کد خبر: ۳۸۲۷۱۴۲

تاریخ: ۲۳ تير ۱۳۹۸ - ۲۰:۵۲

امام رضا(ع) با غلامان غذا می‌خورد، ما با معاون‌مان هم ناهار نمی‌خوریم!

مدیر مرکز مطالعات پیشرفته دانشگاه تهران می‌گوید: گفتارهای معنوی امام رضا(ع) برای اندیشمندان خارجی به قدری زیبا بود که من کم‌تر دیده بودم کسی چنین شگفت‌زده شود. اعتقادم این است که علی بن موسی‌الرضا(ع) به عنوان یک الگوی زندگی ساده و مسالمت‌آمیز در جهان قابل طرح هستند. کسی که با غلامانش ناهار می‌خورد و ما با معاون خودمان هم ناهار نمی‌خوریم!

به گزارش ایکنا؛ محمود واعظی مدیر مرکز مطالعات پیشرفته دانشگاه تهران و دبیر سابق بین‌الملل جشنواره امام رضا(ع) در گفت‌وگو با فارس درباره نشر معارف رضوی در خارج از کشور و بازتاب آن در میان اندیشمندان بیان داشت: اگر بخواهم از بحث‌هایم در خارج از کشور درباره حضرت رضا(ع) بگویم، خیلی متنوع و زیاد است. یکی از مواردی که یادم می‌آید در کشور کنیا و شهر نایروبی است که همایشی تحت عنوان «گفت‌وگو با ادیان از منظر امام رضا(ع)» داشتیم.

وی افزود: میزبان ما دانشگاه نایروبی بود و به صورت خاص از این دانشگاه، دپارتمان فلسفه دانشگاه میزبان همایش بود که در حقیقت طرف ما بود که این همایش را با حضور اساتیدِ کنیایی و ایرانی برگزار کرده بود. آقای پروفسوری به نام میانجو رئیس دپارتمان فلسفه آن دانشگاه بود که در ابتدای جلسه سخنرانی افتتاحیه جلسه را داشت و اساتید هم یک به یک آمدند و سخنرانی کردند.(1)

ابراز تعجب رئیس دپارتمان فلسفه دانشگاه نایروبی از حدیث امام رضا(ع)

واعظی گفت: بعضی‌ ارائه‌ها با مترجم بود و بعضی‌ها هم بدون مترجم و به زبان انگلیسی ارائه می‌شد. یادم است سخنرانی‌های ما که تمام شد، آخر جلسه این آقای میانجو مدام راه می‌رفت و این جمله را تکرار می‌کرد و می‌گفت: این جمله، عجب جمله زیبایی است! گفتم: کدام جمله؟ گفت: همین جمله‌ای که شما می‌گویید!

وی ادامه داد: جمله‌ای که ما معمولاً از امام رضا(ع) زیاد یاد می‌کنیم و گاهی هم در آسانسورها و راه‌پله‌ها می‌نویسند و می‌زنند که «صدیق کلّ امر عقله و عدوّه جهله» این جمله را در سخنرانی‌هایمان گفته بودیم. ظاهراً هم من و هم سخنرانان دیگر تکرار کرده بودند و این جمله خیلی به ذهن او نشسته بود. مدام تکرار می‌کرد و می‌گفت: عجب جمله زیبایی است! من خیلی فلسفه خوانده‌ام و مباحث دینی را خیلی دیده‌ام، اما این جمله مغزِ همه جمله‌ها است.

سوغات خاص رضوی برای یک دانشگاه/ 10 نشانه عاقل بودن انسان به روایت ثامن الحجج

این مُبلغ رضوی در بعد بین‌الملل اظهار داشت: اینکه حضرت می‌فرماید: دوست هر کسی عقل خودش است و دشمن هر کسی جهلش اوست را مدام رئیس دپارتمان فلسه دانشگاه نایروبی تکرار می‌کرد و می‌‌گفت عربی این چه می‌شود؟ شما چه گفتید؟ حالا من عربی را خیلی روان می‌گفتم و او جمله را تکرار می‌کرد و می‌گفت: امروز به عنوان یک سوغات این جمله را گرفتم.

