینه شناختی، عاطفی، و رفتاری قابل بررسی می‌باشند. این پژوهش با مطالعه و بررسی تبیینی احادیث پیامبر اکرم و اهل بیت در منابع روایی امامیه، روش‌هایی را مانند: تفهیم خطا، حکمت‌آموزی و برهان، ارجاع به فطرت، جهل‌زدایی، دعوت به تفکر و تعقل، تمثیل و تشبیه، تصویرسازی، تغییر باور‌های غلط وخرافه‌زدایی که در زمینه اصلاح شناخت و نگرش به کار گرفته می‌شوند از بین آموزه‌های روایی پیامبر اکرم و اهل بیت استخراج نموده است. این پژوهش با مطالعه و بررسی تبیینی احادیث پیامبر اکرم و اهل بیت در منابع روایی امامیه، روش‌هایی را مانند: تفهیم خطا، در منابع روایی امامیه، روش‌هایی را مانند: تفهیم خطا، حکمت‌آموزی و برهان، ارجاع به فطرت، جهل‌زدایی، دعوت به تفکر و تعقل، تمثیل و تشبیه، تصویرسازی، تغییر باور‌های غلط وخرافه‌زدایی که در زمینه اصلاح شناخت و نگرش به کار گرفته می‌شوند از بین آموزه‌های روایی پیامبر اکرم و اهل بیت استخراج نموده است.»

انتهای پیام