کد خبر: ۳۸۴۹۴۵۶

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۳۹۸ - ۱۱:۱۴

دوفصلنامه «دین و ارتباطات» در ایستگاه 55

گروه اندیشه ــ پنجاه‌وپنجمین شماره از دوفصلنامه «دین و ارتباطات» به صاحب امتیازی دانشگاه امام صادق(ع) مدیرمسئولی محمدهادی همایون و سردبیری حسن بشیر منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ در این شماره از دوفصلنامه «دین و ارتباطات» مقالاتی با عناوین «الگوی صورت‌بندی مسائل سینمای ایران از منظر رهبر معظم انقلاب؛ از وضع موجود تا وضع مطلوب» نوشته محمدصابر اسدی و محمدصادق نصراللهی؛ «موقعیت‌سازهای ملی‌گرایانه ‌‌هرمنوتیکی در سیاست‌گذاری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران‌» تالیف حسین پرکان و آرزو نیکوئیان؛ «آیین‌های تلویزیونی و بازنمایی «حزن مذهبی» آسیب‌شناسی سنت‌های مناسبتی تلویزیون ایران در «محرم»» به قلم علی جعفری و ناصر باهنر؛ «بررسی رابطه عفاف و محبوبیت نقش در شخصیت‌های زنِ فیلم‌های سینمایی پربیننده تلویزیون» تالیف محسن شاکری‌نژاد و سعید باقری؛ «واکاوی ادراک زائران از رفتار خادمان در اربعین: روایتی مردم‌شناختی از پدیده عظیم پیاده‌روی اربعین» تالیف اسماعیل شراهی و محمدمهدی ذوالفقارزاده و «واکاوی نسبت جهان‌بینی با مسائل جنسی و عفاف در سینما؛ مطالعه موردی انیمیشن مهمانی سوسیس‌ها (2016)» نوشته محمدمجید شهبازی، محمد امین بهزادنسب و محمدرضا برزویی منتشر شده است.

همچنین مقالات «گفتمان‌های غالب غربی‌ها در مورد اسلام/ مسلمانان: مطالعه موردی منتخبی از کاربران انگلیسی زبان فیس‌بوک» نوشته سعیدرضا عاملی و مریم رازانی؛ «ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری؛ رویکردی پدیدارشناختی» تالیف سیدعبدالرسول علم‌الهدی؛ «بازنمود زندگی روزمره یوتوپیایی زنان غربی پیوسته به داعش در رسانه‌های اجتماعی» به قلم زهرا فرمد و عبدالله بیچرانلو؛ «حدود مداخله‌‌ دولت در فرهنگ در منابع دینی؛ مورد مطالعه: موسوعه امام علی (ع)» تالیف احمدعلی قانع، هادی غیاثی و عباس قائمی؛ «پدیدارشناختی موانع برنامه درسی تربیت جنسی در مقطع متوسطه» به قلم سهراب محمدی‌پویا، علی ایمان‌زاده، فرامرز محمدی‌پویا و احمد زارعی و «بررسی تأثیر استفاده از شبکه‌های اجتماعی بر حجاب و پوشش کاربران با تأکید بر ابعاد‌ دین‌داری (مورد مطالعه:‌ کاربران زن شبکه اجتماعی اینستاگرام)» به قلم سیدنصرت‌اله نعمتی‌فر و محمدمهدی صفورایی پاریزی نیز از دیگر مقالات منتشر شده در این شماره هستند.

واکاوی ادراک زائران از رفتار خادمان در اربعین

در چکیده مقاله «واکاوی ادراک زائران از رفتار خادمان در اربعین: روایتی مردم‌شناختی از پدیده عظیم پیاده‌روی اربعین» می‌خوانیم زیارت اربعین یعنی چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) که فقط مختص ایشان و پیاده بودن آن سفارش موکد معصوم (ع) می‌باشد، از عاشورای سال 61 هجری قمری تاکنون همواره برپا بوده است. در سال‌های اخیر، زیارت اربعینیه، تبدیل به بزرگ‌ترین اجتماع انسانی و پدیده‌ای بی‌نظیر در جهان شده است به‌طوری‌که برخی صاحب‌نظران آن را معجزه الهی زمانه می‌دانند.

کنشگران انسانی در اربعین از جهات مختلف دارای تنوع بالایی هستند و در مدت حضور در پیاده‌روی اربعین رفتارهای جدیدی دارند و هنجارهای مشترکی را رقم می‌زنند. در این مقاله سعی شده است رفتار مردم عراق و خادمان در میزبانی از زائران اربعینی از دیدگاه و تجربه ‌زیسته ‌زائران روایت شود. نوع تحقیق کیفی و از سنخ مردم‌شناسی است. روش گردآوری داده‌ها مشاهده ‌مشارکتی و مصاحبه فردی و گروهی می‌باشد که پژوهشگران با بهره‌گیری از آن‌ها و حضور چندین‌باره در این پیاده‌روی و مشارکت در آن، مشاهدات و یافته‌های خود را دسته‌بندی و ارائه می‌نمایند. یافته‌های تحقیق شامل سه مضمون یا مقوله اصلی سنّت، برکت و محبّت است. به عبارت دیگر، زائران، رفتار مردم عراق و خدمت بی‌منّت آن‌ها به زائران در پیاده‌روی اربعین را به سنّت (ریشه‌های سنتی آن مردمان از جمله رسم ایشان در مهمان نوازی)، برکت (درخواست خیر و برکت از ائمه (ع) به خصوص امام حسین (ع) برای رزق و زندگی خود) و در نهایت محبّت بی‌منت (سرسپردگی و دلدادگی به امام (ع) بدون هیچ‌گونه چشم‌داشتی نسبت به خدمت) نسبت می‌دهند.

ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری؛ رویکردی پدیدارشناختی

نویسنده مقاله «ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری؛ رویکردی پدیدارشناختی» در طلیعه نوشتار خود آورده است مواجهه جامعه اسلامی ایران با فناوری‌های ارتباطی جدید، به خصوص اینترنت و فضای سایبر، شرایط جدیدی را در زندگی متدینین بوجود آورده که عدم سواد رسانه‌ای و کنش عاقلانه موجب چالش‌های بسیاری در ارزش‌های اخلاقی فردی و اجتماعی می‌شود. در این مقاله ضمن بررسی نظری ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری به این مسئله پرداخته می‌شود که چگونه ارزش‌های اخلاقی خصوصاً ارتباط عفیفانه در کنش‌های کاربران اینترنت منعکس می‌شود. برای این کار با روش پدیدارشناسی به گردآوری اطلاعات با مصاحبه نیمه ساختاریافته و مشاهده رفتارهای کاربران دین دار به فهم تجربه زیسته ایشان و درنتیجه صورت‌بندی ارتباط عفیفانه سایبری پرداخته‌ایم. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که انگیزه‌های حضور در فضای سایبر، مشخصات فردی، التزام به دین‌داری، سواد سایبری و عفاف، ساخت هویت مجازی و انتخاب همراهان از جمله نقاط کلیدی شکل‌گیری ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری است. در نتیجه به گونه‌شناسی کاربران در چهار گونه «متدین آشنا»، «متدین ساده»، «متدین بی‌مبالات» و «کاربر بی‌قید» دست یافتیم. همچنین در پیوند آموزه‌های فقهی ـ اخلاقی عفاف با مقولات محوری گونه‌شناسی کاربران سایبری به مدلی مفهومی از ارتباط عفیفانه در زندگی سایبری و پیشنهادهایی کاربردی برای برخورداری از ارتباط عفیفانه سایبری رسیدیم.