وی افزود: همچنین سال گذشته در مالزی، نشست مهمی با عنوان «همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان» در دانشگاه «یو ام مالزی» که یک دانشگاه مادر مانند دانشگاه تهران است، داشتیم. مسیحیان و مسلمانان به خصوص اهل سنت در آنجا شرکت داشتند و من بحث «عقلانیت از منظر امام رضا(ع)» را مطرح کردم. خلاصه سخنان من این بود که برای همزیستی مسالمت‌آمیز پیروان ادیان یکی از مؤلفه‌ها «عقلانیت» است. حضرت رضا(ع) در این زمینه می‌فرماید برای زندگی مسالمت‌آمیز باید عقل‌محور بود نه عقلی که فلاسفه می‌گویند.

واعظی تصریح کرد: امام رضا(ع) می‌فرماید: عقلانیت برای یک فرد مؤمن ـ اگر کسی می‌خواهد عقلش به حد کمال برسد ـ باید این 10 خصلت را داشته باشد.(2) حدیثی که بسیار زیباست و در آن، حضرت(ع) می‌فرماید: «لا یَتِمُّ عَقْلُ امْرِء مُسْلِم حَتّى تَکُونَ فیهِ عَشْرُ خِصال» آن 10 خصلت چیست؟ حضرت می‌فرماید: «أَلْخَیْرُ مِنْهُ مَأمُولٌ»؛ اینکه مردم از دست این آدم لذت ببرند، از او خیر ببینند، همه عادت داشته باشند اگر کارشان گیر کرد، بگویند پیش فلانی برویم. این علامت عقل یک آدم است؛ یعنی مورد آرزوی دیگران است.

امام رضا(ع) با غلامانشان ناهار می‌خوردند و ما با معاون خودمان هم ناهار نمی‌خوریم!

وی ادامه داد: از آن طرف «وَ الشَّرُّ مِنْهُ مَأْمُونٌ»؛ آن آدم عاقل کسی است که مردم از شرش در امان هستند، زیبایی این حدیث اینجا است - حضار خیلی از این جمله استقبال کردند- حضرت(ع) می‌فرماید: «وَ یَسْتَقِلُّ کَثیرَ الْخَیْرِ مِنْ نَفْسِهِ»؛ این آدم وقتی که فراوان خدمت و تلاش می‌کند و می‌گوید چیزی نبوده، انجام وظیفه بوده، این علامت عقل است. بر عکس اگر یک کسی کار خیر کوچکی برایش انجام داد، این را بزرگ می‌کند «یَسْتَکْثِرُ قَلیلَ الْخَیْرِ مِنْ غَیْرِهِ»؛ یعنی مثلاً یک نفر  کار کوچکی برای او انجام داده است، 10 بار تشکر می‌کند. اینها نشانه‌های عقل است.

مدیر مرکز مطالعات پیشرفته دانشگاه تهران ابراز داشت: به قدری این روایت و گفتارهای معنوی امام رضا(ع) برای آن‌ها زیبا بود که من کمتر دیده بودم کسی چنین شگفت‌زده شود. اعتقادم این است که علی بن موسی الرضا(ع) به عنوان یک چهره الگوی زندگی مسالمت‌آمیز و زندگی ساده و همه‌جانبه در جهان قابل مطرح شدن هستند. زیرا حضرت(ع) با غلامانشان ناهار می‌خوردند و ما با معاون خودمان هم ناهار نمی‌خوریم! یعنی اینکه حضرت(ع) یک زندگی اجتماعی ساده متواضعانه در عین مقام امامت داشتند و این سیره، یک سیره الگویی برای جامعه امروز ما است.

