کد خبر: ۳۸۴۹۳۵۴

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۳۹۸ - ۱۶:۰۲

بررسی عقل‌گرایی شهید صدر در «پژوهش‌های معرفت‌شناختی»

گروه اندیشه ــ نخستین شماره سال هشتم دوفصلنامه علمی پژوهشی «پژوهش‌های معرفت‌شناختی» شامل 10 مقاله از جمله بررسی عقل‌گرایی شهید صدر منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ نخستین شماره سال هشتم دوفصلنامه علمی پژوهشی «پژوهش‌های معرفت‌شناختی» ویژه بهار و تابستان 98 به صاحب‌امتیازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و مدیرمسئولی محمد اکوان منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «پارادوکس مور و نظر ویتگنشتاین درباره آن»، «ادراک، معیار تبیین رابطه نفس و بدن در فلسفه برگسون»، «بررسی نظریه ‌اتکای اولیات بر علم حضوری، بر مبنای دیدگاه‌های ملاصدرا»، «شهید صدر و عقل‌گرایی»، «ارزش و ساختار معرفت در فلسفه فارابی»، «معیارهای ارزیابی عقلانیت باورهای دینی در رویکرد جامع‌نگر»، «تبیین کشف و شهود و تعیین جایگاه و حجیت آن با تکیه بر نظام معرفتی ملاصدرا»، «عقل و نقش آن در فهم نصوص دینی با نگاهی به اندیشه‌های شیخ مفید و غزالی»، «پدیدارشناسی دین از نگاه ژوکو بلیکر و نقد مبانی شکل‌گیری آن»، «نزاع درباره «هنجار»، در معرفت‌شناسی طبیعی‌شده».

«شهید صدر و عقل‌گرایی»

در چکیده مقاله «شهید صدر و عقل‌گرایی» می‌خوانیم: «عقل‌گرایی در تقابل با تجربه‌گرایی، به معنای اعتقاد به معارف و قضایای پیشینی است. شهید صدر در دو کتاب فلسفتنا و الاسس المنطقیه للاستقراء تحلیل دقیقی از دیدگاه‌های معرفت‌شناختی به خصوص در زمینه نزاع عقل‌گرایی-تجربه‌گرایی به عمل آورده است. ایشان مکتب معرفت‌شناختی خود را به عنوان مکتب ذاتی معرفی می‌کند که در اعتقاد به معارف پیشینی همسو با عقل‌گرایان بوده و قائل به فطری بودن اصل امتناع تناقض است، همچنین احکام ریاضی را با دیدگاهی رئالیستی و مبتنی بر نظریه انتزاع بدیهی و فطری می‌داند؛ اما در بحث از علیت، با بیان تمایز علیت عقلی و تجربی حکم بر محتمل دانستن علیت به مفهوم عقلی کرده و همچنین بدیهی بودن اصل اولیه استقراء یا همان اصل عدم مداومت تکرار را نمی‌پذیرد و از عقل‌گرایان ارسطویی فاصله می‌گیرد. با وجود اختلاف شهید صدر در برخی اصول بدیهی و سیر معرفت‌شناختی با عقل‌گرایان اما در کل او یک مبناگرای عقلی است.»