کد خبر: ۳۸۴۹۸۳۶

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۸ - ۱۳:۰۲

بررسی رابطه الفاظ، معانی و حقایق قرآن از منظر صدرالمتالهین در ماهنامه «معرفت»

گروه اندیشه ـ دویست و پنجاه و نهمین شماره ماهنامه علمی ترویجی «معرفت» شامل هشت مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ دویست و پنجاه و نهمین شماره ماهنامه علمی ترویجی «معرفت» به صاحب‌امتیازی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و مدیرمسئولی سیداحمد رهنمایی منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «اوصاف شیعیان واقعی؛ رعایت انصاف و عدالت در رفتار»، «تبیین امکان تحقق علم حضوری به نفس مجرد مطابق برهان هوای طلق»، «رابطه الفاظ، معانی و حقایق قرآن در نظام معرفتی تفسیری صدرالمتالهین»، «ارزش؛ معانی، اقسام و قلمرو»، «احصاء و استخراج منابع آموزه های صدرالمتالهین از میان آثار او»، «امانت‌انگاری نفس در آموزه‌های دینی و نقش آن در تربیت نفس انسانی»، «بررسی تطبیقی مفهوم ذات در فلسفه اسپینوزا و فطرت از منظر علامه طباطبایی»، «مرگ از دیدگاه ابن‌سینا و فلوطین».

نظام معرفتی تفسیری صدرالمتالهین

در چکیده مقاله «رابطه الفاظ، معانی و حقایق قرآن در نظام معرفتی تفسیری صدرالمتالهین» می‌خوانیم: «الفاظ قرآن که آخرین صور نازله حقایق آن هستند، دارای قواعد زبان‌شناختی و وجودشناختی خاص خود می‌باشند. میان الفاظ، معانی و حقایق قرآن ارتباط وجود دارد، و وجود انسان، هستی و قرآن با یکدیگر تناسب دارند. با دریافت این تناسب فلسفه تاویل و نیز روش تفسیری صدرالمتالهین روشن‌تر می‌شود و نیز افق‌هایی از روش استفاده از قرآن گشوده می‌شود. هدف پژوهش تبیین جایگاه لفظ، معنی و حقیقت در قرآن از نظر صدرالمتالهین است، و روش آن، توصیفی همراه با تحلیل در مباحث وجودی است. از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش توجه به‌ تمایز ماهوی قرآن از سایر متون (اعم از وحیانی و بشری) است؛ چراکه قرآن متنی نازل‌یافته از حقیقت و رقیقه آن حقیقت و متناظر با وجود انسان کامل و هستی است. لذا لفظ، معنی (مفهوم) و حقیقت آن، سه مرتبه وجودی مرتبط باهم و هماهنگ با کل هستی است. با تلفیق اجزای این نگاشته به ‌چگونگی راه یافتن به ‌منطق تاویلی قرآن از خلال آثار صدرالمتالهین اشاره شده است.»

مرگ از دیدگاه ابن‌سینا و فلوطین

در طلیعه مقاله «مرگ از دیدگاه ابن‌سینا و فلوطین» آمده است: «فلسفه مرگ و اضطراب ناشی از آن، یکی از معماهای حیات بشری و از جمله مسائلی است که گفت‌وگوهای بسیاری میان متفکران مختلف برانگیخته است. در این میان ابن‌سینا و فلوطین از جمله فیلسوفانی هستند که نظریات متفاوتی در این‌باره ارائه داده‌اند و معتقدند نوع نگاه آدمی به ‌فلسفه آفرینش و معنای زندگی، ارتباط مستقیمی با برداشت وی از مرگ دارد و بدون دستیابی به ‌فلسفه حیات نمی‌توان درک درستی از مرگ داشت؛ ازهمین‌رو، میان معنای زندگی و مرگ ارتباط عمیقی وجود دارد. در این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی و با استناد به‌ منابع معتبر، سعی ‌شده دیدگاه ابن‌سینا و فلوطین درباره مرگ و زندگی بررسی شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به‌باور این دو متفکر، بدون تفسیر انسان و هستی نمی‌توان معنای درستی برای مرگ یافت و با توجه به ‌تفاوت مبانی نفس‌شناسی از دیدگاه آنها، به‌دنبال یک هدف مشترک، که همان رسیدن به‌ خداست، می‌توان درک متفاوتی از زندگی و مرگ داشت.»