کد خبر: ۳۸۳۳۸۰۸

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۷

حجت‌الاسلام علوی‌تهرانی:

گریه در اسلام موضوعیت دارد و عامل افسردگی نیست

گروه اندیشه ــ یک کارشناس حوزه دین با اشاره به اهمیت گریه و اشک ریختن در اسلام بیان کرد: پیشوایان دینی که به ما نماز و روزه را آموخته‌اند گریه کردن را نیز یاد داده‌اند که یکی از اقسام آن گریه در مصائب اهل بیت(ع) است و از جمله مهم‌ترین مصادیق آن نیز اشک بر سیدالشهداء(ع) است. بنابراین اشک ریختن موضوعیت دارد، نه اینکه موجب افسردگی شود.

به گزارش ایکنا؛ مراسم سوگواری شهادت امام باقر(ع) روز گذشته، 18 مرداد، با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدباقر علوی‌تهرانی برگزار شد.

علوی‌تهرانی در این مراسم به بحث گریه و اهمیت آن در اسلام پرداخت و بیان کرد: یکی از موضوعات مهم در دین ما بحث گریه کردن است که در حقیقت در اسلام گریه موضوعیت دارد. در قرآن کریم وقتی خداوند مؤمنان را توصیف می‌کند، وصفشان به اشک ریختن است. چنانکه در سوره مبارک مریم، آیه ۵۸ فرمود: مؤمنان کسانی هستند که زمانی که برای آن‌ها آیات الهی را می‌خوانند، با حالت گریه به سجده می‌روند؛ بنابراین گریه عظمت دارد نه افسردگی.

وی در ادامه افزود: در قرآن کریم خداوند گریه را نشانه درک حقیقت بیان می‌کند، چنانکه در سوره مائده، آیه ۸۳ فرمود: «وَ إِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَى أَعْیُنَهُمْ تَفِیضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ»؛ یعنی اهل تقوی کسانی هستند که وقتی آنچه بر پیامبر(ص) نازل شده را می‌شنوند، می‌بینید که چشمانشان گریان است. در این حالتی که اشک می‌ریزند، به دلیل درک حقیقت می‌گویند که خدایا ایمان آوردیم و ما را با شاهدین محشور کن که مراد اهل بیت(ع) هستند.

اشک علامت درک حقیقت است

علوی‌تهرانی تصریح کرد: بنابراین اشک، علامت درک حقیقت است و نه افسردگی. در لسان دعا می‌گویند که این طور از خدا بخواهید که خدایا من به تو پناه می‌برم از چشمی که اشک ندارد. فقط پناه بردن از شر شیاطین نیست، بلکه از چشمک که نمی‌بارد نیز باید به خدا پناه برد، اما باید ببینیم بکاء که ترجمه فارسی‌اش اشک و گریه است، تعریفش چیست؟ ترجمه فارسی بکاء به معنای جاری شدن اشک، به قصد و یک هدف است. بنابرین اگر اشک جاری شود، ولی هدفی در آن نباشد و ناخودآگاه باشد، مانند زمانی که انسان با غبار مواجه می‌شود، هدفی در آن وجود ندارد و در این صورت اساساً بکاء نیست.

وی در ادامه افزود: بنابراین بکاء همراه با یک هدف است، لذا اقسامی دارد؛ یک قسم از بکاء از ترس خداست که البته در جامعه ما اصلاً وجود ندارد، چون ما رفیق خدا هستیم! اما گویا علی(ع) متوجه نمی‌شد و فقط فهمیدیم! معلوم نیست چه امتی است و چه رنگ و بویی از علی(ع) دارد که این گونه است. اشک پشیمانی و ندامت، اشک به جهت نگرانی از عاقبت کار، اشک هجران و وصل، اشک از جهت ترس از جهنم، اشک از جهت ترس از مردن و امور مهلک بعد از مرگ و حتی گریه از روی خستگی را داریم.

گریه بر امام حسین(ع) دستور دین است

علوی‌تهرانی بیان کرد: یکی از گریه‌ها، گریه مصیبت است و یکی از مهم‌ترین مصادیق آن نیز گریه بر مصیبت امام حسین(ع) است؛ یعنی در مصیبت امام حسین(ع) اشک می‌ریزیم. چرا؟ چون دستور بر این است. آن‌هایی که به ما گفتند که همسرانتان چطور بر شما محرم می‌شوند، یا زندگی شما باید چطور باشد و سبک زندگی به ما آموختند، یعنی رهبران آسمانی ما، همان‌ها تبیین کردند و فرمودند که بر حسین(ع) گریه کنید.

وی با اشاره به بخشی از روایاتی که در این زمینه وارد شده است، تصریح کرد: در روز عاشورا، در وداع امام حسین با اهل حرم که البته امام(ع) سیزده وداع دارند و یکی از آن‌ها با اهل حرم و زن و بچه است، فرمودند: «قولوا لاولیائنا یَهتَمُونَ فی اقامه مصائبنا» یعنی به دوستداران ما بگویید که به مصیبت و برقراری عزای ما اهتمام کنند. همچنین در وداعشان با امام سجاد(ع) آمده است که از ناحیه من به شیعیان سلام برسان و به آن‌ها بگو، پدر من را غریبانه کشتند و برای او گریه کنید. در همه مصائبی که بر سیدالشهداء(ع) وارد شده، امام به این نکته اشاره دارد که پدر ما تشنه به شهادت رسیدند. بنابراین برای گریه کردن دستور رسیده است. حضرت رضا(ع) نیز فرمودند که اصلاً اگر کسی بخواهد گریه کند، گریه‌کنان باید فقط بر حسین(ع) گریه کنند و بعد به فرزند شبیب فرمود اگر خواستی برای چیزی گریه کنی بر حسین(ع) گریه کن.

این کارشناس حوزه دین در ادامه بیان کرد: بنابراین چیزی که دستور باشد افسردگی ندارد. گریه بر امام حسین(ع) نیز از جهات مختلفی قابل بحث است. یکی از آن‌ها این است که فقط انسان نیست که بر امام گریه می‌کند بلکه همه موجودات بر امام(ع) گریه کرده‌اند. در روایت نیز داریم که امام صادق(ع) فرمود: آسمان و زمین و ملائک و وحوش بیابانی ماهی‌های دریا و کوه‌ها بر حسین(ع) گریه می‌کردند. البته این گفته نیز دلیل قرآنی دارد چنان‌که در سوره دخان فرمود: «فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنظَرِينَ»؛ یعنی آسمان‌ و زمین بر فرعونیان گریه نکرد. بنابراین می‌‌توانند گریه کنند، اما در اینجا گریه نکردند. همچنان که گریه بر امام حسین(ع) قبل از عاشورا نیز وجود داشته است و ابن عباس می‌گوید وقتی که با علی(ع) در جنگ صفین بودیم، به نینوا رسیدیم و امام علی(ع) فرمود اگر تو نیز اینجا را می‌شناختی از آن عبور نمی‌کردی مگر اینکه گریه می‌کردی و بعد در ادامه روایت دارد که حضرت به قدری اشک ریخت که از اسب به پایین افتاد و از هوش رفت.

انتهای پیام