واکنش یک پروفسور اهل تسنن به احادیث رضوی

وی گفت:  پروفسور غلام یحیی انجم رئیس دانشکده مطالعات اسلامی و علوم اجتماعی دانشگاه همدرد هندوستان آن روزی که صحبت‌هایمان درباره امام رضا(ع) تمام شد و به دفتر او آمدیم اشک می‌ریخت! تعجب کردم که این چطور اهل‌ سنتی است که این قدر علاقه‌مند است؟ در دلم گفتم: این از من شیعه‌تر است. وی از زیبایی جملاتی که ما نقل می‌کنیم، اشک شوق می‌ریزد و این قدر که احساس عاطفی به یک شخصیت بزرگ و فرزند رسول اکرم(ص) دارد، ما نداریم. اینها افراد عوام یا یک دانشجوی سطح پایین نیستند، بلکه یک پرفسور است و هزاران استاد و دانشجو زیر دست او هستند.

وی افزود: بنابراین اگر بتوانیم شخصیت الگویی حضرت رضا(ع) را به زبان‌های مختلف به علاقه‌مندان در گوشه و کنار جهان برسانیم ـ چون بسیار بسیار مورد تقاضا است ـ کار سترگی انجام داده‌ایم. سخن از آن اسلام صلح، اسلام همگرایی، اسلامی که بین یک غلام، بین یک خدمتکار و بین خودش در حقوق انسانی تفاوت قائل نیست، این انسان و این سیره برای امروز ما بیش از همه زمان‌ها قابل بررسی و قابل تأمل است و ما باید تلاش کنیم این مکتب را إن‌شاءالله به همه علاقه‌مندان بیش از گذشته معرفی کنیم.

*پی‌نوشت‌ها:

1- Mahmud Vaezi. "The holy Quran from the points of view of an eminent gnostic and the great polotical leader." Quran & contemporary issues, Nairobi.

2 ـ متن حدیث: «لا یَتِمُّ عَقْلُ امْرِء مُسْلِم حَتّى تَکُونَ فیهِ عَشْرُ خِصال: أَلْخَیْرُ مِنْهُ مَأمُولٌ. وَ الشَّرُّ مِنْهُ مَأْمُونٌ. یَسْتَکْثِرُ قَلیلَ الْخَیْرِ مِنْ غَیْرِهِ، وَ یَسْتَقِلُّ کَثیرَ الْخَیْرِ مِنْ نَفْسِهِ. لا یَسْأَمُ مِنْ طَلَبِ الْحَوائِجِ إِلَیْهِ، وَ لا یَمَلُّ مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ طُولَ دَهْرِهِ. أَلْفَقْرُ فِى اللّهِ أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنَ الْغِنى. وَ الذُّلُّ فىِ اللّهِ أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنَ الْعِزِّ فى عَدُوِّهِ. وَ الْخُمُولُ أَشْهى إِلَیْهِ مِنَ الشُّهْرَةِ. ثُمَّ قالَ علیه السلام: أَلْعاشِرَةُ وَ مَا الْعاشِرَةُ؟ قیلَ لَهُ: ما هِىَ؟ قالَ علیه السلام: لا یَرى أَحَدًا إِلاّ قالَ: هُوَ خَیْرٌ مِنّى وَ أَتْقى»؛ امام هشتم، حضرت رضا(ع) فرمودند: عقل شخص مسلمان تمام نیست، مگر اینکه 10 خصلت را دارا باشد:  1ـ از او امید خیر باشد. 2ـ مردم از بدى او در امان باشند. 3ـ خیر اندک دیگرى را بسیار شمارد. 4ـ خیر بسیار خود را اندک شمارد. 5ـ هر چه حاجت از او خواهند دلتنگ نشود. 6ـ در عمر خود از دانش‌طلبى خسته نشود. 7ـ فقر در راه خدایش از توانگرى محبوب‌تر باشد. 8ـ خوارى در راه خدایش از عزت با دشمنش محبوب‌تر باشد. 9ـ گمنامى را از پرنامى خواهان‌تر باشد. سپس فرمود: دهمین و چیست دهمین؟ به او گفته شد: چیست؟ فرمود: احدى را ننگرد جز اینکه بگوید او از من بهتر و پرهیزکارتر است.

انتهای پیام/